Khía mơhot kân rôh má 13 plong mot, ƀă malối cho kong mê têa kân lân lu sap nah hâi chói ai a mơ’nui khế 11/2025 hiăng pro 1.653 toăng hngêi a Peăng Tơdế ƀă Tây Nguyên tro tơhnâp, lối 35 rơpâu toăng tơ’nhiê, lối rơtuh rơpŏng kuăn pơlê chiâng trâm pá tŭm tơdroăng. Klêi kơ’nâi têa hiăng xoê, tơnêi trâp ối tâp kơđu lâp lu Nam Trung Bộ, pôa Phạm Minh Chính, Ngế pro xiâm hnê ngăn Chin phuh hiăng troh a kơpong têa kân lân lu peăng mâ hâi Lo Dak Lak, ai rơkong krếo thế ‘na kal kí: ‘mêng ƀă pro hngêi ăm kuăn pơlê klêi kơ’nâi ai tơdroăng ki khéa hơ’nêng châi heăng!

“Pin tơbleăng Tơdroăng “Cheăng pêi thâ Quang Trung” cho pêi rĕng, rơkê tung tơdroăng pro hngêi ối. Tơdroăng Cheăng pêi thâ Quang Trung pơkâ tơleăng 2 tơdroăng ki ai tơdjâk troh hngêi ối. Môi cho hrá má môi hdrối hâi lơ 31/1/2026 tâi tâng mâu hngêi ki tro tơhnâp, hngêi tro têa mơhiu cho athế ‘mâi pro. Hnoăng cheăng ki má 2, ‘mêng hngêi ối ki tơ’nhiê mê athế klêi hdrối hâi lơ 31/12/2025”.

Môi hâi klêi kơ’nâi rơkong tơbleăng dêi Ngế pro xiâm hnê ngăn Chin phuh, hâi lơ 1/12, sap ing Hà Tĩnh troh Lâm Đồng, malối cho a kơpong xiâm dêi khía mơhot kân, têa lân lu Dak Lak, Khánh Hòa, Gia Lai, lối 5.600 ngế kăn ƀô̆, mố đô̆i dêi mâu tíu pêi cheăng lêng; vâ chê 5.100 ngế kăn ƀô̆, mố đô̆i, kŏng an hiăng lo gum pro hngêi.

Kong măng rơnó hngíu rĕng troh a kơpong têa kân lân lu Hòa Thịnh (Dak Lak). Tung idrâp mâu kuăn kiâ chuât a kong măng, a tơnêi trâp ối hlo têa chhá, pul on kong trường séa hlo mố đô̆i râng xô, râng kơtâu, xoi hmốu prêi, vâi pơxiâm môi roh pêi cheăng ki phá ƀă tơdroăng pêi tiah hmâ: pro hngêi ăm kuăn pơlê sap ing mâu klôh trêi tơnêi trâp trâu. Ôh tá hlo châ, ôh tá hlo tơdroăng pơkâ, “Cheăng pêi thâ Quang Trung” rĕng ai mâ ƀă mâu ‘nêk po ki mơdêi, mâu xô ƀê tong ƀă mâu hvêa chêng prôk ki krêa to trâp plâ măng.

Trung ŭi Hồ Hoài Phin, Tiêh đoân 1, Trung đoân 143, Sư đoân 315 (Kuân khu 5) ăm ‘nâi, a mâu tíu ki pro trêi, mâu ngoh athế vêh pro hên xôh xua trêi tơnêi gá peâk.

“Tơnêi trâp kố gá krêa khât, chiâng pro pá ôh tá iâ troh tơdroăng cheăng. Maluâ xơpá la ƀă hiâm mơno pôu râng khât, nhŏng o xuân ối mơ-eăm pro klêi tâi mâu tơdroăng cheăng, pro lĕm krá khât”.

Rĕng cho hiâm mơno rơkê plĕng dêi tơdroăng “Cheăng thâ Quang Trung”, la ki kal ƀă kih châ pơkâ tơdâng ƀă tơdroăng pơkâ pro rĕng. Thươ̆ng tă Đỗ Thành Thái, Kăn pơkuâ Đảng Sư đoân 315 (Kuân khu 5) ăm ‘nâi, bu ai môi tơdroăng pơkâ vâ mâu tơdroăng pro châ klêi tá 2 tơdroăng pơkâ thế, mê cho rế tơ’nôm mơ-eăm, pêi cheăng tá kong măng.

“Kong prâi ôh tá tơniăn lĕm, kong mê hên, la ngin xuân ối đi đo pơkâ thế kăn ƀô̆, mố đô̆i, ƀă hiâm mơno ‘mâi mơnhông xơpá. Klâ “3 roh 4 khu” malối cho thăm mơnhông pơtroh mâu ngế pro a kong măng vâ ngin pro klêi hnoăng cheăng”.

Hiâm mơno “tơkâ luâ tôu ƀlêi trâng mê, tơkâ luâ măng”, kăn ƀô̆ mố đô̆i veăng tung tơdroăng “Cheăng pêi thâ Quang Trung” ôh tá ăm phêp pin hrá. Sap ing apoăng chôu kơxo troh pơlê cheăm hiăng koi, mâu lêng xâp ếo ngiât mơngiơk trâp, xuân ối jiân ƀê tong, ngế ki ‘nâ hếo tơ-drá pro trăng. Ngế kăn rơtế pêi, mâu lêng rơtế pôu tơdroăng cheăng ki hngăm.

Ƀă kuăn pơlê kơpong têa kân lân lu, tơdroăng ki hlo ƀă mâ mâu hngêi dêi tơná rế hía châ vâ pro klêi tung kong măng ôh ti xê to tơdroăng ki ro, mê ối cho hiâm mơno klêi kơ’nâi mâu hâi khéa hơ’nêng. Pôa Lê Hùng Nhựt, thôn Mỹ Điền, cheăm Hòa Thịnh, kong pơlê Dak Lak, tối:

“Chin phuh pơtroh mố đô̆i lăm gum kuăn pơlê môi tiah kố mê ngin phiu ro khât, mơnê khât. Tâng ôh ti ai mâu tăm mố đô̆i gum, ôh tá tối tơdroăng pro hngêi, tơdroăng kui tah mâu trâp tơnêi, mơgrúa lĕm tơnêi tơníu mê ôh ti ‘nâi pro tiah lâi”.

Klêi kơ’nâi 3 măng tĭng tơbleăng “Cheăng pêi thâ Quang Trung”, mâu toăng hngêo nếo rế hía châ pro klêi a tơnêi trâp xua têa lân lu. Kố ôh ti xê to tíu ối tung pơla kong mê kong tôu, vâ kuăn pơlê ối a dêi pơlê xiâm klêi kơ’nâi kong mê têa kân. Tơdroăng “Cheăng pêi thâ Quang Trung” hiăng tơkâ luâ tơdroăng dêi môi rôh ‘mâi mơnhông klêi kơ’nâi kong mê khía mơhot têa kân lân lu, chiâng môi tơdroăng ki lĕm ‘na ivá rơdêi tơrŭm ƀă pôu râng cheăng kal kí a ngiâ kuăn pơlê.

Tơdroăng pơkâ thế dêi ngế ki ối a ko Chin phuh hiăng tơdjêp ƀă tơdroăng pro rĕng dêi mâu ngế lêng. Mâu toăng hngêi ki ối pơtân hding khía tôu mê ăm kuăn pơlê mê hiăng châ tah ‘nhiê tah, vâ ăm mâu toăng hngêi ki nếo, môi tiah mâu tơdroăng hdró dêi hiâm mơno ƀă hiâm mơno tơrŭm dêi kuăn mơngế. Mâu tơdroăng ki hdró kố ối châ mơjiâng pro ƀă tuăn tơmiât nếo, rak tơniăn krá rơtế ƀă khế hơnăm, gum kuăn pơlê tơniăn tâ tung mâu rôh kong mê khía mơhot têa kân lân lu.