Êjai adiê dôk hjan, hl;ăm tur sang leh mčah, bŏ hŏng lŭ lăn, Phạm Dũng, ti alŭ Phú Hữu, ƀuôn hgŭm Hòa Thịnh, čar Daklak dôk dlăng kơ êpul kahan đru rŭ mdơ̆ng sang mrâo. Ñu brei thâo, knŭk kna mâo leh 3 jar rup bi hmô pioh ñu ruah ti jar čiăng mdơ̆ng, čiăng kơ dưi rŭ mdơ̆ng bi kjăp dưi mdrơ̆ng hŏng klei yan adiê ngă.
“Jar mrô 1, mrô 2 hŏng krĭng ƀuôn sang tinei, hŏng alŭ wăl tinei jing djŏ guôp hĭn. Hlăm alŭ wăl anei jêñ klei êa lip, ruah jar sang anei jing djŏ hĭn hŏng krĭng anei leh, amâo lŏ mâo klei čiăng bi trông ôh.”
Mbĭt hŏng gŏ sang Dũng, lu gŏ sang ti ƀuôn hgŭm Hoà Thịnh bi sa ai mơ̆ng akŏ mtam leh mâo bi lar kơ jar mkra sang jing mâo klei kjăp – anăn jing atur kjăp, kmeh kjăp, cuôr kjăp, mâo ba yua hlăm “Hdră êlan Quang Trung". Nguyễn Thị Thiểu, ti alŭ Phú Hữu, ƀuôn hgŭm Hoà Thịnh lač.
“Êpei kăn dưi mâo leh snei, mâo knŭk kna đru jing pral êdi, jing jăk leh snei. Pral mâo anôk dôk, mâo anôk drông Tết, Knŭk kna mđing truh truh kơ mnuih ƀuôn sang snei jing mơak leh.”
Hŏng mnuih ƀuôn sang krĭng êa lip, mâo lĭng kahan hriê đru, amâo mâo djŏ knŏng mnơng mnuă, ƀiădah lŏ đru mdĭ ai tiê, jing klei rơ̆ng kơ jih jang mnuih amâo mâo lĕ hlăm klei phưi tha ôh. Hlăm dăl wưng dôk mă bruă “hdra êlan Quang Trung", klei mâo mñă wĭt mñă nao hŏng knuă druh, lĭng kahan jing “mkra kơ mnuih ƀuôn sang jing msĕ si mkra kơ mnuih hlăm gŏ sang pô”. Thượng uý Đỗ Đình Tuấn, Trung đoàn 143, Sư đoàn 315 (kahan alŭ wăl 5) lač:
“leh mâo nao đru dŭm boh sang mnuih ƀuôn sang, hmei dlăng kơ gŏ sang anăn msĕ si găp djuê pô. Đru mnuih ƀuôn sang jign đru kơ gŏ sang pô yơh.”
Amâo mâo djŏ jing msĕ si klei ƀăng hlăm sa anôk dôk bi rŭ mkra, thâodah anôk dôk mă bruă jih hrue mlam, “Hdră êlan Quang Trung" jing bruă mjêč pral bi êdah klei sa ai hlăm jih bruă đi čar. Hlăm krĭng êa lip ti Khánh Hoà, Khua knơ̆ng bruă sang čư̆ êa čar Trần Phong bi klă, lĭng kahan lehanăn kahan ksiêm mâo bruă klam knơ̆ng, lŏ dơng đru mnuih ƀuôn sang rŭ mdơ̆ng pưk sang, bruă sang čư̆ êa alŭ wăl tiŏ nao mbha bruă lehanăn dưn yua jih ai ktang mơ̆ng yang ƀuôn, rơ̆ng kơ jih jang bruă ngă jing ba klei tŭ dưn kơ mnuih ƀuôn sang.
“Ai dưi klei đru rŭ mdơ̆ng pưk sang kơ mnuih ƀuôn sang krĭng êa lip mâo hyuă kjăp hĭn, jih lĭng kahan, kahan ksiêm. Dŭm alŭ wăl sĭ srăng mă bruă čiăng kơ jih jang ngăn prăk mâo mơ̆ng čar, mơ̆ng phung thâo bi đru snăn pioh blei mnơ̆ng rŭ mdơ̆ng, amâo mâo bi liê prăk mưn mnuih mă bruă ôh. Kyuanăn bruă klam mơ̆ng dŭm boh ƀuôn hgŭm jing yuôm bhăn snăk.”
Hŏng klei kut kat prŏng hlăm bruă kđi čar “hdră êlan Quang Trung" mâo đru leh sa kdrêč hlăm bruă mdrơ̆ng hŏng klei yan adiê ngă: klei thâo mkŏ mjing, klei dưi bi mguôp, lehanăn ai ktang hlăm klei mă bruă djŏ hŏng hdră. Mơ̆ng jih klei anăn yơh mjing leh klei pral, mâo rŭ mdơ̆ng dŭm boh sang kjăp, lehanăn ba hriê klei đăo knang. Đại tá Dương Văn Long, K’iăng khua kiă kriê knơ̆ng bruă kahan ksiêm čar Gia Lai brei thâo:
“Hŏng jih ai tiê mă bruă amâo mâo uêñ kơ hrue mdei, amâo mâo čih yap mmông, wăt hlăm adiê hjan thâodah mđiă. Hmei ktưn rŭ mkra sang čiăng bi leh êlâo kơ Tết Nguyên Đán, jih jang dŭm boh sang mâo klei đru rŭ mdơ̆ng, dưi mâo yơh sang dôk lehanăn hơĭt hlăm klei hdĭp.”
“Hdră êlan Quang Trung” anăn srăng bi ruĕtơdah jih jang sang knhal tuič mâo mdơ̆ng leh, dưi ba jao kơ mnuih ƀuôn sang, ƀiădah klei tŭ dưn mơ̆ng hdră êlan bi đru anei, ăt dôk nanao ai tiê klei thâo bi đru. Anăn amâo mâo djŏ knŏng jing êbeh 1.600 boh sang kjăp lehanăn 40.000 boh sang dưi lŏ mkra wĭt, đru kơ mnuih ƀuôn sang hơĭt ai tiê hĭn mdrơ̆ng hŏng klei yan adiê ngă, mâo klei bi hgŭm kjăp.
Dŭm boh sang “3 klei kjăp” mơ̆ng “hdră êlan Quang Trung" srăng jing dŭm anôk ai tiê mnuih ƀuôn sang kdê, mâo mdơ̆ng leh hŏng ai tiê klei mĭn kjăp, hŏng êa hŏ hang lĭng kahan. Mơ̆ng ƀăng klei atur sang, sa klei hdĭp mrâo hlăk lŏ bluh đĭ hŏng klei kjăp. Sa klei kjăp mâo rŭ mdơ̆ng hlăm ai tiê mnuih ƀuôn hlăk dôk mbŏ ai ktang jing boh phŭn kơ klei mđĭ kyar lăn čar hlăm ênuk gưl mrâo./.
Viết bình luận