Ăm rơkong veăng tơpui ‘na kơxop mơ-éa Luât ‘mâi pơhlêh, ‘mot tơ’nôm mâu tơdroăng dêi Luât Tŏng gum ‘na tơdroăng luât, ki kal po rơdâ mâu ngế ki châ tŏng gum ‘na luât tơdah xo hên rơkong veăng tơpui tối dêi mâu kăn kuô̆k hô̆i. Tiô mâu kăn, pơkâ kố ôh ti xê tơdjâk troh ki tơdâng tung tơdroăng ki châ xúa ki tơ’mô mê ối mơhno tơdroăng mơnhông cheăng kâ rêh ối pơlê pơla dêi tơnêi têa. Môi tuăn ‘mot tơ’nôm mâu ngế ki châ tŏng gum ‘na tơdroăng luât tê kơtê, la pôa Lý Anh Thư, ngế lo ing An Giang pơkâ tơdroăng:
“Tơdroăng pơkâ troăng hơlâ tê kơtê khât hiăng mơhno mâu tơdroăng ki tá hâi tơtro môi tiah pro pá kân ăm liăn ngân tơnêi têa; tá hâi tơkŭm châ tŭm mâu khu ngế ki ai tơdroăng ki vâ la ôh tá ối tung khu ki châ tŏng gum tê kơtê. Xua mê, á pâ thế kơ koan chêh pro mơ-éa hriăn ngăn ‘mot tơ’nôm troăng hơlâ kơdroh kơxô̆ liăn pro mơ-éa tơdroăng luât pakĭng troăng hơlâ ăm tê kơtê nôkố tiô troăng: Po rơdâ mâu ngế ki châ tŏng gum luât ƀă kơlo liăn ‘no tơtro. Pakĭng mâu ngế ki pêi lo liăn iâ châ gum tê kơtê, mê ối ai khu ki pêi lo liăn chía hên, ngế pêi cheăng ki pêi cheăng ukố umê lơ hdroâng kuăn ngo, vâi xuân kal châ tŏng gum môi iâ kơxô̆ liăn vâ châ xúa luât tơdâng tơ’mô”.
Tối nhên, ki vâ pêi má mơ’nui dêi troăng hơlâ cho tơƀrê rak vế hnoăng, pơxúa tơtro luât dêi ngế ki châ tŏng gum luât, jâ Cao Thị Xuân, ngế lo ing Thanh Hóa tối tiah kố, athế pơhlêh sap ing tơniăn tŭm ai tŏng gum chiâng rak vế ki rơkê plĕng dêi tơdroăng pơkâ:
“Sap ing tơdroăng ki ai khât a kong pơlê ngin hlo, kuăn pơlê ôh ti kal châ tŏng gum, mê kal châ tŏng gum troh tui lui, rak vế hnoăng pơxúa tiô túa ki ai pơxúa khât. Tâng ôh, tơdroăng loi tung luât kô tơdjâk. Xua mê, á pâ thế kơxop mơ-éa Luât kal tơmâng ngăn tâ nếo troh tơdroăng pơhlêh luât mâu tơdroăng pơkâ ‘na ki tro ‘ló tung tŏng gum ‘na luât. Hlối hriăn ngăn troăng hơlâ mơnhên tối tơniăn krê, tro ƀă hnoăng cheăng pôu râng nhên dêi ngế ki pêi pro tŏng gum luât, ing mê rak tơniăn tơdroăng ki khât, ví tơdroăng ki pêi pro a gong”.
A môi víu ki ê, pôa jâ Nguyễn Thị Yến Nhi, ngế lo ing Vĩnh Long pâ thế, tíu pêi cheăng chêh pro mơ-éa hriăn ngăn, pơhlêh luât tiô túa hô̆i đong tơrŭm kơvâ tŏng cheăng tŏng gum luât tung tơdroăng cheăng troăng hơlâ tiô luât pơkâ:
“Tung pơla mâu kơ koan luât ai tơdroăng pêi pro tơniăn krê khât, cheăng pơkâ troăng hơlâ tơrŭm pơla mâu kơ koan kố bu pơtê a râ cho Thông tư liên tịch mê tơƀrê xêt dêi luât xuân tá hâi kân, tơdroăng ki pơklât thế tung tơkŭm pêi pro xuân ối iâ. Tung pơla mê pơkâ thế pơhlêh chêh pro mơ-éa rak vế hnoăng kuăn mơngế, hnoăng kuăn pơlê pơkâ mơ’no rế hía rế hên. Xua mê, cheăng mơ’no tơdroăng kal kố tung Luât Tŏng gum tơdroăng luât cho kal khât vâ mơnhên môi troăng hơlâ luât tŭm rơdêi, rak vế tơniăn tơdroăng ki môi tuăn pơla mâu kơvâ cheăng ƀă tơniăn ton xŏn tung pêi pro hnoăng kuăn mơngế”.
Ƀă Kơxop mơ-éa Luât Hộ tịch (‘mâi pơhlêh), ối ai mâu rơkong tối pâ thế mâu kơ koan ki ai tơdjâk troh séa ngăn, rah ngăn nhên ƀă tơkŭm mơ-éa chêh hiăng pơkâ tung Luât Hộ tịch dế ‘mâi pơhlêh ƀă Luât Căn cước hơnăm 2023. Pôa Tô Á Vang, ngế ki lo ing Cần Thơ tối:
“ ‘Na kih thuât ƀă mâu tơdroăng ki kal kal liên thông tâi tâng hâi khế pêi pro ƀă môi tuăn xúa kơxô̆ định danh krê pro khoă vâ tí tăng tơdroăng kal vâ ‘nâi tung VNeID. ‘Na túa chêh pro hlá mơ-éa, pêi pro mâu tíu ki tơkŭm dịch vụ công hộ tịch tung VNeID, xúa VNeID teăng ăm tí tăng hlá mơ-éa chêh ‘măn”.
Ối tôu tuăn ƀă túa pơkâ a Khoản 2, troăng 7, séa ngăn tung tơdroăng ki khât, Kăn hnê ngăn Vi ƀan râ cheăm pơkâ thế vâ kĭ mâu mơ-éa hộ tịch, ôh tá riân hlá mơ-éa khai sanh, mơ-éa chêh tối hiăng hlâ, mơnhên xo on veăng, pôa Nguyễn Trường Giang, ngế ki lo ing Lâm Đồng pâ thế vêh riân ngăn túa pơkâ kố:
“Môi ngế hlâ kal athế ai mơ-éa mơnhên hiăng hlâ vâ pro mâu mơ-éa ‘mế. Nôkố ôh tá ăm Kăn hnê ngăn Vi ƀan cheăng pơkâ thế, mê pôa ki mê lăm Hà Nội hôp Kuô̆k hô̆i tâng tiah mê, plâ khế, mê ôh tá ‘nâi kuăn pơlê pro tiah lâi? Mơ-éa khai sanh gá chiâng kôm. Mơnhên on veăng vâi xuân kal tơdrêng vâ pro mâu hlá mơéa ki ê. Mê á pâ thế athế rơkê vâ rak vế tơniăn pro tơ’lêi hlâu ăm kuăn pơlê”.
Viết bình luận