Sa hlăm dŭm gru hmô êdah êdi kơ hdră anei jing Êpul hgŭm bruă lŏ hma ba yua kdrăp mrâo mtah Xanh Cao Nguyên, să Čư̆ Mgar. Êpul ngŭm bruă mkŏ mjing leh tŭ dưn hdră pla boh čêñ hruê̆ hơĭt kjăp ti ênhă êbeh 50 ha, hŏng hlăm brô 50 čô hgŭm lehanăn dŭm pluh čô mnuih mă bruă alŭ wăl. Bruă ba yua mđrăm mbĭt dŭm hdră msir msĕ si kdrăp krih êa mrâo, kdrăp phiơr amâo mâo pô mgăt krih mta tŭ jăk, bi mklă phŭn agha hŏng hdră điện tử lehanăn bi mklă hdră pla mjing doh kluôm đru bi hrŏ prăk bi liê, mđĭ hnơ̆ng tŭ jăk lehanăn pŏk mlar wăl anôk mnia mblei. Ară anei, mta čêñ hruê̆ mơ̆ng êpul hgŭm mâo leh ti dŭm wăl anôk mnia mblei mâo klei ksiêm dlăng kjăp msĕ si: Prăng, Úc, Mi, Dhŭng Korea, Canada lehanăn China.  Nguyễn Văn Thanh Bình, Khua êpul hgŭm bruă Xanh Cao nguyên brei thâo:

 “Boh tŭ mơ̆ng hdră ba yua kdrăp mrâo hlăm hdră pla mjing dưi bi hrŏ ai mnuih mă bruă, dưi mjing hdră duh mkra pla mjing hŏng hnơ̆ng prŏng. Grăp anôk bruă mơ̆ng êpul hgŭm pătdah mâo mơ̆ng 5 – 10ha kyua anăn dưi rơ̆ng hnơ̆ng tŭ jăk. Mbĭt anăn, bruă hrui êmiêt, mkra mjing, kriê pioh ăt jăk găl, đru mđĭ hnơ̆ng tŭ jăk lehanăn ênoh mâo mnơ̆ng dhơ̆ng, mkăp kơ hnơ̆ng čuăn ba čhĭ kơ ala tač êngao”.

Mơ̆ng dŭm boh sĭt gru hmô pla mjing, phung kreh knhâo lač, hdră bi mlih mrô hlăm bruă lŏ hma knŏng mđĭ lar boh tŭ hlăk dưi bi mguôp kjăp plah wah hdră mtrŭn, hdră ksiêm dlăng hŏng ƀĭng ngă lŏ hma. Hluê si Nai prĭn Đặng Bá Đàn, Kơiăng khua Anôk mtrŭt mjhar bruă ngă lŏ hma krĭng Lăn dap kngư – Dhŭng kwar Krah, aaă anei hdră mtrŭn hlăm bruă bi mlih mrô hlăm klei ngă lŏ hma mâo djăp ênŭm, bruă yuôm bhăn jing ba dŭm boh tŭ ksiêm dlăng lehanăn gru hmô ba yua truh giăm hĭn hŏng mnuih ƀuôn sang čiăng ênưih thâo săng, ênưih hluê ngă. Nai prĭn Đặng Bá Đàn mñă:

“ Mâo lu hdră mtrŭn mơ̆ng Đảng, Knŭk kna ăt msĕ mơh alŭ wăl hlăm hdră ksiêm dlăng kreh knhâo lehanăn bi mlih mrô. Bruă tinei jing brei dưi bi mguôp jih jang kñăm mjing ai ktang kluôm, ba hdră bi mlih mrô mơ̆ng boh tŭ ksiêm dlăng, mơ̆ng dŭm gru hmô truh hŏng mnuih ƀuôn sang jăk hĭn. Mơ̆ng hbâo pruê, dlăng kriê mnơ̆ng pla truh kơ bi mklă phŭn agha mnơ̆ng dhơ̆ng, jih jang brei ba yua kdrăp mrô čiăng rơ̆ng klă djŏ kla, djŏ hŏng hnơ̆ng čuăn mơ̆ng Việt Nam lehanăn tar rŏng lăn”.

Dŭm klei bi mlih mơ̆ng nah gŭ dôk đru mjing tur knơ̆ng đĭ kyar kơ kluôm anôk bruă lŏ hma mơ̆ng čar. Thŭn 2025, ênoh yuôm bruă pla mjing mnơ̆ng lŏ hma, dliê kmrơ̆ng, mnơ̆ng hlăm êa mơ̆ng čar Dak lak mâo hlăm brô 32.800 êklai prăk, đĭ êbeh 4,5% mkă hŏng thŭn êlâo, lŏ dơ̆ng mñă klă bruă klam phŭn mơ̆ng hdră duh mkra alŭ wăl.

Thŭn 2025, anôk bruă lŏ hma gĭr mâo hnơ̆ng đĭ kyar 5,86% lẹhanăn bi mlih mrô dưi dlăng jing “Kliăng” yuôm bhăn čiăng kơ bruă lŏ hma amâo djŏ knŏng mđĭ kyar hơĭt kjăp ƀiădah lŏ đĭ kyar kjăp hlăm wưng ti anăp. Đặng Thị Thuỷ, kơiăng khua knơ̆ng bruă Lŏ hma lehanăn wăl hdĭp mda čar Dak Lak brei thâo, anôk bruă dôk pŏk ngă hdră mlih mrô hlăm bruă lŏ hma hŏng hdră “Mlih mrô mơ̆ng phŭn”, mă mnuih ƀuôn sang lehanăn êpul hgŭm bruă jing phŭn.

 “Knơ̆ng bruă sang čư̆ êa čar jao kơ anôk bruă wưng thŭn 2026 – 3030 phŭn prăk giăm 140 êklai čiăng mkŏ mkra dŭm gru hmô ba yua kdrăp mrâo – krah knhâo ăt msĕ mơh hdră bi mlih mrô ti dŭm alŭ wăl hlăm čar. Bĭt anăn ăt jao kơ anôk bruă dua bruă klam phŭn: Mkŏ mkra hră kak mrô bruă lŏ hma lehanăn bi mklă phŭn agha anôk pla mjing hŏng klei klă mngač lehanăn mđing truh kơ mta kñăm mkŏ mkra kơhưm mơ̆ng bruă lŏ hma čar Dak Lak hlăm wưng ti anăp”.

Thŭn 2026, Dak Lak mâo mta kñăm mđĭ kyar bruă duh mkra mơ̆ng 10% kơ dlông, hdră duh mkra mrô srăng đru mguôp hlăm brô 1/3 ênoh yuôm, hlăm anăn bruă lŏ hma ba yua kdrăp mrâo jing sa hdră yuôm bhăn. Dŭm tur knơ̆ng mrô mkăp kơ bruă kriê dlăng hdră duh mkra, pla mjing, hră kak bruă lŏ hma mrô, ba yua klei thâo anak mnuih, mrô hlăm hdră kriê dlăng bruă mkăp lehanăn bi hgŭm hrui blei hlăk dôk mtrŭt mđĭ hluê ngă. Đỗ Hữu Huy, Kơiăng khua bruă Đảng čar Dak Lak lač snei:

 “Čiăng mđĭ boh tŭ yuôm bruă lŏ hma brei mâo hdră duh bi liê kluôm kơ kdrăp kreh knhâo mrâo mrang. Bi mlih mrô bruă lŏ hma jing hdră duh mkra mrô, ba hdră mnia mblei truh wăl anôk blei mnia điện tử, čhĭ online amâo djŏ knŏng pral hĭn ƀiădah lŏ mđĭ hnơ̆ng tŭ lehanăn boh yuôm mnơ̆ng. Anei jing hdră čiăng kơ bruă lŏ hma đĭ kyar hơĭt kjăp”.

Hŏng Dak Lak, bi mlih mrô hlăm bruă lŏ hma amâo djŏ knŏng jing hdră msir ti anăp kñăm hluê ngă mta kñăm mđĭ kyar dua mrô hlăm thŭn mrâo Bính Ngọ 2026, ƀiădah lŏ jing ktuê êlan čiăng mđĭ hnư hrui wĭt, mđĭ hnơ̆ng tŭ jăk klei hdĭp kơ mnuih ƀuôn sang, mkŏ mkra hdră lŏ hma mrâo mrang, mtah lehanăn ñŭ kma. Hlăm ai êwa yan mnga mrâo, klei đăo knang anăn dôk čăt đĭ mtah mda mơ̆ng dŭm kdrăn lŏ, pưk hma mnuih ƀuôn sang Dak Lak./.