Tước ooy hân noo ch’noong pleng k’tiếc buôn váih bấc cơnh, nắc cr’chăl buôn pa bhlâng váih bấc rau pr’lúh cr’ăy, buôn trơơi boọ, cơnh cúm, k’hir plóh aham, k’ăy luônh, dal huyết áp… Pa bhlâng nắc buôn váih cóh manuýh t’coóh ta ha lâng p’niên k’tứi. Cóh t’ruíh: Manuýh pa dứah đh’réh cr’ăy bêl đâu, ahêê đh’rứah tr’lum lâng y sĩ Brao Gói, Trạm Y tế chr’val Ca Duy, chr’hoong Nam Giang, tỉnh Quảng Nam đoọng xơợng ghít lấh mơ ooy pazêng rau pr’lúh cr’ăy cóh hân noo ch’noọng công cơnh bh’rợ zâl cha groong.
Tước ooy hân noo ch’noong pleng k’tiếc buôn váih bấc cơnh, nắc cr’chăl buôn pa bhlâng váih bấc rau pr’lúh cr’ăy, buôn trơơi boọ, cơnh cúm, k’hir plóh aham, k’ăy luônh, dal huyết áp… Pa bhlâng nắc buôn váih cóh manuýh t’coóh ta ha lâng p’niên k’tứi. Cóh t’ruíh: Manuýh pa dứah đh’réh cr’ăy bêl đâu, ahêê đh’rứah tr’lum lâng y sĩ Brao Gói, Trạm Y tế chr’val Ca Duy, chr’hoong Nam Giang, tỉnh Quảng Nam đoọng xơợng ghít lấh mơ ooy pazêng rau pr’lúh cr’ăy cóh hân noo ch’noọng công cơnh bh’rợ zâl cha groong.
Hân noo ch’noọng nắc hân noo vêy đợ rau tr’xăl bấc pa bhlâng ooy khí hậu bhrợ t’váih bấc rau pr’lúh cr’ăy cóh zập ngai, đợ manuýh t’coóh ta ha nắc ch’mêết lêy ghít lấh mơ, tu c’rơ âng manuýh t’coóh ta ha ting t’ngay đhur lấh mơ, p’răng puýh đanh t’ngay, ha dzợ c’rơ âng manuýh t’coóh ta ha ting t’ngay xiêr lâng buôn crêê pr’lúh cr’ăy bấc lấh mơ.
Hân noo ch’noọng nắc hân noo vêy đợ rau tr’xăl bấc pa bhlâng ooy khí hậu bhrợ t’váih bấc rau pr’lúh cr’ăy cóh zập ngai, đợ manuýh t’coóh ta ha nắc ch’mêết lêy ghít lấh mơ, tu c’rơ âng manuýh t’coóh ta ha ting t’ngay đhur lấh mơ, p’răng puýh đanh t’ngay, ha dzợ c’rơ âng manuýh t’coóh ta ha ting t’ngay xiêr lâng buôn crêê pr’lúh cr’ăy bấc lấh mơ.
Lâng p’niên, cr’ay pa zrúah cấp nắc mưy ooy đợ cr’ay dưr váih bấc. Cr’ay dưr váih ooy zâp ruúh manứih, hân đhơ cơnh đêếc, bấc bhlâng nắc p’niên dứp 2 c’moo. Ooy t’ruíh Manứih padứah đh’réh cr’ay cóh bhươl cr’noon bêl đâu, azi nhăn xay moon tước đhanuôr lâng pr’zợc râu tu, c’léh cr’ay lâng bhiệc zêl cha’groong pa zrúah cấp cóh p’niên bêl hân noo p’răng pứih.
Lâng p’niên, cr’ay pa zrúah cấp nắc mưy ooy đợ cr’ay dưr váih bấc. Cr’ay dưr váih ooy zâp ruúh manứih, hân đhơ cơnh đêếc, bấc bhlâng nắc p’niên dứp 2 c’moo. Ooy t’ruíh Manứih padứah đh’réh cr’ay cóh bhươl cr’noon bêl đâu, azi nhăn xay moon tước đhanuôr lâng pr’zợc râu tu, c’léh cr’ay lâng bhiệc zêl cha’groong pa zrúah cấp cóh p’niên bêl hân noo p’răng pứih.
Viêm đại tràng mạn tính nắc buôn lưm cóh apêê ga’rựa t’ha, lấh mơ nắc apêê t’coóh, bhrợ cắh liêm crêê tước c’rơ tr’mung âng apêê k’ay. Pr’lúh cr’ay buôn dưr váih đenh, k’đhạp zư padứah đợ mơ dứah liêm lâng choom bhrợ dưr váih bấc râu cr’ay t’tưn. Ooy t’ruíh Manứih padứah đh’réh cr’ay cóh bhươl cr’noon bêl đâu azi nhăn xay moon tước đhanuôr lâng pr’zợc ooy râu tu lâng bhiệc zêl cha’groong viêm đại tràng mạn tính.
Viêm đại tràng mạn tính nắc buôn lưm cóh apêê ga’rựa t’ha, lấh mơ nắc apêê t’coóh, bhrợ cắh liêm crêê tước c’rơ tr’mung âng apêê k’ay. Pr’lúh cr’ay buôn dưr váih đenh, k’đhạp zư padứah đợ mơ dứah liêm lâng choom bhrợ dưr váih bấc râu cr’ay t’tưn. Ooy t’ruíh Manứih padứah đh’réh cr’ay cóh bhươl cr’noon bêl đâu azi nhăn xay moon tước đhanuôr lâng pr’zợc ooy râu tu lâng bhiệc zêl cha’groong viêm đại tràng mạn tính.
Manuýh crêê cr’ăy huyết áp ếp buôn váih đhr’năng cơnh: nhứ nhêên a chắc a zân, kiêng pa bhlâng đhêy ắt, buôn vir móh mắt, buôn kiêng cha zrắh, zơr ơớih, kiêng c’táh, ngân lấh mơ nắc buôn l’ngắt. Ting n’nắc đhr’năng n’căr cắh liêm lâng goóh, rúh xóc; váih cr’hậu ha dzợ nắc xơợng cha kêệt; pơ hơơm đơớh, prá b
Manuýh crêê cr’ăy huyết áp ếp buôn váih đhr’năng cơnh: nhứ nhêên a chắc a zân, kiêng pa bhlâng đhêy ắt, buôn vir móh mắt, buôn kiêng cha zrắh, zơr ơớih, kiêng c’táh, ngân lấh mơ nắc buôn l’ngắt. Ting n’nắc đhr’năng n’căr cắh liêm lâng goóh, rúh xóc; váih cr’hậu ha dzợ nắc xơợng cha kêệt; pơ hơơm đơớh, prá b
Cóh t’ruíh: Manuýh pa dứah đh’réh cr’ăy cóh bhươl cr’noon, đhanuôr lâng pr’zớc đương xơợng Bác sĩ Pơ Loong Lới – Trung tâm Y tế chr’hoong Tây Giang pa choom apêê k’conh k’căn h’cơnh ng’zư lêy p’niên k’tứi pa dứah cr’ăy a duúc.
Cóh t’ruíh: Manuýh pa dứah đh’réh cr’ăy cóh bhươl cr’noon, đhanuôr lâng pr’zớc đương xơợng Bác sĩ Pơ Loong Lới – Trung tâm Y tế chr’hoong Tây Giang pa choom apêê k’conh k’căn h’cơnh ng’zư lêy p’niên k’tứi pa dứah cr’ăy a duúc.