VOV4.Sêdang - Hiăng 5 hơnăm kố, A Kâm, 30 hơnăm, hdroâng kuăn ngo Bahnar, ối a pơlê Kon Kơ Tu, cheăm Đăk Rơ Wa, pơlê kong kơdrâm Kon Tum, kong pơlê Kon Tum hiăng po lâm hnê chư ôh tá xo liăn [ă kuăn ‘ne\ng tung pơlê. Kơtăn kố lối 1 khế xua tá hâi teăm ai hlá mơ-éa phep lâm ki mê kơdrâ athế tro kl^ng péa tung tơdroăng ki khéa kho dêi kuăn pơlê [ă pro mơhía tơdroăng ki loi tơngah dêi vâi o hok tro. Dế kố A Kâm tá hâi teăm ’nâi pro ti lâi vâ khoh châ bruô kum hlá mơ-éa phep vâ kơ châ pơtối hnê, pêi tơdroăng le\m tro ki tơná pói rơhêng vâ.

Sap ing kơxê troh kơxê măng nâ o Y Nes bú tơtro\ng to tơdroăng ki ngăn phim pim pum. Kơtăn kố lối 1 khế mê gá tơ-ê, Y Nes mơni dế ‘nân hriâm [ai a lâm hriâm tê kơtê dêi thái A Kâm. Tung pơla ki apoăng troh hngêi trung, Y Nes tơpui hrá tâ tâng vâ pơchông [ă mâu vâi pú ki ê mê trâm pá drêng tơpui nâl Xuăn. Klêi kơ’nâi 3 hơnăm châ thái Kâm kơhnâ hnê, mê nôkố ôh ti xê to nâl Xuăn, Y Nes ối chiâng tơpui tá nâl Ănglê. Lâm hriâm dêi thái A Kâm kl^ng péa, Y Nes tâ khéaó khât:

‘’Á hriâm a thái Kâm sap ing lâm 1 nôkố á hiăng hriâm lâm 4. Thái hnê á Toán [ă Tiếng Việt. Mâu [ai ki a lâm á ôh tá chiâng pro, mê vêh a hngêi á êng thái Kâm á pro. Thái Kâm kum á, hnê [ai ăm á vâ á tơ’lêi hlê tâ. Nôkố, thái Kâm ôh tá hnê xếo, mê á khéa ó khât’’.

Lâm hriâm tê kơtê dêi A Kâm kl^ng péa xua tá hâi châ hbru ăm hlá mơéa phêp hnê

Ôh ti xê to hok tro khéa, mâu nôu, pâ dêi mâu hok tro tung pơlê ki ai kuăn ‘ne\ng  hriâm a hngêi A Kâm xuân pơrá khéa. Nâ Y Cher hriâm tâi lâm 12, tơdroăng ki hnê mơhno kuăn ‘ne\ng hriâm  tâp nâ ôh tá chiâng mê nâ kơnôm tâi a thái A Kâm:

‘’O Kâm gá hlê ple\ng hên tâ, a hngêi nâ ôh tá chiâng hnê ăm o mâu chư ki xơpá ôh’’.

Hngêi A Kâm a mơ’nui pơlê Kon Kơ Tu. Tiah hmâ dế nôkố, vâi hdrêng tơku\m hriâm [ai. To lâi chât ngế vâi hdrêng ki ối ôh tá triăn, xah hêi la hmâng thái tối. Lối 1 khế kố lâm hriâm kơtê kơtê ôh tá xê nâp liăn tro kl^ng péa, 18 to kơ-[ăng tăng rơtế [ă kơ-[ăng chêh ki le\m A Kâm ‘măn kơd^ng liăn roê vâ hnê ăm vâi hdrêng nôkố chiâng tơmeăm ôh tá kơnâ klâi. A Kâm ôh tá ‘nâi ple\ng tá hâi ‘nâi pro túa ki lâi vâ châ hbru ăm mơ-éa phêp sap ing kơvâ ngăn ki ai tơdjâk troh:

‘’Á xâu tơdjâk troh khu kăn pơkuâ, xua hdrối kố nah peăng {ơrô hnê hriâm ai tối tơbleăng troh khu kăn pơkuâ cheăm. Vâi tối tâng á vâ hnê mê athế pro hlá mơéa chêh inâi ki kố ki tá. Á dế pơtê pơtân lâm ki kố vâ pro mơ-éa ăm gá klêi’’.

A Kâm (peăng hơ’vá tung um) rơhêng vâ châ hbru ăm hlá mơéa phep vâ pêi cheăng tơniăn

Maluâ rơhêng vâ la A Kâm xuân ôh tá ai túa ki lâi vâ pro klêi tu\m hlá mơ-éa vâ vêh po lâm hnê ăm vâi o tung pơlê. Xua cho tơdroăng ki hnê khe\n, tơbleăng ‘na lâm hriâm dêi A Kâm sap ing môi ngế ki tối cho kăn [o# {ơrô ngăn hnê hriâm [ă hnê tuăn ngoâ rơkê pơlê kong kơdrâm Kon Tum xuân bu tơbleăng ing phôn râng ko\ng. Troh nôkố, tá hâi ai ngế ki lâi lăm troh hngêi séa ngăn [ă hnê mơhno A Kâm pro mâu hlá mơéa ki kal.

Ôh ti xê to A Kâm re\ng vâ pêi pro klêi, mâu nôu pâ mâu vâi o hok tro pơlê Kon Kơ Tu xuân pơrá rơhêng vâ lâm hriâm thái Kâm pơtối vêh châ lôu péanếo. Nâ Y Trinh tối, thái Kâm ôh tá hnê xếo, vâi hdrêng tung pơlê mê vâi xah hêi, ôh tá vâ hmâng:

‘’Hlo mâu vâi pú xah a gong, ôh tá vâ hriâm. Tơdroăng ki kâ hmê kơchâi tá hâi bê, tá hâi kơhiâm mê vâi krâ nho\ng o iâ tơmâng troh tơdroăng hriâm tâp dêi kuăn ‘ne\ng. Mâu hơnăm achê kố, pơlê kong kơdrâm Kon Tum pơkâ troăng mơnhông Kon Kơ Tu chiâng pơlê ôm hyô pơlê pơla. Xuân tiah mê, A Kâm kho\m mơ-eăm po lâm [ă rak vế tơdroăng ki hnê tê kơtê ăm vâi hdrêng tung pơlê malối cho môn nâl Ănglê.

Tơdroăng kố tơtro [ă tơdroăng hnê dêi A Kâm xua tơná hiăng hriâm klêi Kao đăng Sư phạm kơvâ nâl Ănglê. A Nun, kăn pơkuâ thôn ăm ‘nâi, bu ai to chư nếo hơ’leh tơdroăng cheăng tung la ngiâ dêi vâi hdrêng [ă A Kâm dế veăng kum pêi pro tro tơdroăng kố:

‘’Ai o Kâm hnê tơ’nôm mâu vâi ‘ne\ng teăng ăm tơdroăng ki hriâm [ai a hngêi mê hriâm [ai a hngêi o Kâm. O Kâm pro tơ’lêi hlâu ăm mâu vâi o hok tro tơmâng mâu môn hiăng hriâm a lâm’’.

Vâi hdrêng pơlê Kon Kơ Tu kal khât lâm hriâm dêi A Kâm

Pơla ki hên má môi tung lâm hriâm tê kơtê dêi A Kâm a pơlê Kon Kơ Tu tơ’mot dâng 90 ngế vâi o hok tro sap ing lâm 1 troh lâm 9 tiô hriâm. Vâ  ai tu\m tíu ki ăm mâu vâi o hriâm tâp, A Kâm ‘măn kơd^ng liăn khế tơdroăng cheăng dế pêi cho kăn pho\ hnê ngăn Măt tra#n Tơnêi têa Việt Nam cheăm Đăk Rơ Wa vâ tơ’moê hngêi chiâng lâm hriâm.

Mê tơdroăng mơhnhôk mâu khu ki ai tuăn hơ-ui kum ăm hlá mơ-éa chêh, hlá mơ-éa hriâm, loăng chêh [ă tá kơ-[ăn ke\o mơhnhôk mâu vâi o hriâm tâp. {ă tơdroăng ki pêi pro mâu tơdroăng pơkâ tâng ai, A Kâm dế tăng ‘nâi la xuân tá hâi ‘nâi túa ki lâi vâ ai hlá mơéa ăm phêp pơtối châ pêi tro tơdroăng ki tơná rơhêng vâ.

Khoa Điềm prế ngế kum cheăng Rơ’jiu um - tơvi Kon Tum

Katarina Nga tơplôu [ă tơbleăng