Tung tuk tơnăng ká dêi pôa Trần Quang Vịnh, ối a bêng Hoài Nhơn Đông, kong pơlê Gia Lai, nếo troh a kơno tuk ká Quy Nhơn klêi kơ'nâi rôh lăm tơnăng ká ton hâi a kơxĭ. Ká ngừ pêng kơthung ‘măn pơtăng dêi rơpó pơtroh a kĭng. Tung idrâp chuât dêi tuk, rơkong krếo dêi rơpó pêi cheăng, pôa Vịnh ôh tá tơbréa pơtê. Tơdroăng ki apoăng cho séa ngăn nếo hlá mơ-éa, kơmăi ki séa ngăn troăng prôk ƀă pêi klêi mâu tơdroăng tiô pơkâ. Cho túa ki mơngế lăm tơnăng ká môi tiah pôa Vịnh rak vế dêi rôh tơnăng ká dêi tơná ƀă veăng kum rơtế lâp tơnêi têa mơdât tơdroăng tơnăng tiô pơkâ IUU.

“Kơmăi séa ngăn po plâ hâi plâ măng, tâng kơmăi ôh tá chiâng séa ngăn mê ngin thế xup um vâ tối tơbleăng, hlá mơ-éa ăm phêp lăm tơnăng tiô Pơkâ dêi Tơnêi têa, ôh tá chiâng tơkâ luâ luât. Lăm tơnăng ká hlá mơ-éa athế ai tŭm, drêng mot lo a kơno. Tơnăng ká xi xŏng thế pêi kơtăng tiô pơkâ rak vế pêi pro luât tơnăng ká xi xŏng pơkâ mơ'no. Ngin 'nâi tiah kố drêng ôh tá tro luât dêi Tơnêi têa mê athế tro pơxâu phâk”.

Ôh tá xê to pêi pro mâu tơdroăng pơkâ 'na hlá mơ-éa, tơmeăm ƀă tơniăn, hiâm mơno ôh tá mot tung kơpong têa kơxĭ kong têa ê xuân châ kuăn pơlê ki tơnăng ká xi xŏng kong pơlê Gia Lai mơnhên nhên tâ. Ngế pơkuâ plong Nguyễn Văn Minh a bêng Hoài Nhơn Đông tối tiah kố, mâu tơdroăng pơkâ rế hía rế kơtăng hiăng chiâng môi tơdroăng cheăng dêi mơngế lăm tơnăng ká xi xŏng.

“Tơdroăng pơkâ dêi Tơnêi têa mê kuăn pơlê pêi pro tiô, hlá mơ-éa drêng lo a têa kơxĭ athế ai tŭm, kơƀăng tăng, tơmeăm hbrâ mơdât on chếo, trếo pơtôu athế ai tŭm. Pro xôi kơpong têa kơxĭ kong têa ê mê nôkố vâi krâ nhŏng o ôh tá khên xếo”.

Sap ing apoăng hơnăm 2025 troh nôkố, kong pơlê Gia Lai ôh tá ai rơxế kơtâu tơkâ luâ tíu tơkăng kong. Đăi ŭi Lê Văn Hòa, Kăn pơkuâ tíu gak ngăn tíu tơkăng kong Mũi Tấn, Khu pơkuâ ngăn Mố đô̆i gak tơkăng kong dêi kong pơlê Gia Lai tối ăm 'nâi, tơdroăng pêi pro kố cho ai tơdroăng veăng kum dêi tơdroăng mơdêk séa ngăn ƀă tối tơbleăng hdrối tơdroăng ki pro xôi. A kơpong kơno tuk, khu Mố đô̆i gak tơkăng kong rế séa ngăn tuk, rế hnê tối, hnê mơhno kuăn pơlê.

“Tíu pêi cheăng tơkŭm pơtâng tối tơkŭm ăm kuăn pơlê tơnăng ká xi xŏng klêi kơ'nâi rêm rôh lăm tơnăng drêng vêh tơkŭm a kơpong kơno ká, tơdrêng amê ai mah QR ƀă mâu tơdroăng ki ôh tá chiâng pro tiô pơkâ dêi IUU. Ƀă mâu tơdroăng ki pro xôi mâu tơdroăng pơkâ mê tíu pêi cheăng kô pơxâu phâk kơtăng vâ tơniăn tơdroăng ki tah theh trĭng dêi Việt Nam”.

Rơtế ƀă séa ngăn tơdrêng, kơmăi kơmok dế pro tơ'nôm môi tơdroăng  séa ngăn tung rôh lăm tơnăng ká. A pái kơno ká Quy Nhơn, Đề Gi ƀă Tam Quan, kong pơlê Gia Lai, kơmăi eCDT châ xúa vâ pơkuâ ngăn tuk mot lo a kơno, ká xi xŏng ƀă tí tăng xiâm kối ká xi xŏng. Tâi tâng 5.609 tuk ká chêh inâi a kong pơlê hiăng châ krâ eCDT. Lối 3.400 tuk ká ki xŏng sap ing 15 met tơngi klêng châ krâ mơ-éa chêh tơnăng ká tung điê̆n tưh. Pôa Nguyễn Anh Dũng, phŏ pơkuâ Kơno tuk ká Gia Lai, ăm 'nâi hlá mơ-éa chêh điê̆n tưh gum kơdroh tơdroăng cheăng ăm kuăn pơlê tơnăng ká, tơdrêng amê hlối mơdêk ivá séa ngăn, pơchông ngăn mâu hlá mơ-éa.

“Tiô tơdroăng pơkâ nếo mâu plong tuk ki xŏn lối 15 met thế xúa hlá mơ-éa chêh điê̆n tưh hiăng châ vâi krâ nhŏng o xúa xua ga tơ'lêi hlâu, vâi krâ nhŏng o tơnăng ká xi xŏng bu kal po kơmăi chêh tối dêi tung app, vêh a kơno têa kơxĭ cho hiăng klêi ôh tá êa chêh ƀă kŏng, ôh tá xâu hía, kơno têa kơxĭ kô 'nâi tíu plong tuk tơnăng ká xi xŏng ƀă mâu plong tuk ki lăm tơnăng. Drêng mơ'no tung kơmăi môi tiah mê a Kơ koan xiâm ƀă mâu tíu pêi cheăng ki ê pơrá hlo 'nâi plong tuk lăm tơnăng tro lơ lăm tơnăng ôh tá tro kô chiâng tối tơbleăng xua mê ki tơdrăng lĕm dêi mâu plong tuk tơnăng ká xi xŏng dêi vâi krâ nhŏng o nôkố gá rak tơniăn tro khât”.

Hbrâ mơdât tơnăng ká xi xŏng tiô pơkâ IUU ôh tá xê to mơdât ƀă pơxâu phâk. Kong pơlê Gia Lai dế chôa 'lâng kơdroh mâu plong tuk ki ôh tá tro luât tơnăng, tơdrêng amê hlối tŏng gum kuăn pơlê hơ'lêh tơdroăng cheăng. Tiô troăng hơlâ tŏng gum tơdroăng tơkêa bro, hơ'lêh tơdroăng cheăng, kong pơlê ai 999 ngế pơkuâ tuk kĭ tơkêa tơdroăng tơkêa bro ƀă tơdroăng kal vâ kơxô̆ liăn dâng 329 rơtal liăn; rơtế amê cho 941 ngế pêi cheăng kĭ tơkêa tŏng kum hơ'lêh tơdroăng cheăng. Troh hâi lơ 15/9/2026, kong pơlê Gia Lai hiăng séa ngăn 367 plong tuk, kĭ pơkâ tŏng kum 275 plong tuk, ƀă tâi tâng kơxô̆ liăn vâ chê 51 rơtal liăn.

Pôa Trần Quốc Khánh, Phŏ pơkuâ Khu ngăn chiâk deăng ƀă Hyôh kong prâi Gia Lai, ăm ‘nâi, kong pơlê dế pơtối tơbleăng pêi tiô pơkâ kố tiô troăng kơdroh mâu plong tuk ƀă túa rêh kâ ối nếo ăm kuăn pơlê tơnăng.

“Ngin tơmiât tơdroăng mơ'no mâu plong tuk troh 2030 kô kơdroh 1943 toăng plong tuk ƀă kơxô̆ liăn 756 rơtal vâ pơ'lêh troh mâu cheăm mơjiâng hô̆i đong séa ngăn mơnhên tối ƀă pơtroh liăn troh a cheăm ‘no mơhá, ngin hnê tối 'na tơdroăng, pơkâ ‘na kih thuât, nôkố mâu cheăm dế pơrá mơhá liăn mơ'no tê plong tuk. Ƀă kuăn pơlê ki pơ'lêh cheăng mê mung khu ki hnê troh rêm rơpŏng, rêm thôn vâ tơbleăng troăng hơlâ pơ'lêh túa cheăng pêi”.

Ing rêm rôh tơnăng ká, rêm rôh mot lo a kơno tuk troh tơdroăng chêh tơbleăng, rak tơniăn tơdroăng séa ngăn ƀă tí tăng xiâm kối tơmeăm, mơdât tơnăng ká tiô pơkâ dêi IUU dế rế hía rế chiâng môi tơdroăng cheăng tung cheăng tơnăng ká dêi kuăn pơlê tơnăng ká xi xŏng Gia Lai. Tơdroăng ki kơtăng dêi luât, rơtế ƀă tơdroăng ki hlê plĕng rế hía rế nhên dêi kuăn pơlê tơnăng ká, dế pro xiâm kối vâ Gia Lai pơtối rơtế ƀă lâp tơnêi têa pêi pro mâu troăng hơlâ tah lôi "theh trĭng" IUU, tơmiât troh môi tơdroăng cheăng tơnăng ká tro luât, tơdrăng ƀă krá tơniăn.