Drêng kong hâi gâ, tung hơpiâp on dêi Hngêi trung phôh thong ai tíu kâ koi ối pơtê kơhâi dế râ má môi Tu Mrông hiăng bâ eăng ai on koh khâng khêi. Ngế ki ‘nâ pế pơchên hmê kơchâi, kế kâ, ngế ki hbrâ kơƀăn phơh, ngế ki ối pế pơchên, vâi xing xoăng dêi rơpó hnoăng cheăng vâ teăm ăm hrĭng ngế hok tro kâ a kơxo.

 Môi hâi dêi mâu thái cô tíu kố pơxiâm rĕng tâ tâng vâ pơchông ƀă idrâp tôu hơkâ dêi hngêi trung.

Cô Dương Thị Kiều, cô hnê lâm 1A2, hngêi cô kơtăn hngêi trung dâng 5km. Rêm hâi, sap ing 4 chôu kơxo, cô hiăng to rơxế hon đa troh a hngêi trung vâ rơtế ƀă mâu thái cô hbrâ kế kâ ăm hok tro. Tơdroăng cheăng pơxiâm drêng kong ối rơmăng, la hơ'lêh amê, hok tro ai tơ'nôm môi rôh  kơxo ối tơtô hdrối vâ mot lâm hriâm.

“Mơhé vâ rơlâi rơlo ối hêng koi la ro há, xua hok tro ai môi rôh kâ a kơxo má vâ ăm mâu vâi o lăm hriâm tŭm tâ”.

Dâng 6 chôu kơxo, hok tro pơxiâm troh a hngêi trung. Ai mâu vâi o châ nôu pâ chơ ƀă rơxế hon đa, ai mâu vâi ki ‘nâ o prôk chêng kơtăn ing hngêi trung to lâi chât km. Mâu xơtâu phơh ki hơtôu pơrá châ diâp ăm a kŏng hok tro. Klêi kâ, mâu vâi o vêh a lâm, pơxiâm môi hâi hriâm nếo.

Vâ hok tro kơpong kong ngo Tu Mrông, ai môi rôh kâ hmê a hngêi trung ôh tá xê to tơdroăng kâ hmê tê. Mê ối cho xiâm vâ ăm vâi o ai ivá vâ mâu vâi o hriâm tâp, malối ƀă mâu vâi o hngêi hơngế, athế prôk chêng hên km nếo troh a hngêi trung. Ki hên hok tro cho kuăn 'nĕng hdroâng kuăn ngo. Tơdroăng rơpŏng hngêi ối hên xơpá, hiăng ai môi rôh kâ hmê kơxo tŭm hdrối vâ troh a lâm hriâm ôh tá xê drêng lâi xuân tơ'lêi hlâu. O Y Kim Ngân, hok tro lâm 5A5, tối:

“Kế kâ akố kơhiâm 'nâng. Hâi kố á kâ xup ƀă chah. A rĕng troh akố, rĕng kâ klêi mê mot a lâm hriâm ƀai”.

Parŏng mâu roh kâ a kơxo mê cho tơdroăng veăng kum dêi hên  mâu thái cô tung hngêi trung. Thái Lê Tấn Thức, hiăng péa hơnăm veăng kum pế pơchên hmê kơchâi. Hnoăng cheăng ôh tá xê to tơdroăng ki xiâm dêi thái, la ƀă mâu thái cô akố, mê cho môi iâ hnoăng cheăng pêi kum hok tro:

“Á xuân ối a hngêi ăm ối tơdjuôm kô, mê a veăng kum pêi hmê kơchâi ăm mâu vâi o vâ kơxo, ăm mâu vâi o phâi klêa. Hok tro akố kơxo má iâ châ kâ hmê a kơxo, mê hngêi trung tơkŭm po môi tiah kố mâu vâi o hâk vâ khât. Á xuân hơniâp ro há".

Hơnăm hriâm kố Hngêi trung Phôh thong ai tíu kâ koi ối pơtê kơhâi dế râ má môi Tu Mrông ai 902 ngế hok tro, tung mê 665 ngế hok tro kơtiê châ ăm kâ kơhâi dế. Troăng hơlâ tŏng kum ki hên cho ăm kâ kơhâi dế. Tung pơla mê, ôh tá xê hok tro ki lâi xuân châ kâ a kơxo tŭm hdrối vâ mot a lâm hriâm.

Ai mâu vâi o ki ‘nâ hngêi hơngế ing hngêi trung to lâi km, vâi o thế prôk chêng. Ƀă mâu vâi o ki mê, tơdroăng troh hngêi trung tro chôu ƀă pơxiâm bă môi tơdroăng pêi pro ki hmâ trâm hlo tê: ai môi rôh châ kâ hmê a kơxo.

Ing tơdroăng ki ai khât mê, hngêi trung tơkŭm po kâ kơhâi dế ăm hok tro. Tơdroăng kố châ rak vế sap ing hơnăm hriâm hdrối ƀă pơtối tung hơnăm hriâm kố. Vâ mâu rôh kâ a kơxo châ rak vế đi đo, ôh tá xê to thái cô veăng kum mê nôu pâ xuân veăng kum há. Rêm kơxo má djâ dêi kuăn troh a hngêi trung, mâu nôu pâ ki ‘nâ djâ mâu kơchâi, djâ hdría veăng kum ăm hngêi trung. Mâu kơchâi kâ, mâu hdría mê châ 'măn a kơnoh on, chiâng tơmeăm ki vâ mâu thái cô vâ ‘mâi on, pế mâu kơchâi kâ a kơxo má  ăm hok tro.

Cô hnê chư Hồ Thị Thuỳ Vân, Ngế pơkuâ Hngêi trung Phôh thong hnê kuăn ngo ai tíu kâ koi ối pơtê kơhâi dế râ má môi Tu Mrông tối, tơdroăng tơkŭm pế pơchên ăm kâ kơxo má pro thái cô tơbrê tâ, la pơ’lêh amê hok tro mo lĕm châ, kơhnâ lăm hriâm ƀă hriâm rơkê tâ:

“Drêng tơkŭm po tơdroăng kố mê mâu thái cô xuân tâ  ro, la pơ’lêh amê hok tro mo lĕm châ, hâk vâ lăm hriâm hngêi trung ƀă tơdroăng hriâm tâp châ mơdêk tơƀrê tâ. Mê cho tơdroăng ki hơniâp ro kân má môi dêi ngế thái cô ki hnê a kơpong hngế hngo".

La vâ ai mâu rôh kâ a kơxo ki hơniâp ro tiah mê, mâu thái cô athế hơ'lêh ƀă hâi chôu pơtê dêi tơná. 4 chôu kơxo ‘mâi on pế pơchên kế kâ. Dâng 6 chôu tơdah hok tro. Troh 7 chôu, drêng hok tro klêi kâ a kơxo, mâu thái cô kơpuih văng, xut lĕm krúa hngêi ki ăm kâ ‘nôi klêi mê vêh pêi cheăng hnê a lâm: Troh a lâm ngăn dêi ƀai vâ hnê, ngăn mâu hok tro. Môi hâi pêi cheăng dêi thái cô xua mê ton chôu tâ.

A hngêi trung kơpong kong ngo Tu Mrông, mâu kơnoh on xuân châ ‘mâi rêm kơxo vâ pế pơchên kế kâ, xua pá ngiâ cho mâu hok tro kal châ kâ phâi vâ hriâm chư. Mâu tơdroăng pêi pro ki hmâ hlo mê xuân cho môi troăng hơlâ vâ hnê mơhno tiô hlá mơ-éa chêh Pơkâ dêi 71-NQ/TW dêi Khu xiâm kal kí 'na tơdroăng pêi pro ki tơbrê mơnhông hnê hriâm ƀă hnê mơjiâng tuăn ngôa rơkê châ mot tung rêh ối.