Rup jăk siam ti ƀuôn mnuih Chăm čar Lâm Đồng
Thứ sáu, 09:00, 02/01/2026 Y-Ƀel Êban/ VOV Tây Nguyên Y-Ƀel Êban/ VOV Tây Nguyên
VOV.Êđê- Mŭt hlăm thŭn mrâo 2026 ti ƀuôn Čam ti să Bắc Bình, čar Lâm Đồng lŏ dơ̆ng guh mngač hŏng êa mil mngač, jăk siam. Klei trei mđao, yâo mơak anăn amâo djŏ knŏng jing klei bi mlih kơ krĭng ƀuôn sang mrâo ƀiădah jing klei bi mlih hlăm hdră duh mkra grăp gŏ sang lehanăn hnơ̆ng tŭ jăk klei hdĭp mda mơ̆ng lu mnuih ƀuôn sang Čam tinei.

Grăp aguah ưm, ayŏng Đặng Văn Khanh, ti ƀuôn Bình Hoà, să Bắc Bình, čar Lâm Đồng lŏ mă bruă rao bi doh war êning, mprăp mnơ̆ng ƀơ̆ng kơ êbeh 400 drei pai. Ñu brei thâo, êlâo dih ngă lŏ dleh dlan êdi, ară anei rông pai ƀuh găl guôp hŏng sang. War rông mâo ayŏng mkra kjăp. Mơ̆ng 30 drei pai mjeh, ară anei gŏ sang ayŏng mâo giăm 400 drei. Êngao kơ rông pai mjeh New Zealand, gŏ sang ñu lŏ rông pai uê. Amâo djŏ knŏng čhi pai mjeh, đang war mơ̆ng gŏ sang ñu lŏ mkăp brei kđi čĭm pai hŏng ênoh čhĭ mơ̆ng 80 - 90 êbâo/kd leh anăn 140 êbâo hŏng sa drei pai mjeh.

  Mnuih ƀuôn sang hriê blei pai mjeh kâo ăt čhĭ. Pai kô̆ anei jing mjeh New Zealand, găl guôp hŏng klei rông lu, mmông đĭ kơ prŏng ăt pral hĭn, hrô kơ 6 mlan msĕ hŏng pai uê, bi mjeh anei knŏng 4 mlan đuč.

Ară anei, anôk ba čhĭ pai rông mơ̆ng gŏ sang mâo klei hơĭt, anôk ba čhĭ phŭn msĕ si: Phan Thiết, Phan Rang - Tháp Chàm,… grăp mlan ñu hrui wĭt êbeh 10 êklăk prăk.

Kăn kbưi hŏng anăn, anôk mkra mjing, mnia mblei kđeh čĭm êmô krô mơ̆ng gŏ sang ayŏng Bá Hữu Nhi  ăt dôk mtlŭk mtlak hŏng bruă khăt kđeh čĭm leh anăn ƀhu krô, mprăp ba čhĭ hlăm wưng Tết Nguyên đán  anăp anei. Ayŏng brei thâo, čiăng kơ kđeh čĭm ƀơ̆ng jăk pô srăng ruah mă kđeh čĭm mrâo čuh, leh anăn mdam, ƀhu. Yuôm hĭn srăng rơ̆ng kơ klei doh êƀăt. Hluê si mta kđeh čĭm srăng čhĭ ênoh mdê mdê, ƀiă êdi jing 400 êbâo prăk sa kg leh anăn yuôm hĭn 650 êbâo prăk hlăm sa kg.

 Tal êlâo hĭn pô lông ƀhu, leh anăn arăng hriê blei pô hưn mdah ƀrư̆ ƀrư̆, Amâo mâo mĭn ôh dưi čhĭ lu, ba wĭt 10 akŏ êmô leh anăn dŭm pluh kg kđeh čĭm kăn djăp čhĭ lei. Ară anei, lŏ ƀhu kđeh bha čiăng mđĭ ênoh mnơ̆ng dhơ̆ng pô.

Ti êlan ƀuôn Bình Hoà, să Bắc Bình, ênai bi iêo mơ̆ng phung hđeh dôk ti êlan nao sang hră, kbưi ti anăp jing êdeh dôk kai lŏ kơ wưng buh pla yan puih mnga…Mkŏ mjing wăl anôk siam êdu kơ klei hdĭp mnuih Chăm tinei.

Giăm anei, êngao kơ pla guga, ngă lŏ, rông êmô, rông bê…mnuih ƀuôn sang ti să Bắc Bình lŏ hriăm, ksiêm duah, bi mlih klei mĭn mă dŏ mâo jing mkra mnơ̆ng anôk mnia mblei čiăng, ngă lu gru hmô rông mnơ̆ng, pŏk sang čhĭ mnia, ba wĭt prăk mnga, đru mđĭ hnư hrui wĭt kơ gŏ sang, bi hơĭt klei hdĭp.

Nao mbĭt hŏng mđĭ kyar bruă duh mkra, mnuih ƀuôn sang Chăm lŏ djă pioh leh anăn bi lar boh tŭ dhar kreh, hdră bhiăn djuê ana pô, hŏng bruă djă pioh dŭm wăl anôk hƀuê ênuk (sang yang Pô Patao At, Pô Nit,  Pô Klaong Kasait…),  rơ̆ng kơ knăm mơak knhuah gru (Katê, Ramưwan, Rija Negar…), djă pioh ƀuôn mă bruă đưm (pơ̆k mñam, mkra mnơ̆ng čuh hŏng lăn), kdrăp čŭt hơô… leh anăn bi mguôp dhar kreh hŏng mđĭ kyar bruă hiu čhưn ênguê êpul êya, dhar kreh jing tur kjăp kơ klei hdĭp leh anăn bruă duh mkra alŭ wăl.

Hắc Văn Quang Huy, Khua adŭ bruă duh mkra să Bắc Bình, čar Lâm Đồng brei thâo, alŭ wăl lŏ mñă kơ čar mđĭ hnơ̆ng knăm katê ti sang yang Pô Nit. mbĭt anăn hluê ngă hdră êlan kriê pioh leh anăn mđĭ kyar bruă mkra mnơ̆ng čuh hŏng lăn mơ̆ng mnuih Chăm:

Bi hŏng bruă klam alŭ wăl, hmei hâo hưn čiăng kơ phung thâo mbruă ƀuh klei yuôm bhăn mơ̆ng bruă kriê pioh leh anăn bi lar bruă đưm mơ̆ng aduôn aê. Bruă anei amâo djŏ knŏng mgaih msir bruă mă ƀiădah lŏ jing sa knhuah dhar kreh mơ̆ng djuê ana. Hluê si hdră êlan mơ̆ng čar, alŭ wăl bi êdah đa đa mta bruă, bruă mkŏ mkra hŏng klei čuăl mkă mbĭt, čuăl mkra yua lăn truh thŭn 2030, tă hdră truh thŭn 2050 leh anăn mâo čar tŭ ư. Hmei hưn mdah klei čuăl mkă mkŏ mjing Anôk bruă rang mdah mnơ̆ng dhơ̆ng mnơ̆ng čuh hŏng lăn Chăm bi mguôp hŏng hưn mdah ƀuôn mă bruă leh anăn klei kdŏ mmuñ Chăm.

 Să Bắc Bình, čar Lâm Đồng mâo giăm 19.000 čô mnuih Chăm, mâo giăm 37% ênoh mnuih ƀuôn sang. Wĭt ti krĭng mnuih Chăm tinei, ară anei, klei ƀun ƀin, klei kthŭl mluk dưi msưh kdŭn, hrô kơnăn jing sa krĭng ƀuôn sang đĭ kyar, hŏng dŭm klei bi mlih kluôm mơ̆ng klei hdĭp mda ala ƀuôn. Anăn jing klei bi klă kơ klei sa ai leh anăn klei gĭr kpưn đĭ mơ̆ng mnuih ƀuôn sang čiăng ba ƀuôn Chăm đĭ kyar mbĭt hŏng lăn čar.

Y-Ƀel Êban/ VOV Tây Nguyên

Viết bình luận

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC