Ƀơ̆t hơmet ming tơdrong hơgăt jang tŏk sơnăm 2025 đơ̆ng 6,84% tŏk 8,11%, dêh char Đắk Nông kŭm hrơ̆ch hơmet ming dôm tơdrong hơgăt mŭk drăm gĭt kăl. ‘Noh jĭ akŏm thu mong jên jang Teh đak đei 3.500 ti hlak jên (hơgăt so 3.350 ti hlak jên); iŏk yua jô̆ păh lăp kơ̆l bơngai 85 triệu hlak jên 1 ‘nu (hơgăt so 82 triệu hlak jên 1 ‘nu); păng akŏm hơvơn jên tơmơ̆t jang lơ̆m tơpôl đei 26.000 ti hlak jên (hơgăt so ‘noh 25.000 ti hlak jên. Ƀok Hồ Văn Mười, Kơdră Anih vei lăng kon pơlei dêh char Đắk Nông, lăng ‘lơ̆ng hăm tơdrong hơgăt jang tŏk hloh 8,11% yua kơ jên jang hơtŏk tơiung kơ dêh char oei lơ păng dôm kon jên jang tih vă jê̆ tuh ăn dôm tơdrong jang tơm lơ̆m tơring. Ƀok pơma hơdăh 3 tơdrong kăl kơ lăng truh, gô tơgŭm jang tŏk kơ Đắk Nông ƀơ̆t lăp gô jang đei 2 kơsô̆ lơ̆m dôm sơnăm truh. Mă blŭng ‘noh Trong gre kơdâu hrĕnh Gia Nghĩa- Chơn Thành gô pơm lơ̆m sơnăm 2025, tơgŭm tơƀưh Đắk Nông hăm tơring hơlĕch Pơbăh, pơm tơdrong ‘lơ̆ng tôch kơ tih vă hơtŏk tơiung. Đang kơ ‘noh, tơdrong hơiă teh, tơmang lăng kơ dêh char tôch kơ să, mă loi ‘noh jĭ Groi teh ‘lơ̆ng rŏ jơ̆p plei teh UNESCO Đắk Nông tŏk bŏk sơng tơmoi tơmang lăng kŭm nhen dôm bơngai tơmơ̆t jên jang.
Tơdrong tơm mŭk drăm kơsô̆ mĭnh kơ dêh char ‘noh jĭ sir iŏk, pơm tơlĕch bô xít- alumin- nhôm tŏk bŏk đei lơ bơngai tơmơ̆t jên jang bơngơ̆t truh păng pơm hla ar tơmơ̆t jên jang hăm kơsô̆ jên kơ ti đô lar Mi. Ƀok Hồ Văn Mười lui ngeh, hăm tơdrong pơgơ̆r đơ̆ng Khŭl kơdră teh đak, tơdrong mơ̆t jang đơ̆ng dôm anih tơm anih jang, dôm tơdrong mơmat tat, tơhlăk tơhlĭn lơ̆m tơdrong tơlĕch jang dôm tơdrong jang bô xít kơ ti đô lar đei hơmet pơ ‘lơ̆ng, jên lơ gô tơgŭm jang tŏk hrĕnh tơ̆ hơnăp kơnh.
“Trong proh hơmet 86 đơ̆ng Khŭl kơdră teh đak drơ̆ng ăn Đắk Nông 5 grŭp jang sir iŏk, pơm tơlĕch tơmam drăm kăl lơ̆m teh. Ưh kơ jô̆ grŭp jang kơ TKV (Grŭp jang Ngăr - Tơmam drăm kăl lơ̆m teh Việt Nam) dang ei tŏk bŏk jang ‘noh Đắk Nông oei 4 grŭp jang. Hrei ‘nâu đei 6-7 grŭp jang mŭk drăm tôch kơ tih lơ̆m teh đak hlôi nôp hla ar akŏm pơm 4 hnam kơmăy, hơnih jang, akŏm jên pơm hla ar hloh 6 ti USD. Pơm liơ pơm, lơ̆m jăl khei mă 2 tŏ sĕt hloh asong đei ăn 3 hơnih jang hăm 3 ti USD ‘noh hlôi 75.000 ti hlak jên bơih, pơm hơtŏk jên tơmơ̆t jang lơ̆m tơpôl tŏk. ‘Noh kơsô̆ tŏk 8% dăh mă 10% tôch kơ ƀônh ƀŏ hăm Đắk Nông.”
Ƀok Ngô Thanh Danh, Bí thư Anih jang Đảng dêh char Đắk Nông akhan tơdrong hơgăt tih hloh vă khan hơdai hăm tơdrong bơ̆jang athei mă kơtang hloh, athei đei dôm tơdrong jang tơgŭm hơdăh, tơtom păng pran kơtang vă pơtrŭt mŭk drăm tŏk. Rim kơdră, rim anih jang athei tŭm pran dôm tơdrong jang sơng đei tơmơ̆t jên jang, hơmet ming ‘lơ̆ng hơnih tĕch mơdro, hơdai hăm hơtŏk ‘lơ̆ng iŏk yua bơngai jang păng jơnei iŏk yua jên jang. Hơdai hăm hơmet pơ ‘lơ̆ng dôm tơdrong mơmat tat, tơhlăk tơhlĭn vă tơlĕch jang dôm tơdrong jang tih găh sir iŏk, pơm tơlĕch bô xít- alumin- nhôm ‘noh lăng kăl tơlĕch jên jang teh đak, tơlĕch jang dôm tơdrong jang tơm vă pơm tơdrong ‘lơ̆ng ăn mŭk drăm hơtŏk tơiung. Ƀok Ngô Thanh Danh, tơroi rơđăh:“Tơdrong kiơ hiôk ‘noh jang, hơnih hơyơ tơhlăk ‘noh lê̆ ‘mơ̆i, hơnih hơ yơ ưh kơ tơhlăk ‘noh pơm kiơ̆ tơdrong hơgăt đơ̆ng Luơ̆t ‘noh mă jang, mă ưh kơ sĭ gô đĭ lơ̆m dêh char đang kơ ‘noh mă jang, ƀơ̆t doh klui dêh bơih. Anih vei lăng kon pơlei dêh char athei jang kơtang dôm tơdrong jang oei đei đunh kơâu, tơƀôh rơđăh hloi ‘noh jĭ anih jang hơyơ, tơring hơyơ păng kon bơngai mă hơdăh, pơm rơđăh hơnăp jang. Tơdăh akŏm lơ̆m dôm tơdrong jang, dôm hnam kơmăy bô xít ăn bơ̆jang ‘noh pă jor jang đei jơnei sơnăm 2025.”
Bơ̆jang tơ̆ dêh char Đắk Nông, Bơngai jang lơ̆m Anih tơm Chĭnh trĭ, Phŏ Thủ tướng Nguyễn Hoà Bình pơma hơdăh, Trung ương ling lang vang yak hơdai hăm rim tơring vă jang đei tơdrong hơgăt jang tŏk hlôi tơlĕch ăn. Hăm Đắk Nông, Khŭl kơdră teh đak tŏk bŏk ƀrư̆ ƀrư̆ hơmet pơ ‘lơ̆ng dôm tơdrong mơmat tat, tơhlăk tơhlĭn hơdăh nhen rim tơdrong ƀơm truh chĕng hơmet teh, bô xít, ŭnh hơyuh tơgoh. Phŏ Thủ tướng tơtă kơ dêh char pơjing trong jang tŏk kăl kơ pơdăr jum dăr 4 tơdrong pran mă Hop akŏm Đảng bộ dêh char hlôi tơlĕch ăn ‘noh: bô xít, ŭnh hơyuh rơgoh, tơmang lăng păng choh jang sa. Phŏ Thủ tướng tơtă truh ăn Đắk Nông mưh tơlĕch jang dôm tơdrong jang bô xít, veh ver tơdrong rơih hơvơ̆l bơngai tơmơ̆t jên jang gô hơnhăk truh hiong răm ưh kơ ê.
“Bô xít ‘noh tŏk bŏk jing tơdrong jang tơ̆ âu, kơna tôch kơ kăl rơih bơngai tơmơ̆t jên mă ƀlep, đei jên măh mai, đei tơdrong hlôh vao, kĕ jang vei lăng pơgơ̆r, đei khŭl joăt jang găh tơdrong ‘nâu. Rơih bơngai tơmơ̆t jên jang bô xít ưh kơ ƀlep ‘noh pơm hư tơdrong jang hơtŏk tơiung kơ dêh char”.
Viết bình luận