Ti ƀuôn hgŭm Hòa Thịnh, čar Daklak – anôk hmăi prŏng mơ̆ng klei êa lip, leh jih jang mnơ̆ng mbông êa Chính Nam mâo lŏ mkra wĭt, êa đoh leh jăk nao hlăm lŏ, mnuih ƀuôn sang bi kai čaih rah pla mdiê. Hlăm ênhă êbeh 2.200 ha mdiê yan puih mnga, truh kơ ară anei alŭ wăl mâo rah pla leh jih kdrăn lŏ anei. Êngao 110 tôn mdiê mjeh mâo čar đru, dŭm ênoh adôk lŏ čiăng truh 180 tôn, čar Daklak mâo leh hdră êlan đru prăk pioh kơ mnuih ngă lŏ čŏng nao blei mă mjeh, rơ̆ng bi mâo rah pla hmao hŏng yan. Klei mơak êdah êdi hlăm ƀô̆ mta mnuih ngă lŏ leh mâo klei đru anăn. Mai Tấn Huy, pô ngă lŏ ti ƀuôn hgŭm Hòa Thịnh lač:

“Mnuih ƀuôn sang rah pla hlăm yan puih mnga mâo leh knŭk kna đru mjeh čiăng kơ mnuih ƀuôn sang rah pla hmao hŏng yan. Adiê ară anei jing jăk găl kơ mnuih ƀuôn sang rah pla. Čang hmăng kơ sa yan djŏ boh mnga”.

Amâo mâo djŏ knŏng ti Hòa Thịnh, leh klei êa lip lêč, lu alŭ wăl nah ngŏ čar Daklak pătdah luič jih mjeh pô pioh. Tui si klei tĭng yap mơ̆ng anôk bruă lŏ hma, klei čiăng kơ mdiê mjeh jih jang  pioh rah pla hlăm yan puih mnga anei jing hlăm brô 26.000 tôn. Truh kơ ară, hŏng ai dưi mơ̆ng čar, lehanăn klei sa ai mơ̆ng phung duh mkra, dŭm êpul bruă lehanăn mnuih ƀuôn sang mâo leh hlăm brô   15.000 tôn mdiê mjeh mâo mbha truh kơ mnuih ngă lŏ. Siămdah, mkă hŏng klei dôk čiăng sĭt, kluôm čar Daklak adôk kƀah hlăm brô 11.000 tôn mjeh, čar lŏ dơ̆ng đru prăk čiăng kơ mnuih ƀuôn sang mâo mjeh pioh rah pla hlăm wưng tinăp.

Mbĭt hŏng klei đru mơ̆ng alŭ wăl, djăp êpul êya bruă kreh knhâo ăt mđrăm mbĭt jih ai tiê mbĭt hŏng mnuih ƀuôn sang krĭng mâo klei yan adiê ngă. Hlăm yan puih mnga anei, Anôk bruă ksiêm duah klei kreh knhâo ktue hang ksĭ kwar krah mâo nanao leh klei đru mdiê mjeh kơ mnuih ngă lŏ hlăm dŭm alŭ wăl nah ngŏ čar Daklak. Nguyễn Đức Thọ, Khua kiă kriê anôk bruă ba jao kdrăp mă bruă lehanăn mtô bi hriăm bruă lŏ hma, hlăm knơ̆ng bruă ksiêm duah kơ bruă kreh knhâo ktuê hang ksĭ kwar krah brei thâo, hlăm lu anôk bi mbha, dŭm tôn mjeh mdiê truh leh kơ kngan mnuih ƀuôn sang.

“Hmei mbha dŭm mta mjeh mdiê mrâo, ktrâo atăt wăt hdră rah pla, dŭm mta mjeh mdiê anei srăng mboh hĭn, lehanăn ară anei păt čiăng jing hnui leh mơh hŏng yan rah pla msĕ si uăng đar. Kyuanăn hmei mbha dŭm mta mjeh ƀiă hrue hĭn, čiăng rơ̆gn mdiê ƀlĕ djŏ yan, lehanăn ba wĭt boh mnga jăk mơh kơ mnuih ƀuôn sang.”

 Tui si klei leh ksiêm yap, truh kơ wưng ară anei, kluôm čar Daklak mâo rah pla leh hlăm brô 70% ênha mâo jih jang truh 26.000 ha lŏ yan puih mnga. Ênha adôk hlăk hlê mnuih ƀuôn sang dôk rah pla kñăm bi hmao hŏng yan. Khădah jing hnui hĭn leh msĕ si yăng đar, ƀiădah ba mjeh ƀiă hrue, mâo anôk bruă lŏ hma čang hmăng srăng mboh hĭn djŏ hlăm yan rơ̆ng dưi mâo klei êđăp ênang kơ mnuih ƀuôn sang pla mjing.

Đặng Thị Thủy, K’iăng khua knơ̆ng bruă lŏ hma lehanăn wăl hdĭp mda čar Daklak brei thâo anôk bruă čih pioh lehanăn bi myuôm klei sa ai bi đru, mâo bruă klam mơ̆ng phung duh mkra, phung mâo ai tiê kmah, lehanăn jih jang dŭm anôk bruă kreh knhâo đru kơ mnuih ƀuôn sang krĭng êa lip. Anei jing klei yuôm bhăn čiăng kơ phung ngă lŏ pral kơrŭ wĭt bruă pla mjing, bi hơĭt klei hdĭp mda.  Đặng Thị Thuỷ lač: Ară anei knơ̆ng bruă lŏ hma lehanăn wăl hdĭp mda čar Daklak kiă kriê leh djăp êpul êya truăn kơ bruă nao đru mnuih ƀuôn sang ktrâo atăt kơ mnuih ngă lŏ mă bruă bi tŭ jing, rơ̆ng srăng ba wĭt boh mnga lu wưng tinăp.

“Anôk bruă lŏ hma kiă kriê leh dŭm anôk bruă truăn kơ bruă nao đru mnuih ngă lŏ truh kơ bruă pla mjing bi hmao hŏng yan, lehanăn mjing djăp klei găl wăt hlăm bruă rông mnơ̆ng msĕ mơh. Mbĭt anăn ktrâo atăt kơ mnuih ƀuôn sang hdră mă bruă bi jăk, čiăng kơ jih jang mnuih ƀuôn sang hơĭt ai tiê mă bruă.”

Mơ̆ng dŭm kdrăn lŏ mrâo lŏ hluă mda leh klei êa lip, klei đăo knang lŏ wĭt leh hŏng mnuih ngă lŏ ti nah Ngŏ čar Daklak. Mâo klei đru dơ̆ng mơ̆ng mjeh, hdră mă bruă, snăn mnuih ƀuôn sang dôk čang hmăng kơ yan puih mnga thŭn  2026–2027 srăng jing sa yan djŏ boh mnga, pral đru bi hơĭt klei hdĭp mda, lehanăn mđĭ bruă duh mkra kjăp leh klei yan adiê ngă./.