Mê cho idrâp chuât chăt khŏng hâu dêi rơpŏng pôa Đinh Văn Cần ƀă jâ Đàng Thị Mỹ Trâm ối a thôn Bàu Trúc, cheăm Ninh Phước, kong pơlê Khánh Hòa. Pakĭng hngêi, nâ Kinh Thị Mộng Ngưng – ngế kuăn dêi pôa Cần ƀă jâ Trâm dế pêi pơtó tơdroăng cheăng jâ pôa nôa pâ nah. Ôh tá xúa kơmăi kơmok, bu ai tơmong ƀă tơmôu, tung môi iâ hiăng chiâng um méa dêi tơmeăm. Nâ Ngưng tối ăm ‘nâi, mâu hâi apoăng nếo hriâm tơdroăng cheăng mê pêi alâi tơ’nhê amê, nôkố hiăng hmâ, hiăng chiâng pêi ƀă chiâng ngế ki pêi cheăng ki xiâm. Idrâp chăt khŏng hâu nôkố xuân hiăng chiâng tơdroăng ki hmâ tung tơdroăng rêh ối rêm hâi dêi rơpŏng nâ.

“Apoăng hriâm tơdroăng cheăng, chăt khŏng đi đo mê gá xuân hiăng chiâng. Laga rêm hâi pêi môi iâ, xua tơdroăng cheăng kố kal chiu pá ƀă mơ-eăm nếo chiâng pêi. Ki pá má môi cho tơdroăng ki chăt khŏng pro kế ki ‘măn kơƀin kơ’lo ôu têa. Nôu á ki lâi xuân chiâng pêi, ƀă pâ á ki hên cho bro krâ tơmeăm (pro chiâng tơmeăm). Xuân pói vâ kuăn cháu la ngiâ a kố ai ngế tiô hriâm, tâng ôh tá pêi kô hía tơdroăng cheăng’’.

Pôa Kinh Văn Cần ƀă jâ Đàng Thị Mỹ Trâm hơnăm kố hiăng  hluâ 70 hơnăm, tŭm péa on veăng rơtế hiăng hluâ mâu hơnăm khế hơnăm droh rơtăm ƀă tơdroăng cheăng chăt khŏng hâu. Nôkố hơnăm hiăng krâ, rêm hâi prế xuân kơhnâ mâu tơdroăng ki pong rơgi pro tơmeăm mê tá mơngế hơnăm ối nếo xuân pá vâ tiô teăm. Mâu tơmeăm pro chiâng cho mâu tơmeăm xúa môi tiah: kế ki ‘măn kơƀin, kơ’lo têa ôu, kơhôp ‘măn hlá pơlêu, klŏng vâ kơbui hlá pơlêu, djeăm ƀă hiá hé... Mê cho mâu tơmeăm xúa châ mơngế Chăm xúa hên tung leh hô̆i Katê, Ramưwan, mâu tơdroăng leh apoăng hơnăm lơ pơkoăng, diâp ŏng mé...

Jâ Đàng Thị Mỹ Trăm tối ăm ‘nâi, ki kŭn mê ‘măn trâu cau, ki kân mê ‘măn plâi, reăng, tâi tâng vâ xối pleăng ăm xeăng, jâ pôa nah. Rơnuâ chêm reăng a mâu tơmeăm kố pơtroh tung mê cho mâu tơdroăng ki ki hlê plĕng trâu hơngế dêi mơngế Chăm.

“Apoăng cho pôa krâ pêi, kơ’nâi mê cho vêh hnê ăm á. Klêi mê, á ai dôh klêi mê hnê tơdroăng cheăng ăm dêi kơnốu. Klêi kơ’nâi pâ á hlâ, on veăng pơtối rak tơdroăng cheăng troh nôkố. Á bu ‘nâi pro, ai ngế troh xo lăm tê a hên tíu, pakĭng kong pơlê xuân ai. Kơnôm ai tơdroăng cheăng kố mê păn 9 ngế kuăn hriâm tâp, nôkố vâi kuăn á hiăng ai cheăng pêi tâi tâng’’.

Ƀă tơdroăng ki ‘nâi klê trâu, ‘nâi ki lĕm tung rêm tơmeăm ƀă tơdroăng ki loi tơngah tung tơdroăng cheăng xua mê mâu ngế ki rôe tơmeăm dêi jâ pôa ôh tá xê to a kong pơlê Khánh Hòa mê ối a mâu kong pơlê ki ê môi tiah Lâm Đồng, Đồng Nai, Tây Ninh, Pơlê kong kân Hồ Chí Minh pơrá kok rôe tơmeăm. Ngoh Bá Minh Truyền, tơmeăm ki kơnía Tíu chôu ‘măn tơmeăm khoăng rôh nah tối ăm ‘nâi, tơdroăng chăt khŏng hâu dêi mơngế Chăm ô eăng sap ing hdrối nah, nôkố hiăng chúa lôi, mơhúa u ối môi rơpŏng mơngế Chăm a Bàu Trúc ối rak tơdroăng cheăng.

“Ƀă mơngế Chăm mâu tơmeăm ki chăt khŏng ƀă hâu cho kal khât. Pơtih môi tiah mâu kế ki ‘măn kau hlá pơlêu, kơhôp ‘măn hlá pơlêu kau, hơpiâp on ƀă hía hé, mê cho mâu kế tơmeăm ki mơngế Chăm nhuô̆m dêi khât, a rôh xối pleăng nếo djâ mâu tơmeăm vâ pleăng ăm jâ pôa nôa pâ; mơhno tơdroăng ki nhuô̆m ƀă xeăng, jâ pôa nah’’.

Lối 40 hơnăm pêi cheăng chăt khŏng hâu, on veăng pôa Kinh Văn Cần hiăng veăng gum rak tơdroăng cheăng tiô khôi vâi krâ nah dêi rơpŏng ƀă gum păng ‘nâng ăm tơdroăng rêh ối khôi túa lĕm tuăn ihiâm mơno pơlê pơla mơngế Chăm.

Pôa Đàng Chí Quyết, Kăn pơkuâ hnê ngăn Chi ƀô̆ thôn Bàu Trúc, cheăm Ninh Phước, kong pơlê Khánh Hòa tối ăm ‘nâi, a pơlê nôkố ai péa pơlê ki ô eăng cho meăn pro tơmeăm ƀă tơnêi hneăn Bàu Trúc ƀă tơdroăng teăn ếo pơtâk hdrông kuăn ngo Mỹ Nghiệp. Krê a thôn Bàu Trúc ối ai tơ’nôm tơdroăng chăt khŏng hâu xuân ô eăng. Tơdroăng cheăng kố châ kong pơlê mơnhên troăng prôk la ngiâ djâ tung tơdroăng pêi vâ mơnhông ôm hyô rơtế tơdroăng cheăng meăn pro tơmeăm ƀă tơnêi hneăn.

“Pói vâ khu râ kăn pơkuâ mâu râ, mâu kơvâ tơmâng troăng hơlâ hnê mơjiâng tơdroăng cheăng, xuân môi tiah pro tơ’lêi hlâu vâ pro hô sơ mơnhên on veăng pôa Cần jâ Trầm cho Ngê̆ nhân Ưu tú. Vâ mơhnhôk tuăn ihiâm mơno jâ pôa, gum rak hnê tơdroăng cheăng ăm rơxông kơ’nâi’’.

Tâng châ tơmâng mơ’no liăn cheăng, tơdroăng chăt khŏng hâu dêi mơngế Chăm kô châ mơnhông rơtế tơdroăng cheăng meăn pro tơmeăm ƀă tơnêi hneăn Bàu Trúc mơjiâng mâu tơmeăm ôm hyô ki lĕm tui tơdroăng, mê cho tơdroăng ki tơmot dêi pó pơla tơmeăm kơnía Chăm Pa rơtế ƀă tơdroăng loi tĭng dêi pơlê ƀă tơdroăng cheăng pro tơmeăm tiô khôi vâi krâ nah, gum mơjiâng inâi ôm hyô khôi túa lĕm tro dêi kong pơlê Khánh Hòa.