Jêh sa măng, wa Phạm Thị Dự (ta Hưng Yên) saơ ji bôk, m’ưm hok, ji ol măt. Rlău du măng, ăp nău ji bah wa nar lơ mbăn, ji măt nar lơ hô, jêng wa dơi nuĭh rnăk wâl ndơ̆ tât ngih dak si Mắt Trung ương gay but uănh. Jêh rnôk dơi ăp nai dak si nchroh, wa Dự ndrăt rnôk gĭt nơm geh Glôcôm (way kuăl lah ji thiên đầu thống, hôm kuăl lah ji hao nhãn áp):
Gâp knŭng geh saơ dơm, pơng hăn lăp tâm măt, mô mĭn lah geh thiên đầu thống. Pơng kơt ŭch rtoh luh găr măt, ji bôk ngăn, way măt, jêh nĕ ji lăp tâm măt, ji mô dơi ât, ngêt dak si mô bah. Ăp nai dak si ntĭm săm lazer n’hanh an sĭt ngêt dak si, uănh nđôi 2 pơh. Yơn jêh 2 pơh săm, hăn but uănh tay, nău măt gâp mô dơi rgâl jêng nai dak si lĕ đă an rek.
Ndrel nău ji bôk, ji măt kơt wa Dự, nuĭh ji mom Đỗ Thị Lan Hương (ta Hải Phòng) saơ djuôr rnôk saơ geh Glôcôm. Ta năp nĕ, yuh Hương mô hŏ tă geh ji mpeh măt, rlău ma ji cận thị (ngo măt), jŏ jŏ măt geh ji yơn knŭng lah saơ nâm ơm n’hanh bah êng:
N’hêl na nê̆ rnôk bôk năp oh klach, way mĭn mô uĕh, ăp jêh but uănh đah ăp nai dak si ta aơ nău mĭn oh uĕh lơn. Ta năp măt lvang ngăch oh dơi săm đah dak si ngêt tâm rgop, uănh nđôi ăp pơng, khay an nuĭh ji, yơn lah nău ji jêr bah n’hao uănh nđôi jêng mô dơi bah, jêh nĕ nhãn áp oh mô đăp mpăn ri dơi ntĭm rek.
Tĭng ăp nai dak si, Glôcôm lah du nău ji geh nkô̆ nău yor hao nhãn áp ƀư khuch rse thầ kinh măt jêng tât măt ngo n’hanh cheh. Ji Glôcôm lah nău ji geh âk ƀư cheh măt knŭng bah kơi đục thủy tinh thể. Lah mô saơ n’hanh săm ơm, ang măt bah nuĭh ji mbra mbrơi mbrơi hŭch jêng tât mô ang măt nkre re n’hanh mô dơi bah.
Nai dak si Nguyễn Thị Thanh Hương, khoa Glôcôm, knŭng đah trong hăn but uănh n’hanh săch joi:
Bôk năp lah ăp nuĭh geh nuĭh bên tâm rnăk wâl ntưp nău ji aơ; ăp nuĭh geh ji lam săk kơt huyết áp, chrăch njŭng, ji gút, nting... ăp wa huyết áp, chrach njŭng an hăn but uănh ăp rơh gay uănh nđôi măt, nking n’gang rgâl ji jêng Glôcôm. Lơn lah, âk nuĭh ji âk năm way dŏng dak si nam... dŭt dơi geh Glôcôm ntoh jêh rnôk dŏng ăp dak si aơ. Bah meng nĕ, nuĭh mom geh ngo măt âk, ngo măt yơn rnoh độ hao mrô ngăch an uănh nđôi ji Glôcôm yor âk nuĭh hao rnoh ngo măt ngăch lĕ ntưp Glôcôm. Ăp nuih aơ an hăn but uănh n’hanh săch luh ơm.
Đah ăp nuĭh ji lĕ dơi nchroh ji Glôcôm, nuĭh ji an rêh ndrel đah nău ji lôch săk, n’hanh nău ngo măt lah mô dơi bah; yor rĭ, nău uănh nđôi săm dŭt khlay. Nuĭh ji dơi săm đah dak si an dŏng dak si di mông, but uănh di nar, mô dơi rlu êng dŏng dak si gay mât rnoh ang măt hôm e ang, dêr geh cheh măt./.
Viết bình luận