Kbưi hŏng ƀuôn hgŭm Tùy Hòa hlăm brô 17km phă Dưr, hlăm să Ô Loan, anôk jăk siam Hòn Yến êdah ti ală mta hŏng dua plao ksĭ ti krah êa ksĭ. Ti jơ̆ng čư̆ jing dŭm kdrăn boh tâo čuê mơ̆ng hang truh ti Hòn Yến.  

 Hlăm dŭm hruê mdei prŏng, dŭm êpul tue nao ti plao ksĭ jăk siam ala čar Hòn Yến čiăng hiu čhưn dlăng. Amai Lê Thị Kim Cúc, hriê mơ̆ng Gia Lai,bi kngăr:

"Kâo khăng nao Nha Trang, nao Đà Nẵng leh anăn wĭt Quy Nhơn ƀiădah tal êlâo hriê tinei jing bi kngăr snăk wăl êa ksĭ ti nei jăk siam snăk, doh, jăk snăk, kâo khăp snăk. Anak mnuih tinei ăt jăk snăk.”

Hòn Yến kbưi hŏng hang ksĭ hlăm brô 400m, mâo ênhă 1,98 ha, dlông 70m, riêng gah jing dŭm kdrăn boh tâo. Kbưi hŏng Hòn Yến hlăm brô 50m wĭt kơ hang jing Hòn Đụn, mâo ênhă hlăm brô 0,1ha, dlông hlăm brô 20m. Kdrêč êa ksĭ mkŏ plah wah lăn hang hŏng Hòn Hòn Yến leh anăn Hòn Đụn thu sơăi. Tơdah êa poh yă hrŏ, sa kdrăn boh tâo êdah mkŏ hang ksĭ hŏng Hòn Yến, Hòn Đụn. Nah Yŭ Dưr Hòn Yến jing sa boh čư̆ điêt siă hang ksĭ mjing dŭm kdrăn boh tâo phă êa ksĭ pia jing Hòn Choi. Lu blư̆ nao ti Hòn Yến, ƀiădah hŏng amai Mỹ Hiền, ƀuôn hgŭm Tuy Hoà, grăp blư̆  truh jing sa klei bi ƀuh mdê mdê.

"Kâo khăp snăk tơdah tlam trŭn hlăm êa ksĭ hrŏ êbat jơ̆ng leh anăn pô dlăng  mnơ̆ng dhơ̆ng hlăm êa ksĭ. Anăn jing jăk siam snăk amâo djŏ djăp êa ksĭ mâo sơăi ôh.”

Hlue si hră mơar kreh knhâo, krĭng wăl Hòn Yến mâo mkŏ mjing kyua hdră mkra mjing hlue si gang ksĭ msĕ wăl boh tâo Đá Đĩa. Jing sa čô thơ̆ng kơ bruă kơ ngăn dŏ wăl hdĭp mda leh anăn hiu čhưn ênguê, găn êrô lu anôk, ƀiădah K’iăng nai prŏng - nai prĭn Phạm Trung Lương, Sang ksiêm hriăm kơ ngăn dŏ wăl hdĭp mda leh anăn mđĭ kyar hơĭt kjăp, bi kngăr snăk ti anăp klei jăk siam Hòn Yến:

"Kâo klă sĭt bi kngăr leh anăn mơak snăk leh ƀuh klei jăk siam mâo ênoh yuôm hŏng klei đĭ kyar hiu čhưn ênguê jing krĭng wăl Hòn Yến anei. Tinei mâo lu ênoh yuôm jăk siam iêô jak tue hiu čhưn. Anăn jing mnơ̆ng kriê pioh kơ lăn ala djŏ tuôm kơ klei yăl dliê kơ čư̆ pui. Tal dua mbĭt hŏng anăn jing drei lŏ dôk răng kriê mnơ̆ng čăt jing hlăm êa êdah kdlưn hĭn. Leh anăn tal êlâo jing ênoh yuôm dhar kreh. Kâo khăp snăk hŏng klei rang mdah mơ̆ng mnuih ƀuôn sang, leh anăn mâo ênoh yuôm snăk.”

 Tơdah tue hiu čhưn hriê ti Hòn Yến, mnuih ƀuôn sang alŭ wăl jing phung atăt tue hiu čhưn, lar bra klei khăp, klei ktưn hưn kơ dŭm ênoh yuôm jăk siam lăn čư̆ êa mâo leh. Mnuih ƀuôn sang ti Hòn Yến ăt jing phung mbruă mdah ênhiang mmuñ Chòi, ba kơ phung tue klei jăk siam kơ dhar kreh djuê ana alŭ wăl. Sa čô hlăm êpul hiu čhưn ênguê êpul êya Hòn Yến ktưn hưn yăl dliê kơ bruă pô:

"Hŏng ai tiê êpul êya, kâo mtrŭt mjhar ayŏng amai adei hlăm êpul thâo pĕ brô̆, mmuñ mđĭ kyar klei mmuñ Chòi lŏ čuê klei jăk siam aduôn aê êlâo dih duh kơ tue hiu čhưn ti Hòn Yến, hiu čhưn dlăng Hòn Yến čiăng đru mđĭ ênoh yuôm wăl hiu čhưn ênguê Hòn Yến."

Ară anei Hòn Yến mkŏ mjing êpul êya hiu čhưn ênguê leh anăn răng mgang wăl mnơ̆ng hlăm êa ksĭ, bruă ngă klă klơ̆ng. Tue hriê tinei srăng dưi dlăng mnơ̆ng hlăm êa ksĭ giăm gang mâo sa wăl jăk siam ti hang ksĭ Phú Yên hŏng mran amâodah hô̆, dưi dlăng klei dhar kreh; dưi dlăng ƀuôn bruă mkra jing yến sào čiăng thâo wsăng ya ngă tinei lŏ mâo anăn pia jing ƀuôn Yến, lHòn Yến… leh anăn dưi dlăng bruă mñam ñuăl hŏng phung amĭ, phung amai leh anăn lông ƀơ̆ng mnơ̆ng ƀơ̆ng jăk jiă mnâo êa ksĭ…

Hòn Yến amâo djŏ knŏng siam kơ klei jăk siam čŏng mâo ôh ƀiădah lŏ siam kyua klei mnuih ƀuôn sang hdĭp hŏng mnơ̆ng kriê pioh, răng mgang mnơ̆ng kriê pioh leh anăn ba ênoh yuôm mnơ̆ng kriê pioh anăn hŏng grăp čô mnuih./.