Dŭm hruê anei, wăl hiu čhưn ênguê lŏ hma Cún Puppy Farm ti ƀuôn hgŭm 7, ƀuôn prŏng Đà Lạt, čar Lâm Đồng mơak mñai leh anăn mâo lu mnuih. Wăt tơdah mâo lu bruă drông tuê, ktrâo lač, ngă bruă duh kơ tue nao čhưn dlăng, ƀiădah mơ̆ng pô kriê dlăng truh kơ phung mă bruă hlăm anôk hiu čhưn ênguê lŏ hma anei grăp čô hơ̆k mơak sơăi. Amai Thành Thị Thùy Vân, Pô kriê dlăng wăl hiu čhưn ênguê anei brei thâo, mơ̆ng 6 thŭn đĭ kyar man dưn, ngă êjai rŭng răng êjai kyua lu hdră bruă amâo dưi rŭ mkra ôh, Đang lŏ hma Cún Puppy Farm klă sĭt mâo anôk bruă djŏ tuôm alŭ wăl ktrâo lač ngă hră mơar, bi mklă hdră mlih mrâo mơ̆ng bruă lŏ hma jing lăn lu hdră kñăm čiăng rŭ mkra anôk anei jing wăl hiu čhưn ênguê lŏ hma djŏ hdră.

 “Êlâo dih, hlăm hdră ngă snăn mâo klei čiăng êdi mơ̆ng sa anôk hiu čhưn ênguê lŏ hma msĕ si anôk dưm êdeh, sang dôk guôn drông, sang rang mdah, wăl wăl sang tlô kơ tiê snăn ăt tuôm hŏng klei rŭ mkra djŏ hdră bhiăn amâodah hơăi. Anăn jing klei mkhư̆ mơ̆ng jih jang dŭm anôk hiu čhưn ênguê lŏ hma tuôm. Ară anei mâo leh hră mơar klă klơ̆ng, dŭm hră mơar bi leh čiăng bi mlih mrâo lăn hlăm klei ba yua lu hdră kñăm. Anei jing klei kleh kliăng, mjing klei găl hĭn kơ bruă duh mkra amâodah pô jhŏng bi liê mđĭ kyar bruă hiu čhưn ênguê lŏ hma”.

Thŭn 2015, Đà Lạt – Lâm Đồng mphŭn kčưm rŭ mkra tur tal êlâo kơ hdră hiu čhưn ênguê lŏ hma, hŏng lu gru hmô čŏng mâo mơ̆ng đŭm đang mkra mjing mnga leh anăn djam tam, hbei, boh kroh dŭm mta. Ƀuh hiu čhưn ênguê lŏ hma mâo klei găl prŏng čiăng mđĭ kyar, bruă sang čư̆ êa alŭ wăl tinei mâo leh hdră mtrŭn lông rŭ mkra dŭm gru hmô hiu čhưn ênguê lŏ hma ti čar Lâm Đồng. Khădah snăn, kyua ka mâo ôh klei ktrâo lač klă klơ̆ng mơ̆ng dŭm phŭn, dhar bruă Gưl dlông kơ bruă mđĭ kyar gru hmô anei tuôm hŏng lu klei dleh dlan, êdu kƀah, boh nik dŭm hnơ̆ng kčah kơ klei rŭ mkra, čuăl mkă yua lăn, ênoh hdră bruă mâo čuôr kơup ti lăn lŏ hma, bi mlih lăn lŏ hma jing lăn amâo ngă lŏ hma….

Hlue si Trần Quốc Tường, K’iăng Khua Knơ̆ng bruă lŏ hma leh anăn wăl hdĭp mda čar Lâm Đồng, Hdră bhiăn lăn ala 2024 leh anăn dŭm hră mơar ktrâo lač srăng đru ruh mgaih klei dleh dlan, gun kpăk anei, tơdah brei yua lăn mguôp hŏng lu hdră kñăm, klă klơ̆ng lăn lŏ hma dưi yua bi mguôp hŏng hdră kñăm mnia blei, hdră bruă. Mơ̆ng tur knơ̆ng anăn, hlei pô, anôk bruă duh mkra mâo klei čiăng mđĭ kyar bruă lŏ hma hiu čhưn ênguê brei mâo hdră čih mkra hưn hŏng dŭm gưl mâo klei găl bi mklă, leh anăn bi leh bruă kơ ngăn prăk leh anăn hră mơar djŏ tuôm.

          “Hdră bhiăn lăn ala anei, sa anôk lăn lŏ hma dưi mkŏ bi mguôp ba yua lu hdră kñăm, mâo rŭ mkra dŭm hdră bruă phŭn kơ hiu čhưn lŏ hma, pŏk êlan kơ gŏ êsei ngă bruă leh anăn anôk bruă duh mkra. Hdră ngă hră mơar snăn hmei ngă hdră msir, hlăm hdră msir anăn brei bi êdah dŭm boh phŭn mâo anôk, ênhă, hnơ̆ng, bi mguôp lu hdră kñăm jing ya lăn. Leh anăn, phung yua lăn brei ngă bruă klam ngăn prăk, leh anăn bruă rŭ mkra, kriê dlăng ƀuôn prŏng mkăp hră rŭ mkra”.

 Wăt tơdah truh wưng anei, čar Lâm Đồng mâo giăm 20 gru hmô hiu čhưn ênguê lŏ hma, hlăm anăn knŏng mâo 3 anôk hiu čhưn ênguê mâo yap. Khădah snăn, bruă hiu čhưn ênguê lŏ hma tuôm mđĭ lar leh klei găl, ba kơ tue hiu čhưn lu klei bi ƀuh mrâo mrang, mâo tue hiu čhưn hlăm ala čar leh anăn ala tač êngao hlăm grăp gưl thŭn khăp snăk. Yap mơ̆ng thŭn 2018 truh ară anei, mta hiu čhưn ênguê anei ti Lâm Đồng mâo êbeh 7 êklăk gưl tue hiu čhưn dlăng, ba prăk hrui wĭt lu kơ mnuih ƀuôn sang alŭ wăl.

Phạm S, K’iăng Khua Knơ̆ng bruă lŏ hma čar Lâm Đồng brei thâo, ară anei čar dôk kƀĭn pŏk ngă hlue ngă Hdră bhiăn lăn ala 2024 hŏng klei hrăm mbĭt, bi sa ai leh anăn tŭ dưn, mjing sa klei găl kơ mnuih ƀuôn sang, anôk bruă duh mkra mđĭ kyar mnơ̆ng dhơ̆ng hiu čhưn ênguê lŏ hma hlue si hdră bhiăn.

 “Hlăm wưng êgao kyua kƀah klei hrăm mbĭt kơ klei bhiăn hdră êlan snăn ară anei dưi ruh mgaih leh. Dŭm anôk bruă djŏ tuôm păn kjăp hlăm hdră kčah ară anei čiăng ktrâo lač kơ mnuih ƀuôn sang, mtrŭt, mjing klei găl kơ dŭm êpul bruă mđĭ kyar hiu čhưn ênguê lŏ hma, mđĭ lar klei găl, klei mâo mơ̆ng čar Lâm Đồng.  Hlăm wưng êgao, mđĭ kyar hiu čhưn ênguê lŏ hma lu jing ti Đà Lạt leh anăn krĭng riêng gah, adôk lu alŭ wăl nah Dhŭng, wăt Bảo Lộc, Bảo Lâm, Di Linh mâo klei găl jăk ƀiădah ka dưi ngă. Čar srăng mâo klei gĭt gai, mjing ai êwa mrâi ba ua djŏ hdră bruă hiu čhưn ênguê lŏ hma hlăm wưng kơ anăp”.

Đà Lạt – Lâm Đồng jing krĭng yan adiê êđăp jih thŭn, mâo klei găl leh anăn klei jăk čiăng mđĭ kyar dŭm mta djam tam, boh kroh jăk, mbĭt hŏng bruă mđing ba yua kdrăp mrâo hlăm bruă mkra mjing ngă leh kơ bruă lŏ hma đĭ kyar ktang. Anei jing klei găl čiăng leh anăn brei mâo, jing klei găl hin čiăng kơ alŭ wăl anei đĭ kyar bruă  hiu čhưn ênguê lŏ hma leh anăn mâo wăt bruă duh mkra mkăn đĭ kyar. Bruă Klei hdră bhiăn lăn ala 2024 brei lăn lŏ hma mâo yua bi mguôp hŏng lu hdră kñăm mnia blei, hdră bruă, rông mnơ̆ng, pla ana êa drao… srăng jing  boh kdrŭt yuôm bhăn mđĭ gru hmô hiu čhưn ênguê bruă lŏ hma Đà Lạt – Lâm Đồng đĭ kyar hơĭt kjăp hĭn.