Dôm năr ‘nâu, kon pơlei xăh Ba Vinh, 1 lơ̆m 5 xăh lơ̆m tơring kăn kư̆ sơđơ̆ng ‘lơ̆ng kơ apŭng Ba Tơ, dêh char Quảng Ngãi chơt hơiă chă kŏh ‘long keo lai. ‘Nâu jĭ 1 lơ̆m dôm kơloăi ‘long tơgŭm ăn kon pơlei H’re tơ̆ Ba Tơ klăih đơ̆ng tơnuh hin. Đơ̆ng tơring teh tôch pơmat tat, truh dang ei, kon pơlei hlôi băt pơtăm ƀa đak, pơtăm keo lai, rong kon tơrong kơna tơdrong arih xa roi đunh roi tơplih ‘lơ̆ng. Ƀok Phạm Văn Nhít, tơ̆ xăh Ba Vinh, apŭng Ba Tơ ăn tơbăt: “Plei nhôn đei tôch lơ, unh hnam lơ ‘nŏh 2, 30 héc ta, unh hnam sĕt ‘nŏh kŭm đei 2, 3 héc ta. Jang đei gơ̆h rong truh 5 sơnăm, 1 héc ta đei kơhrĕng tấn. Jên jang đei ‘noh vă pơm hnam, răt gre, rong kon hŏk”.

Tơring kăn kư̆ sơđơ̆ng ‘lơ̆ng Ba Tơ, dêh char Quảng Ngãi oei tơter trong gre 24 tơƀưh hăm bri kông Tây Nguyên. Dôm trong gre tih ‘lơ̆ng, đei tơlĕch jên man tơ̆ tŏk bok tơring Kơdrâm Ba Tơ kŭm jing tơmât jên jang ăn tơring kăn kư̆ sơđơ̆ng ‘lơ̆ng ‘năi, hăm kơsô̆ jên truh kơhrĕng ti. ‘Nŏh jĭ dôm trong gre Trần Quý Hai, trong 30/10, trong Trần Toại...

Bơ̆jang dôm tơdrong jang 30a, 135... dôm sơnăm âu ki, apŭng Ba Tơ, dêh char Quảng Ngãi akŏm jơhngâm tơmât jên jang pơm trong anih jang pơyoa ăn tơpôl; yơlĕch lơ trong jang xa vă  atŏk tơiung mŭk drăm, tơpôl. Dôm tơring tơ̆ tơring kăn kư̆ sơđơ̆ng ‘lơ̆ng âu hlôi đei lơ tơdrong tơplih. Đĭ đăng xăh lơ̆m apŭng đei trong gre gre tih mât truh tơ̆ tŏk bŏk xăh, đĭ đăng xăh đei hnam pơgang, hnam hŏk ngăl... Truh dang ei, iŏk yoa đơ̆ng choh jang xa jô̆ păh lăp kiơ̆ kơ̆l bơngai đei hlŏh 8,7 triu 1 sơnăm, choh jang xa đei tơplih kiơ̆ trong roi đei yoa păng jang đei tơmam roi ‘lơ̆ng.

Mă loi jĭ tơdrong tơmât yoa dôm trong jang khoa hŏk păng kơmăy kơmŏk mưh pơtăm kơtao tơ̆ teh krang, tơ̆ groi vă găn ƀiơ̆ teh hơlih tôch đei yoa. Anih chĕp kơ̆l Đảng apŭng Ba Tơ tơlĕch tơdrong tơchơ̆t athei akŏm jơhngâm vei lăng mă 'lơ̆ng bri ‘long dang ei, hơtŏk tơdrong pơtăm dơ̆ng bri 'long vă pơm pơdrŏng, hơtŏk tơdrong rong bri 'long 'nao bluh, vei lăng păng iŏk yoa 'lơ̆ng tơmam đơ̆ng bri, pơm 'lơ̆ng ăn cham char bri brăh.

Apŭng Ba Tơ chih hơdăh, pơtăm ‘long bri pơm tơmam jĭ 1 lơ̆m dôm tơdrong kăl vă atŏk tơiung mŭk drăm kơjăp ‘lơ̆ng păng sut pơđĭ pơngot, tơjur tơnuh hin,vang tơgop ‘lơ̆ng ăn tơdrong vei lăng cham char bri brăh. Jô̆ păh lăp 1 sơnăm, lơ̆m apŭng pơtăm vă jê̆ 6.600 héc ta ‘long keo, truh dang ei teh pơtăm ‘long bri tơ̆ apŭng đei vă jê̆ 66.000 héc ta, hơtŏk yơ̆p bri hlŏh 66% hơgăt teh. Gơnơm đơ̆ng pơtăm ‘long keo mă lơ unh hnam tơ̆ Ba Tơ gơ̆h tŏk klăih đơ̆ng tơnuh hin, đei tơdrong arih xa hiôk jơnap.

Ƀok Trần Duy Thảo, 72 sơnăm tơ̆ xăh Ba Động, 1 lơ̆m 4 xăh pơdrŏng hlŏh tơ̆ tơring Kăn kư̆ sơđơ̆ng ‘lơ̆ng Ba Tơ tơroi: “Tơplih hloh ‘noh jĭ anih jang kăl, ming man tôch kơ ‘lơ̆ng, trong, hnam trưng, hnam pơgang tơring tôch kơ rơhơi hiôk. Hơdrol sơ̆ 1,2 xăh ưh kơ đei trong năm truh tơ̆ anih kơdrơ̆m xăh mă lei dang ei đei ngăl bơih, trong nhươ̆ ngăl tăm. Oei hnam pơgang xăh kŭm đei man ‘lơ̆ng, y ƀak si jang lăp hăm ‘meh vă. Hăm apŭng Ba Tơ, vă đĭ đăng ‘noh bơngai kon kông hrei ‘nâu kŭm atŏk tơiung pran, hơdrin iung jang đơ̆ng rim ŭnh hnam”.

Apŭng groi kông Ba Tơ, dêh char Quảng Ngãi đei vă jê̆ 84% ‘nu kon pơlei bơngai H’re. Tơring teh âu jing anih pơgơ̆r tơdrong tơblăh Ba Tơ gĭt kăl ‘năr 11/3/1945, anih pơjing đei Khŭl yu kĭch Ba Tơ lơ̆m chăl tơblăh sơ̆.

Ƀok Đinh Ngọc Vỹ, Bí thư Đảng apŭng Ba Tơ akhan, bơngai H’re ling lang tơchĕng truh tơdrong atok tơiung pơlei pơla. Đơ̆ng rŏng vă jê̆ 1 jăl jang pơm kiơ̆ Tơdrong tơchơ̆t Hop akŏm Đảng bộ apŭng ‘măng mă XIX, mă kăl loi ‘noh jĭ sơnăm 2024, Ba Tơ hlôi jang đei lơ jơnei ‘lơ̆ng. Akŏm kơjă tơmam jang đei jô̆ pơhlom hloh 2.300 ti hlak jên, iŏk đei hloh 100% trong tơlĕch jang, tŏk 9,96% pơting hăm khei ‘nâu sơnăm 2023. Iŏk yua jô̆ păh lăp kơ̆l bơngai đei vă jê̆ 50,7 triệu hlak 1 ‘nu 1 sơnăm, tŏk 4 triệu hlak pơting hăm sơnăm 2023. Đảng bộ apŭng Ba Tơ năng kăl tơdrong jang sut pơngot, tơ jur dơnuh. Tơdăh nhen sơnăm 2021, apŭng đei vă jê̆ 6.000 ŭnh hnam dơnuh ‘noh truh hơtuch sơnăm 2024 jur oei pă hloh 2.800 ŭnh hnam, đei 15,95%...

Ƀok Đinh Ngọc Vỹ ăn tơbăt, truh dang ei, pơđĭ dôm xăh tơ̆ tơring kăn kư̆ sơđơ̆ng ‘lơ̆ng hlôi sut pơđĭ hnam pơgia, hnam hiah hiok ăn ŭnh hnam dơnuh, ŭnh hnam đei kŏng hăm teh đak bơih. Apŭng hơdrin truh đĭ sơnăm ‘nâu, hơnhăk kơsô̆ ŭnh hnam dơnuh jur pă 4,72%: “Ba Tơ hlôi akŏm jên, tơmam ăn tơdrong jang tŏk tơ̆ dôm xăh lơ̆m tơring sơđơ̆ng ‘lơ̆ng, mă loi ‘nŏh tơmât jên pơm trong, man anih jang, hnam trưng, hnam pơgang vă pơm ‘lơ̆ng ăn tơdrong arih xa kơ kon pơlei tơ̆ âu; tơgĕch iŏk jên, tơmam đơ̆ng lơ tơdrong jang vă bơ̆ jang atŏk tơiung mŭk drăm tơ̆ tơring sơđơ̆ng ‘lơ̆ng. Hrei ‘nâu, đei 1 xăh tơ̆ tơring âu hlôi jang đang tơdrong pơjing tơring tơrang ‘nao lơ̆m sơnăm 2019. Dôm xăh oei đei dơ̆ng kŭm đei lơ tơdrong tơplih ‘lơ̆ng mưh jang atŏk tơiung mŭk drăm, tơpôl, tơjur tơnuh hin kơjăp ‘lơ̆ng păng pơm hơtŏk tơdrong arih xa ăn kon pơlei nhen xăh Ba Dinh, Ba Vinh păng Ba Thành. Tơ̆ hơnăp kơnh vă hơnơ̆ng adrin vă rim xăh gơ̆h jang kĕh tơdrong pơjing tơring tơrang ‘nao đơ̆ng 2026-2030, dar dĕh tơjur kơsô̆ unh hnam tơnuh, vă jê̆ tơnuh, pơm hơtŏk tơdrong arih xa ăn kon pơlei”./.