‘Nao truh chơ 2 ƀi ƀa tơ̆ hnam kmăi ot ƀa lơ̆m pơlei, ƀok Klưnh tơbăt, drŏ kăn dang ei hiôk dêh, truh hloi phe ƀa pai sa kơ ‘năr jei pă pơngơ̆t. Sơ̆ chă peh măh pơtŏk tơpang ti, đơ̆ng rŏng ‘noh pŭ măh huơ̆n hoăn kơ sơngiĕng kơ yuơ trong tơsĕr tơsŏ. Rim ‘măng ‘mi tih kon pơlei ưh kơ gơ̆h chă yak tơ̆ ou tơ̆ to 6-7 khei tơtăng. Dang ei trong ‘lơ̆ng tơgŭm ăn kon pơlei chă yơ yak, mơdro sa rơvơn hloh.“Sơ̆ mơmat dêh, trong tơsĕr tơsŏ, chă jĭ jăn ou to ‘noh măh tung dih băl yak hloh bri kông vă ming hơmet. Dang ei đei trong man teh đak ming man ăn tôch kơ ‘lơ̆ng. Tơdrong chă jang sa kơ kon pơlei jei pôm păi ƀiơ̆. Lăp mĭnh ƀar sơnăm kơ ou đĕch tơdrong hơrih sa kơ kon pơlei lôi đei ƀôh ƀiơ̆ pơtêng hăm sơ̆. Kon pơlei tôch bơnê kơ Teh đak lăng ba, tơmơ̆t jên jang ming man trong nơnăm ăn kon pơlei.”

Ƀok Hriu, Bí thư Chi bộ, jang hloi thôn trơng pơlei Kde Kông tơbăt, vă đĭ sơnăm 2021, trong man hơtăih 6km600 met iŏk đơ̆ng trong glung 19 năm tơ̆ pơlei Kde Kông, găh tơring H’Ra, apŭng Mang Yang đei iung jang, hăm akŏp kon jên 34 ti hlak jên đơ̆ng kon jên jang dêh char Gia Lai ăn. Lăp 1 sơnăm đơ̆ng rŏng ‘noh hlôi keh đang, pơm ăn jơhngơ̆m đon kon pơlei chơt hơ iă ‘nă hal. Trong ‘nao, chă yơ yak, chơ tơmam drăm rơvơn, lơ tơmam drăm nhen ƀa hơƀo dăh mă rim tơmam drăm rong kon tơrong pă đei răm đe mơdro pơđep kơjă bơih; bơngai mơdro năm truh tơ̆ pơlei chă răt, tơgŭm ăn kon pơlei chă tĕch măt ƀiơ̆. Ƀok Hriu Thôn trơng pơlei K’de Kông tơbăt.“Đơ̆ng mă Teh đak pơm ăn trong đơ̆ng tơring truh tơ̆ pơlei, tơdrong hơrih sa kơ kon pơlei đei tơplih tơpă. Tơdrong chă chơ tơmam drăm choh jang sa nhen ƀa, hơƀo dăh mă bơ̆n ‘long keo ou to rơvơn hloh, chă tĕch măt ƀiơ̆. Gơnơm lơ loh tơdrong hơrih sa kơ kon pơlei roi năr roi sơđơ̆ng...”

Atŭm hăm atŏk tơ iung trong nơnăm, Hơnih vei lăng kon pơlei apŭng Mang Yang oei pơjao ăn vă jê̆ 400ha bri ăn kon pơlei kơ pơlei Kde Kông, tơring H’Ra vei lăng năng tông. Tơdrong mă ou tơgŭm ăn kon pơlei đei dơ̆ng jang sa iŏk đei, pơm tơgop sơđơ̆ng hơrih sa, hơdrin yak hloh dơnuh hin kơjăp ‘lơ̆ng. ‘Ngoăih kơ ‘noh, tơdrong jang tơgŭm djru jang sa ăn tơring kon kông jei pôk ăn nhŭng yŏng, rơmo yŏng păng hơdrĕch ‘long pơtăm nhen chehphe, tiu ăn rim ŭnh hnam dơnuh. Gơnơm đơ̆ng noh lơ ŭnh hnam jang sa iŏk đei truh kơ hrĕng triu hlak jên lơ̆m 1 sơnăm.

Hrei ou, Tơdrong jang tơm teh đak atŏk tơ iung mŭk drăm-tơpôl tơring kon kông tŏk bŏk tơlĕch dôm tơdrong jang hơmet ming, pơm sơđơ̆ng oei sa ăn pơlei Kde Kông. Tơdrong vă jang ou, pơjing hơnih oei ăn 33 ‘nu klo akăn ‘nao jur kơ deh, hơrih sa tơnap tap găh teh oei năm oei tơ̆ hơnih oei hle vă pơjing rơvơn ăn rim ŭnh hnam kon pơlei hrôih sơđơ̆ng hơrih sa, atŏk tơ iung choh jang sa. Jĭ mĭnh lơ̆m dôm ŭnh hnam mơlôh đei sơng iŏk tơdrong jang ou, ‘nhŏng Aninh oei tơ̆ pơlei Kde Kông chơt hơ iă tơroi.“ ‘Nou tơdrong jang đơ̆ng dêh char, apŭng, tơring tơmơ̆t jên jang ăn pơlei oei mĭnh dơnơ̆ng dơ̆ng pơlei mĭnh hơnih ‘nao vă rim klo akăn ‘nao jur kơ dih năm oei tơ̆ ou. Đei teh đak tơmơ̆t jên jang ming man trong hnam tôm tong, pơjing rơvơn ăn kon pơlei hơrih sa, jang sa...”

Ƀok Yung, Kơ iĕng Kơdră chĕp pơgơ̆r tơring H’Ra, apŭng Mang Yang (Gia Lai) tơbăt, pơlei Kde Kông đei vă jê̆ 60 ŭnh hnam, hăm hloh 270 ‘nu bơngai, đĭ đăng bơngai Bahnar ngăl. Sơnăm 2022, pơ đĭ lơ̆m pơlei đei 38 ŭnh hnam dơnuh, iŏk đơ̆ng đei trong man ou, hrei ou ŭnh hnam dơnuh lơ̆m pơlei lê̆ pă 13 ŭnh hnam păng 17 ŭnh hnam vă jê̆ dơnuh. Truh dang ei, hloh 80% ŭnh hnam kon pơlei lơ̆m pơlei hlôi đei ŭnh hơyuh, đei đak sŏ nhă rơgoh, hloh 70% ŭnh hnam đe gre bơbĭt, gre tang vang điên.“Sơ̆ pơlei Kde Kông lơ̆m mă oei trong teh ‘noh tôch mơmat tat. Chă jĭ jăn ưh kơ gơh năm tơ̆ hnam pơgang tơring chă ming hơmet. Truh sơnăm 2022 Teh đak pơmn ăn trong man ‘noh chă yơ yak hiôk hian gloh, chă jĭ jăn ‘noh gre chơ ming hơmet tơtom. Rim đe hŏk tro năm hŏk jei hiôk hian hloh. Tơmam drăm kon pơlei jang sa jei pă đei khul mơdro pơđep kơjă bơih ... tơdrong hơrih sa kơ kon pơlei roi năr roi sơđơ̆ng. Lơ ŭnh hnam hlôi đei hnam man, sơ̆ ‘noh hnam gia, tơnăr ‘lao ngăl păng lang să chă pơtăm chehphe, ‘long keo, ƀăch đan, pơtăm ƀum ƀlang ... trong yak hiôk hian hơnhăk ba hloi lơ tơdrong rơvơn ăn kon pơlei. Kon pơlei tôch kơ chhôk hơ iă ‘nă hal mưh đei trong ‘lơ̆ng, jang sa jei roi năr roi đei ƀôh hloh.”

Gơnơm dôm trong bơ̆ jang trŏ lăp, pơlei Kde Kông, tơring H’Ra, apŭng Mang Yang, dêh char Gia Lai roi năr roi tơplih ‘nao, pơjing đei ,pơlei pơla ‘lơ̆ng rŏ, hơmŏ kơtang tơ̆ hơnăp kơnh.