Pơm lêh chehphe Buôn Ma Thuột ‘măng mă 9 hơnơ̆ng sơkơ̆t hơdăh păng pơm hơtŏk hơnih dơ̆ng chehphe Việt Nam lơ̆m tĕch mơdro tơ̆ teh đak đe. Đơ̆ng rŏng 50 sơnăm rơngei, hơgăt teh chehphe dêh char Dak Lăk hlôi sơđơ̆ng lơ̆m 200.000ha, đei plei rim sơnăm hloh 540.000 tân, tơmơ̆t hlŏh 30% găr chehphe lơ̆m teh đak. Chehphe kơ dêh char Dak Lăk hlôi tĕch mơdro tơ̆ kơ hrĕng teh đak. Sơnăm 2024, chehphe Dak Lăk hlôi tơgop găh lơ lơ̆m 1 triu 300.000 tân păng iŏk đei hloh 5 ti USD tĕch mơdro chehphe tơ̆ teh đak đe kơ lơ̆m teh đak.
Kơ iĕng Thủ tướng Trần Hồng Hà sơkơ̆t hơdăh: Pơm lêh chehphe Buôn Ma Thuột ‘măng mă ou jĭ ‘măng pơgơ̆r tôch gĭt kăl, đei pơgơ̆r ƀlep lơ̆m năr tơbăt ƀlep 50 sơnăm Jơnei Buôn Ma Thuột (10/3/1975 – 10/3/2025) - Jơnei pơih blŭng ăn ‘măng Pơgơ̆r iung tơblăh kơtang iŏk đei jơnei tih tên pơyan Puih mak sơnăm 1975, pơm rơngei tơring Pơbăh, teh đak rơngei keh kong. Pơm lêh chehphe ưh khan lăp tơdrong pôk pơ ư kơ găr chehphe Việt Nam, mă oei jing pơgơ̆r hop akŏm tih lơ̆m plei teh, hơnih mă rim teh đak pơm tơlĕch păng tĕch răt chehphe năm akŏm, vang tơbăt dih băl trong păng truh mĭnh chăl sơnăm kơjăp ‘lơ̆ng kơ hơnih jang chehphe.
Sơnăm 2024, ‘măng mă blŭng Việt Nam tĕch mơdro chehphe tơ̆ teh đak đe iŏk đei hloh 5 ti USD, hơnơ̆ng sơkơ̆t hơdăh hơnih dơ̆ng ‘noh teh đak tĕch mơdro chehphe lơ hloh dơ̆ng mă 2 lơ̆m apŭng plĕnh teh, lăp dơ̆ng đơ̆ng rŏng Brazil. Lơ̆m ou, Dak Lăk - “Hơnih tơm chehphe kơ Việt Nam” tơgop dang 18% tĕch mơdro tơ̆ teh đak đe; hơnăn păng trong tơbăt groi teh “Chehphe Buôn Ma Thuột” hlôi ƀôh kang bang kơl tơ̆ hloh 100 teh đak lơ̆m apŭng plĕnh teh.
Kơ iĕng Thủ tướng Trần Hồng Hà athei: khei năr kơnh, rim hơnih tơm, hơnih bơ̆ jang, rim tơring, Khul jang chehphe-ca cao Việt Nam, rim hơnih mơdro sa choh jang sa, pơm tơlĕch, tĕch mơdro chehphe vang tơbăt dih băl trong lăng kăl, iung jang hơdoi kơjăp vă pơjing tơring pơtăm chehphe ‘lơ̆ng. Jang kiơ̆ khoa hŏk kmăi kmŏk hơgei lơ̆m choh jang sa pơm tơlĕch, pơm dă ƀiơ̆ đei tơdrong pơm kơnê̆ truh cham char. Tơ iung pơjing trong jang sa kơjăp ‘moi kiơ̆ tơgoăt jang hơdoi ƀar păh kon pơlei choh jang sa, hơp tak xah, hơnih mơdro sa pơm tơlĕch păng tĕch moơdro tơ̆ teh đak đe vă sơđơ̆ng kơjă păng tŏk jang sa iŏk đei kơ jăp ăn bơngai jang chehphe.
Atŭm hăm ‘noh, rim hơnih mơdro sa kăl tơmơ̆t jên jang hloi lơ̆m kmăi kmŏk kơsô̆ vă sơđơ̆ng ‘lơ̆ng hơ iă, tơ iung pơjing chĕp pơgơ̆r vei lăng ‘lơ̆ng đơ̆ng choh jang sa truh pơm tơlĕch păng tĕch mơdro tơ̆ teh đak đe. Kơ iĕng Thủ tướng Trần Hồng Hà pơma hơdăh, kăl lăng ba kơ jăp hloh dơ̆ng truh tơƀôh tơbăt hơnăn chehphe Việt Nam.“Rim Hơnih tơm vei lăng Mơdro sa, jang tơbôl, hơnih jang gre păr, tơmang pơhiơ̆ kăl lăng kơjăp truh pơtrŭt pơih să hơnih tĕch răt lơm teh đak păng tơ̆ teh đak đe, tơƀôh tơbăt tơmam drăm chehphe Việt Nam tơ̆ rim ‘măng pơgơ̆r jang tơbôl, hơnih tơmang pơhiơ̆ ‘lơ̆ng; adoi rim hơnih mơdro sa kăl tơ iung pơjing trong tơƀôh tơbăt, marketing, tơƀôh tơbăt hơnăn trŏ lăp hăm tơdrong đei; pơih să tĕch mơdro kơtă tơ̆ rim hơnih răt iŏk lơ, atŏk tơ iung mơdro sa điên tư, lơ trong tĕch răt.”
Tơ̆ pơm lêh ‘măng mă ou, kơdră chĕp pơgơ̆r Hơnih tơm vei lăng Joh ayŏ kơdŏ soang, Đă ƀŏng lŏng tơplŏng kơdou păng Tơmang pơhiơ̆ hlôi pôk ăn Tơdrng tơchơt drơ̆ng nơ̆r “Tơdrong hơgei pơtăm păng pơm tơlĕch chehphe Dak Lăk” ‘noh jing Mŭk drăm gĭt kăl dăr sơnăm kơ teh đak. Jei lơ̆m ‘măng pơgơ̆r, kon pơlei păng tơmoi hlôi chă lăng ‘măng pơgơ̆r Joh ayŏ kơdŏ soang “Buôn Ma Thuột - Hơnih truh kơ chehphe apŭng plenh teh”. Đĭ đăng jei tơƀôh tơbăt ăn tơdrong hơdrin iŏk đei jơnei păng sơkơ̆t hơdăh hơnih dơ̆ng kơ chehphe Buôn Ma Thuột lơ̆m tơdrong tĕch răt lơ̆m apŭng plenh teh. Ƀok Trương Thanh Bình oei tơ̆ apŭng Krông Ƀŭk, dêh char Dak Lăk hơlen:“Pơm lêh roi năr roi pơgơ̆r ‘lơ̆ng hơ iă hloh, tih hloh kơ dôm sơnăm hơdrol. ‘Nou jei jing hơyak pran vă hơmŏ chehphe Buôn Ma Thuột roi năr roi atŏk tơ iung hloh dơ̆ng”.
Lơ̆m pơgơ̆r pơm lêh chehphe Buôn Ma Thuột ‘măng mă 9 sơnăm 2025, đei vă jê̆ 500 hơnih tĕch mơdro đak chehphe iung jang ăn kơ đe huch đĕch tơ̆ rim tơring, đơ̆ng rim hơnih tĕch mơdro tơ̆ jih trong dĭng truh hơnih tĕch mơdr tih ‘lơ̆ng rŏ. Chehphe hlôi jing tơdrong joăt ‘lơ̆ng hơ iă sơng tơmoi kơ kon pơlei Dak Lăk mưh lăng truh tơ iung pơjing pơlei tơm chehphe kơ apŭng plĕnh teh.
Chă huch lăng lơ đak chehphe ăn huch đĕch kơ lơ kơ loăi chehphe tơ̆ trong Phan Đình Giót, pơlei tơm Buôn Ma Thuột; ƀok Nguyễn Văn Chất chơt hơ iă, ‘măng tơmang pơhiơ̆ puih mak đơ̆ng dêh char Nghệ An mơ̆t lơ̆m Dak Lăk jơ ‘năr ou tơpă mơ̆n “ ‘lơ̆ng” nhen kơchŏk đak chehphe Buôn Ma Thuột.“Lơ lou ‘nei pă pơma hiơ dơ̆ng, ưh kơ đei bơ̆t yơ khan vă dê bơih, đơ̆ng bơngai vơ̆r taxi truh tơ̆ bơngai tĕch mơdro tơ̆ ou. Ĭnh truh tơ̆ ou đĭ 3 năr păng tôch kơ lăp đon. ‘Nou jĭ hơnih hơnơ̆m kơ chehphe nei kơna pă jor chehphe ‘lơ̆ng bơih, tơ̆ til pơgê năm jơnŭm kơchơ ĭnh răt chehphe vă jê̆ 1 triu hlak vă pôk ăn kơ bôl boăl.”
Pơm lêh chehphe Buôn Ma Thuột ‘măng mă 9 sơnăm 2025 đei lăng jĭ pơm lêh ‘lơ̆ng rŏ hloh đơ̆ng sơ̆ truh dang ei ƀlep lơ̆m khei ‘năr Dak Lăk pơgơ̆r tơbăt 50 sơnăm rơngei Buôn Ma Thuột, tơbăt hơdăh mĭnh jăl trong ƀĕnh ƀang tơdrong ‘lơ̆ng rŏ chơt hơ iă păng lơ tơdrong jơnei kơ dêh char. Lơ̆m mă noh, găh kơ jă chehphe oei “tŏk măt” prăt sơnăm ou ki, hăm kơjă măt hloh lơ̆m prăt chăl sơnăm (hloh 5.350USD lơ̆m 1 tân, hơtŏ hăm 131 triu hklak jên lơ̆m 1 tân ƀơ̆t năr 10/3, sa roi pơm ăn kon pơlei oei tơ̆ tơring tơm chehphe chơt hơ iă ‘nă hal hloh dơ̆ng.
Pơm lêh chehphe Buôn Ma Thuột ‘măng mă 9 sơnăm 2025, hăm 17 tơdrong pơgơ̆r tơm păng lơ tơdrong pơgơ̆r kiơ̆ yok ‘lơ̆ng hơ iă jei jing jơ ‘năr pôk pơ ư tơdrong jang chehphe, adoi jei hơnhăk ăn truh tơdrong chă huch ngôi đak nhă ‘lơ̆ng liĕm păng tơdrong joăt chehphe, adoi pơih ăn rơvơn tơgoăt, atŏk tơ iung, sơkơ̆t hơdăh “Buôn Ma Thuột ‘noh jing hơnih truh kơ chehphe apŭng plĕnh teh”.
Viết bình luận