Hăn rlău ăp ƀon lan M'nông ta n'gor Lâm Đồng, mô jêr gay saơ kônh wa nsoh kho ao cheh tanh tâm ăp nar lễ, tâm nđăp, tâm nsông n'hanh lĕ ma nău rêh ăp nar. Ntơm bah kon se tât nŭih ranh, bu klô mô lah bu ur dơi geh ăp blah ndơ nsoh đah âk ntơr ueh, rup gui. Wa H'Leo, ta ƀon Dak Săk, xã Dak Săk, n'gor Lâm Đồng, an gĭt:  "Mbân ao Bunong aƀaơ dơi dŏng âk ngăn, kơt ăp rnăk wâl geh da dê. Ntơm bu ranh tât kon se, bu klô mô lah bu ur, ăp nŭih lĕ geh gay nsoh an nơm bar pe blah gay nsoh. Aƀaơ cheh tanh mô hôm khlay kơt ntơm bah năp, dơi rwăt mô lah rwăt brai âk dak ta chợ sĭt tanh êng, kachoh êng. Yor rĭ, kônh wa dơi dŏng kho ao tanh âk lơnb, mô knŭng tâm ăp rơh lễ, nsông nsao ma n’ăp tâm nău rêh ăp nar”.

Bah năp đaơ, gay ƀư geh du păng nah tanh, kônh wa tăm mbli, rui brai, joi ndơ tâm bri gay trăm jêh nĕ mư ndơ̆ rpăi tanh. Gưl jêr ƀư cheh tanh an uănh khlay n’hanh mô di rnăk wâl dơi geh dŏng da dê. Wa Y Đum, ta ƀon Dak Săk, xă Dak Săk, n’gor Lâm Đông, nkah gĭt tay: "Kăl e, cheh tanh khlay ngăn, geh rnôk ân rgâl đah rpu mhe geh du pang ueh. Yor ƀư dŭt jêr jêng kônh wa way mât ndray, knŭng djôt nsoh tâm ăp rnôk khlay. Aƀaơ ri ndơ ƀư dơh joi lơn, trong cheh tanh âk ntil lơn đŏng."

Aƀaơ, du blah bok ao cheh tanh dơi ƀư ma ty geh rnoh khlay nklăp 1 tât 2 rkeh prăk; nah nklăp 2-3 rkeh prăk, uănh tĭng ntil ndơ, têh jêt n'hanh nău blău ƀư. Ăp ntil ndơ jê̆ kơt dŭng cheng, dŭng ƀap, bok kăt sŏk… way geh rnoh khlăy bâh 300 tât 500 rbăn prăk. Lah rwăt ndơ cheh tanh công nghiệp mbra thuk lơn.

Dơh gĭt tât lơn mpeh ndơ n'hanh ndơ dŏng âk ntil, yơn lah ăp nău khlăy văn hoá tâm cheh tanh hôm nha geh ƀon lan Bunong mât rbăy. Yuh H'Her, ta xă Thuận An, n'gor Lâm Đồng, an gĭt, ăp ntil ndơ way bên kơt pŭt, ônh, nglang ndrel ăp cheh ndrang nkoch tơm si, kon nuĭh, ba, grăp rpoăl, grăp nông... lah nău uĕh tơm tâm cheh tanh bah mpôl rnoi đêt:  "Cheh tanh Bunong he ăp rup ndrang geh nkô̆. Rup kon nuĭh ta n'gul, wăr nê lah ăp găr ba, găr mbo, găr tơm si, mpơl ŭch nău rêh way hơm răm, tŏng ăp, mât njrăng an kon nuĭh. Ăp rup ndrang êng ƀa ƀă kơt ăp rup gui, ndơ dŏng dăch dêh đŏng tâm nău rêh.".

 Đah nuĭh bu ur druh Bunong kăl e, gĭt tanh tôk lah du gâl bah nău kan gơih nđơr, gơih kan. Ăp blah nah, nah bŭt yor ty nơm tanh mô knŭng lah ndơ dŏng tâm rnăk wâl, ma hôm nha geh ndrel đah ăp nău way khlay rnôk nuĭh kon bu ur njêng rnăk wâl. Wa H Leo, ta ƀon Dak Săk, xă Dak Săk, n'gor Lâm Đồng, nkoch: "Tâm nđăp kon bu ur mhe aơ, gâp tanh êng geh 4 blah nah tanh, jêh ri gâp tanh nah mbân, ƀư ân kon bu ur ân ngih bu klô. Nê lah nău way ơm, kon bu ur sŏk sai an geh Njuh, rnô̆ (nah tanh, nah bŭt) an jay sai ri mơ dơn lah kon băn, nău nĕ lah bah kăl e hôm".

Ndrel đah mât ndray ăp rup ndrang nău way ơm, cheh tanh M'nông dôl dơi ƀư mhe mpeh rup gui gay tâm di lơn đah nău ŭch geh nău rêh. Nuĭh mom ndăm đă kachoh kho ao mhe, dŭng cheng, ƀap, sre kăt sŏk, bok jut măt… Nuĭh cheh tanh an rgâl mhe đŏng an mĭn ƀư mhe, n'hanh nkoch ndơ, tăch ndơ ma mạng xã hội. Yuh H'Her an gĭt ntop tay: "Aƀaơ ăp băl mom đă kachoh âk ntil mhe, kơt ao way ơm, dŭng cheng, ƀap, rse kăt sŏk, bok jut măt... Gâp dơn ƀư tĭng nău nchrăp ƀư bah ăp băl. Cheh tanh aƀaơ âk lơn, mbra dơi nsoh hăn pah kan, hăn pâl, hăn ƀư nău khlay. Ntil âk mpưm rĭ nuĭh mom dơh dŏng đŏng, yơn nơm hôm e mât nău uĕh, rup ndrang bah Bunong".

Ăp ndơ geh ƀư cheh tanh way ơm dơi ƀư mhe mpeh rup ndrang way ơm,  mbơh nkoch n'hanh tăch ma mạng xã hội, kơl cheh tanh tât dăch lơn đah nuĭh mom n'hanh năch pâl nđaih. Trong ƀư dơi rgâl, yơn rnoh khlay bah bok cheh tanh dơi mât tay tâm ăp ntil dak trăm, rup ndrang n'hanh nău blău bah nuĭh bu ur. Cheh tanh Bunong hôm aƀaơ dôl dăch dêh lơn đah nău rêh. Nĕ lah trong gay ma nău ueh ntơr way ơm dơi mât ndrăy tay, dŏng n’hanh jao ntĭm tâm nău rêh mhe.