VOV4. Êđê - Ngă brua\ bi ktưn “Mnuih khua thu\n – Gru bi hmô mnga]”, du\m thu\n êgao, mnuih khua thu\n [uôn pro\ng {uôn Ama Thuôt, ]ar Daklak mâo leh lu brua\ ngă kla\, mâo klei bi hmô jăk hla\m brua\ duh mkra, mko\ mjing klei hd^p dhar kreh hla\m alu\ wa\l anôk dôk, ru\ mdơ\ng kr^ng [uôn sang mrâo… đru mguôp hlăm brua\ ngă tu\ jing djăp brua\ kđi ]ar, mta k`ăm mđ^ kyar brua\ duh mkra ala [uôn hlăm [uôn pro\ng.

      Lu thu\n klam ngă khua êpul kdo\ mu` phung khua thu\n ti thôn 5, sa\ Hoà Phú, [uôn pro\ng {uôn Ama Thuôt, aduôn Nguyễn Thị Mai bi êdah nanao brua\ klam pô hlăm klei mtru\t mjhar, dưi krơ\ng nanao êpul hgu\m phung khua thu\n. Hlăm grăp mlam mơ\ng 7h mlam truh 9h mlam, mâo aduôn Mai kia\ kriê, êbeh 30 ]ô phung mduôn khua hlăm êpul nao kơ sang bi k[^n thôn bi hriăm mu` ]ia\ng mpu\ mni kơ lăn ]ar. Kha\dah thu\n leh khua, [ia\dah jih jang ăt ho\ng ai tiê mơak nao hgu\m. Aduôn Mai yăl dliê: “Dơ\ng mơ\ng mâo klei nao hriăm mu`` mjê` mjê`, snăn [uh asei mlei mâo klei suaih h^n. Hlăm klei nao hriăm phung mduôn bi jak mko\ mjing êpul, tơdah ya mta brua\ mâo snăn phung mduôn nao mdah mb^t ho\ng du\m êpul mkăn, ya knăm truh snăn êpul mduôn nao mdah yơh kơ mnuih [uôn sang dlăng lehana\n mđ^ ai”.

       Bi Hồ Việt Sang, thôn 5, sa\ Hào Thuận, jing sa ]ô aê mdrao hluê knhuah djuê ana pô, leh jih thu\n ma\ brua\ (thu\n 2008), `u nao mguôp ho\ng êpul phung khua thu\n sa\, ho\ng brua\ klam kăp k]e\ mblang kơ klei rua\ amâo mâo ma\ prăk ôh kơ phung mduôn khua hlăm sa\. {uh klei hd^p mda, lehana\n ai tiê phung mduôn khua hlăm sa\ adôk lu klei dleh dlan, `u ba ako\ hlăm klei mko\ mjing êpul hriăm mjua\t ktang asei mlei. Truh kơ ara\ anei, sa\ Hoà Thuận mâo mko\ mjing leh 8 anôk mjua\t hriăm, ho\ng 150 ]ô mduôn nao hriăm mjua\t asei mlei pô nanao hla\m sa hruê sa mmông. Hồ Việt Sang brei thâo: “Ho\ng klei kreh knhâo ênưih mblang mơh tui si knhuah mdrao mgu\n mơ\ng djuê ana pô, bi mguôp ho\ng ai tiê êđăp ênang, mnơ\ng [ơ\ng doh ê[a\t, srăng mjing klei suaih pral kơ mnuih hriăm. Ho\ng klei hriăm hdjul êdu, mdje\, amâo mâo klei mgo# ôh, [ia\dah ba w^t klei tu\ dưn jăk snăk. Kyua mơ\ng brua\ mjua\t anei yơh êpul hgu\m phung khua thu\n mâo leh ai tiê thâo bi khăp, thâo bi đru, je\ giăm mb^t, thâo bi hgu\m mguôp, mko\ mjing êpul hgu\m kdo\ mu` hlăm thôn, mơ\ng klei ana\n yơh jing ai mtru\t mko\ mjing anak muih, mđ^ klei suaih pral, msưh kdu\n klei rua\ duam, đru mguôp hlăm klei msir ư\ êpa bi hro\ [un knap”.

       Amâo mâo djo\ kno\ng mguôp hlăm brua\ mjua\t ktang asei mlei, phung mduôn lo\ mguôp hlăm brua\ ru\ mdơ\ng kr^ng [uôn sang mrâo hlăm alu\ wa\l. Mse\ ho\ng aduôn Nguyễn Thị Sinh, 74 thu\n, ti thôn 1, sa\ Hoà Phú, [uôn pro\ng {uôn Ama Thuôt, `u brei thâo:Wa\t sang lehana\n lăn mâo ma\ kno\ng du\m êtuh m<sup>2</sup> đu], mâo pla du\m phu\n êmiê, grăp thu\n ]h^ boh ăt êbeh mơh pluh êklăk prăk, mguôp hlăm brua\ bi liê aguah tlam hlăm klei hd^p. {ia\dah leh brua\ sang ]ư\ êa sa\ mtru\t mjhar mnuih [uôn sang myơr lăn pioh ngă êlan, `u amâo mâo h’ưi ôh bi rai he\ mnư\ kjăp, lehana\n druôm he\ ana êmiê ]ia\ng po\k êlan. Dơ\ng mơ\ng êlan jing klông điêt kdlu\t kdla\t, ara\ anei mâo leh êlan pro\ng êhai, `u bo\ ho\ng klei mơak kyua sa kdrê] mâo mb^t ho\ng ai pô mơh hlăm ana\n. “Knu\k kna mkra êlan pro\ng h^n, kâo ăt myơr mơh lăn, ruh he\ jih mnư\ mnang, druôm he\ ana êmiê. Leh mâo êlan pro\ng doh siam, êdeh êdâo găn êrô jăk găl amâo mâo klei lo\ bi kpah ôh”.

      Nguyễn Công Chính, Khua êpul hgu\m bi ala mnuih khua thu\n [uôn pro\ng {uôn Ama Thuôt brei thâo: {uôn pro\ng mâo truh 21 êpul hgu\m alu\ kr^ng, sa\, 240 êpul hgu\m lehana\n 664 [u\t ho\ng ênoh jih jang êbeh 18 êbâo ]ô mnuih mduôn khua nao hgu\m. Hlăm klei hd^p grăp hruê, mnuih khua thu\n kreh mâo klei bi hmô jăk kơ anak ]ô tui hluê, mse\ ho\ng brua\ bi ktưn mnuih khua thu\n ngă klei bi hmô hluê ngă klei mtru\t mjhar găp djuê ana anak ]ô ngă jăk hdră êlan mơ\ng Đảng, knu\k kna. }ia\ng kơ brua\ bi ktưn Mnuih khua thu\n ngă klei bi hmô jăk, đ^ kyar nanao hlăm wưng kơ ana\p, Nguyễn Công Chính brei thâo, mb^t ho\ng klei bi mni, [^ng hgu\m mâo leh brua\ tu\ kdlưn, Êpul hgu\m mnuih khua thu\n [uôn pro\ng lo\ dơ\ng hgu\m kjăp ho\ng du\m gưl brua\ Đảng, brua\ sang ]ư\ êa djăp gưl pral pai ma\, hlak mblang, lehana\n lo\ hưn du\m klei blu\ klei m^n mơ\ng mnuih khua thu\n. Mơ\ng năn mâo du\m hdră ma\ brua\ djo\ guôp h^n ti alu\ wa\l./.

                                         Y Khem pô ]ih hlo\ng ra\k.