Nhih pah kan dơi kan mhe aơ hŏ n’glêh an ƀoi tĭng nhŭp kân mha êng đah Kruanh Hội đồng thành viên Công ty TNHH Công nghệ NhoNho gay ôp uănh nău tih dơn ndơ sa khâm geh tât tăch rvăt mã mbrô nkual tăm, siƀŭt uănh năl kah uĕh dŏng an tăch n’gluh sầu riêng tât Trung Quốc. Aơ mô dơn lah nău tih nhŭp kân nuĭh êng du ntil geh tât khuch jru, mpơl ăp trôm blŏng ntoch jong tâm nău mât uănh rnoh khlay sầu riêng – ndơ tăch dôl jêng ngoăy tâm ăp n’gâng tơm tăch n’gluh ndơ tuch tăm bah Việt Nam.

Lah ngoăy tâm ăp doanh nghiệp dâk leo lor tâm tăch n’gluh sầu riêng, wa Nguyễn Thị Hồng Thu – Tổng Giám đốc Công ty TNHH tăch n’gluh play Chánh Thu nkoch: Tâm rnôk play sầu riêng tăch n’gluh tĭng trong me tât Trung Quốc, mpet jâk nău đă tĭng di rnoh mpeh nkual tăm, ntŭk nklâm tâl, uănh năl tu ndrŭng chuh sa n’hanh ƀoi tơm luh lah nău dŭt khlay. Yơn lah, rgâl ma jêng du rêng kan kloh rvah, ăp kôp, I ngăn hôm an saơ nău hun hao ngăch “ndal”, tâm rnôk nău mât uănh bôk kan mô hŏ ban tĭng ngăch. Nău dja ƀư dŭt jêr jŏt an doanh nghiệp.

“Tâm rnôk dja doanh nghiệp dŭt rvê ngăn, tâm ban ma gŭ ta ŭnh rlŭt yor mô gĭt moh trong rƀŏng hăn an tâm di, nkre di pháp luật. Doanh nghiệp ân mbăk anh jâk bar ding mblik: nkre rvăt dơi ndơ, nkre tăch dơi ndơ, hôm nkre tŏng nău dơi tâm di đŏng, tâm rnôk nê djăt ma geh container bu mplơ̆ sĭt lah roh huach ntơm bah 2 rmen prăk let lơ”.

Rvăt ngăch tăch ngăch tâm siƀŭt tâm di mô geh ntŭk “nking ndâp” mhe du gâl ăp nău mpet jâk kalơ mblik ăp doanh nghiệp sầu riêng dơm. Ntul rlong ndrel đah nău dja lah rnoh âk mã mbrô nkual tăm n’hanh ntŭk nklâm tâl dơi pă an hôm đêt rđĭl đah rnoh âk ngăn geh, ma hôm đăp mpăn ton rvăt lĕ rngôch. Tĭng wa Lê Anh Trung, Kruanh Hiệp hội Sầu riêng n’gor Dak Lak rnoh neh nkual tăm dơi pă an mã mbrô bah n’gor mhe âk geh nklăp 16,5% lĕ rngôch rnoh hvi dơm, yơn ăp doanh nghiệp dôl tăch lĕ rngôch rnoh âk play tăch n’gluh bah lam nkual Tây Nguyên. Nău roh tâm ban dja ƀư mô đêt mã mbrô nkual tăm geh dŏng rlău rnoh ngăch dăng, têk nkre geh ma nău tih ƀoi tơm luh n’hanh ntoh nău tih djơh.

“Ta păng nchih kơp CO lah njêng păng nchih kơp bah 16,5% nê dơm. Tâm nê nchih kơp tĭng mẫu 01 ri jêng păng tih leh lĕ rngôch. Kơt nê ri tĭng luật bah sŏk soăy n’hanh mpông n’har ri du bôk ndeh container dơm ri doanh nghiệp jêng chăp ti hôm. Doanh nghiệp ƀư âk tih âk, lah mô ƀư ri mô dơi rvăt an kônh wa. Aƀaơ mhâm ƀư gay an di ri mpŏng ăp nhih pah kan geh tât, ăp n’gâng kan joi trong droh rklaih an doanh nghiệp.

Rlău ma ntul rlong mpeh ƀư siƀŭt tâm di, ăp doanh nghiệp hôm nkra lơh nkô̆ nău kỹ thuật đŏng. Wa Nguyễn Hữu Chiến, Giám đốc Hợp tác xã Tân Lập Đông, xã Krông Buk, n’gor Dak Lak an gĭt, du container sầu riêng mbra rgum bah âk nuĭh tơm mir, ta âk nkual tăm êng êng. Mbơh di tơm luh tâm nô nău dja lah dŭt jêr ƀư. Lah geh nău tih săk kah uĕh ta ăp container sầu riêng dja, jêng tât an rlu mã mbrô nkual tăm, ntŭk nklâm tâl, mbra khuch tât rhiăng héc-ta n’hanh trong joi geh nău rêh bah nuĭh ƀon lan. Wa Chiến an lah ân mât uănh săk kah uĕh ntơm bah nkual tăm, nking nchăng tâm rlŭ ndơ tăch bah ăp nkual tăm êng êng.

“Lah he an lêng lang kơt aơ, mpôl hên ƀư mã mbrô nkual tăm đŏng, dŭt âk ntŭk ƀư mã nkual tăm, yơn rnôk tăch n’gluh ri doanh nghiệp rvăt ăp nuĭh joi rvăt, nuĭh joi rvăt 100 mir, 1000 mir sĭt tâm rlŭ nsum du container sĭt tăch n’gluh, rnoh rmoh rman dŭt âk. Jêng ăp nuĭh I ƀư jăp uĕh ri khân păng mô geh nău nđơ̆r đŏng. Gâp dăn đă geh ăp trong rƀŏng gay năl di play sầu riêng Việt Nam he ta ntŭk tăch rgâl”.

Tâm rnôk tâm nchră n’glôch jêh năm klêh sầu riêng 2025 bah n’gor Dak Lak, wa Nguyễn Thị Thành Thực, Ủy viên Ban chấp hành Hiệp hội Tuch tăm mbrô Việt Nam an lah: “Lah pơk uănh na nê̆ ăp siƀŭt mbơh n’hanh tâm rđĭl đah quy định pháp luật, mbra saơ 99,9% ăp nuĭh ƀư sầu riêng aƀaơ geh nău tih ta du rnoh nê nơh da dê. Ndrĭ nkô̆ nău mô di lah nuĭh geh bu nhŭp, ma lah ndơ lơh dĭng lĕ ma ndơ tăch hôm tŭp jêng kơt nô nău aƀaơ”. Tĭng wa Thực, glo tơm bah nkô̆ nău gŭ ta nău mô kloh rvah n’hanh mô geh tâm mbluh soih tâm mât uănh bôk kan ngih dak.

“Kloh rvah n’hanh geh nău tâm ban mô gŭ tâm di doanh nghiệp ma gŭ tâm ti nhih pah kan mât uănh bôk kan. Rnôk mô geh rêng mât bôk kan ăp kôp, mbra jêng luh nău ndranh ƀư ta n’gul, rhŏ dŏng ‘rvê ƀư hồ sơ’, ƀư doanh nghiệp ntôn lah tâm di yơn kêng dŭt ƀêng ma jêng geh nău tih. Lah nhih pah kan mât uănh sŏk soăy, mpông n’har n’hanh nhih pah kan uănh năl tu ndrŭng chuh sa bah Bộ Nông nghiệp ndrel tâm ntêng lêng kan nsum, mât uănh mã mbrô nkual tăm tâm ban kơt mât uănh rmeh bưm dơi pă an, ri “mbra mô geh ntŭk an mpôl mplư rlăm n’hanh mô geh nuĭh geh nhŭp kân”.

Nău ƀoi tĭng nhŭp mha êng đah Kruanh Công ty NhoNho yor tăch rvăt siƀŭt kơp dơn uănh năl săk kah sầu riêng, mã mbrô nkual tăm… geh nkô̆ dŭt khlay đah nău hun hao kloh rvah bah ndơ tăch. Aơ lah rnôk ntơm an nău uănh sŏng tâm ăp nău khoah lam rêng kan, ntơm bah nê weh ƀư tay trong mât uănh sầu riêng tĭng trong rƀŏng kloh rvah, geh nău tâm ban n’hanh jŏ jong. Tât rnôk nău tât rmoh rman rsŭn lĕ kalơ mblik doanh nghiệp n’hanh ƀon lan kan lŏ mir, rnôk nuĭh ƀon lan ƀư di dơi mât njrăng n’hanh ntrŭt nsôr, ri sầu riêng Việt Nam mơ dơi hun hao jŏ jong, nâp dăng ta ntŭk tăch rgâl lam ntŭr neh.