VOV4.Sêdang - Tơdroăng cheăng kal kí dêi Ƀinh đoân 15 châ Chin phuh, Khu xiâm pơkuâ ngăn lêng pơcháu cho: mơnhông cheăng kâ rơtế ƀă ‘mâi mơnhông kring vế, gak ngăn tơniăn pơlê pơla, mơjiâng kơpong pơlê pơla - rêh ối kơpong Tây Nguyên. Kơ’nâi lối 35 hơnăm pêi cheăng, mâu tíu pêi cheăng, khu mơdró dêi Ƀinh đoân hiăng rơtế tơrŭm krá khât ƀă 270 to thôn pơlê dêi 33 to cheăm, bêng pơlê kân dêi 3 to kong pơlê: Gia Lai, Kon Tum, Bình Định, Quảng Bình. Pakĭng pêi pro, tê mơdró châ tơ-ƀrê, mâu tíu pêi cheăng đi đo tơmâng ngăn khât troh tơdroăng rêh ối dêi mơngế pêi cheăng.

Cheăm tơkăng kong Ia Đal, tơring Ia H’Drai, kong pơlê Kon Tum cho kơpong ki malối xơpá, ai hên kuăn pơlê hdroâng kuăn ngo rêh ối. Ƀă tơdroăng cheăng cho mơnhông cheăng kâ rêh ối pơlê pơla tơtro ƀă tơdroăng ki rak vế pơlê pơla cheăm bêng – gak kring, Ƀinh đoân 15 ối tung Khu pơkuâ ngăn lêng hiăng mơjiâng Kŏng ti 716. Ai 12 đô̆i ki mơjiâng pro kế tơmeăm dêi kŏng ti châ mơjiâng, tung mê, ki hên mâu ngế pêi cheăng cho hdroâng kuăn ngo akố. Ngoh Quách Công Quản cho môi tung mâu ngế ki apoăng châ Kŏng ti 716 tơdah xo mot pro kŏng nhân, pêi lo liăn tơniăn lối 6 rơtuh liăn môi khế tối:

“Sap ing ngin mot pêi cheăng akố xuân hiăng châ 7 hơnăm, hnoăng cheăng hiâm mơno xuân tơniăn. Mot pro kŏng nhân mê tơmiât vâ pêi ton xŏn, tơtro ƀă tíu pêi cheăng, châ mâu vâi ngoh râ kơpêng mê xuân hnê mơhno, mê ah pro kŏng nhân hnối tơrŭm pêi cheăng kâ mê tơdroăng rêh ối xuân chía tơniăn”.

Ƀinh đoân 15 pơcháu hngêi “Tơrŭm tuăn” ăm kŏng nhân

Ƀă 35 hơnăm rế pêi hnoăng cheăng mơjiâng tơdroăng cheăng kâ rế rak tơniăn gak kring pơlê pơla cheăm bêng kơpong tíu tơkăng kong, Ƀinh đoân 15 hiăng mơjiâng pêt châ 44 rơpâu ha hdrê loăng pêt a kơpong tíu tơkăng kong peăng kơnhŏng Tây Nguyên, Lếo prếi Kul.

Hơnăm nah, kơxô̆ liăn pêi lo dêi tíu pêi cheăng kố châ lối 2 rơpâu rơtal liăn, tăng cheăng pêi ƀă pêi lo liăn tơniăn ăm 17 rơpâu ngế pêi cheăng (tung mê ai vâ chê 8 rơpâu ngế pêi cheăng cho hdroâng kuăn ngo a kố). Mâu kŏng ti ki ối tung khu pơkuâ ngăn lêng hiăng tơrŭm pro nhŏng o ƀă 270 thôn, pơlê; tơkŭm po ăm lối 4.600 rơpŏng kŏng nhân mơngế Xuăn tơrŭm ƀă rơpŏng hdroâng kuăn ngo.

Pakĭng mê, ƀinh đoân xuân mơjiâng pro hên hngêi trung hriâm, hngêi pơkeăng, hngêi pơkeăng cheăm; ‘no liăn pro ki nếo lối hrĭng km troăng on tơhrik ƀă lối rơpâu km troăng prôk. Mâu kế tơmeăm ki kố hiăng veăng kum kuăn pơlê xut tah hrâ mơnguâ kơtiê xơpá, mơjiâng thôn pơlê nếo, mơnhông tơdroăng ki hnê hriâm ƀă khăm pơlât kong pơlê.

Ƀinh đoân 15 hbru phái kum kŏng nhân kơtiê ƀă kuăn pơlê hdroâng kuăn ngo

Đăi tă Trần Quang Song, cho kăn pơkuâ tơdroăng kal kí Ƀinh đoân 15 hneăng hdrối ki hiăng tơrŭm ton xŏn ƀă kuăn pơlê hdroâng kuăn ngo Tây Nguyên, mê ai hên tơdroăng ki ôh tá kâi piu ó khât:

“Tơrŭm ƀă kuăn pơlê a Ƀinh đoân 15 cho tơviah khât: Tơrŭm tung tơdroăng rêh ối, tung tơrŭm pêi cheăng kâ, tơrŭm tung pơlê pơla; tơrŭm sap ing hơnăm ối xĭn, hơnăm ối nếo tá troh krâ ƀă hlâ, tơmâng ngăn dêi rơpó tá tung tơdroăng  rêh ối hiâm mơno. Rơhêng vâ cho ƀinh đoân pro tơrŭm tơ’nôm khôi hmâ ki tơviah kố. pơtối pêi pro ƀlêi trâng mâu hnoăng cheăng”.

Tung hơnăm hdrối mê hía nah, ƀă mâu tơdroăng ki ôh tá pơxúa dêi kơchơ tê kế tơmeăm pêi lo ing chiâk deăng, kơxô̆ liăn pêi lo sap ing kơxu ƀă kơphế pơrá chu kơdroh ó, la Ƀinh đoân 15 xuân ối rak tơniăn tơdroăng rêh ối dêi kăn ƀô̆ lêng ƀă mâu ngế pêi cheăng, pro ivá vâ mâu ngế pêi cheăng tơrŭm ƀă ƀinh đoân, hmiân tuăn mơjiâng pơlê, cheăm. Ƀinh đoân 15 pêi pro hlo tơƀrê mâu tơdroăng rêh ối pơlê pơla môi tiah “Khu lêng tơdjuôm ivá mơjiâng thôn pơlê nếo”, “Khu lêng tơdjuôm ivá kum mâu kơtiê”. Ki xiâm môi tiah vâ chê 300 toăng hngêi tơrŭm, tuăn pâ, lối 260 km troăng prôk, 120 km hno têa châ pro ki nếo, ‘mâi rơnêu. Lối hrĭng tâ̆n phái châ pơtroh troh ăm rơpŏng kơtiê tung rơnó báu tá hâi teăm tum.

Achê kố, drêng veăng a rôh tơbâ 35 hơnăm mơjiâng Ƀinh đoân 15, Thươ̆ng tươ̆ng Trần Đơn, ngế cheăng tung tíu xiâm Đảng, ngế pro phŏ pơkuâ ngăn lêng hiăng tơmâng xo mâu ivá mơ-eăm, rơkê plĕng dêi kăn ƀô̆, lêng, mơngế pơkuâ ngăn lêng ƀă mâu ngế pêi cheăng Ƀinh đoân.

Tơdrêng amê hnối pơkâ thế tíu pêi cheăng pơtối pêi pro tro hnoăng cheăng tơrŭm ƀă mâu ngế pêi cheăng, malối cho kuăn pơlê hdroâng kuăn ngo.

“Ƀinh đoân 15 kal pơtối pêi pro túa pơkâ Ƀinh đoân tơrŭm ƀă kong pơlê, tơring; kŏng ti tơrŭm ƀă tơring, cheăm; tôh pêi cheăng kâ tơrŭm ƀă thôn, pơlê; rơpŏng mâu ngế Xuăn tơrŭm ƀă rơpŏng hdroâng kuăn ngo tơrŭm, ƀă khu kăn Đảng, khu kăn pơkuâ, kuăn pơlê tơring, cheăm. Malối cho athế hbrâ rơnáu ƀă tơkŭm po tro Hneăng hôp Đảng rêm râ pêi pro troh Hneăng hôp 13 dêi Đảng; hriăn ngăn nhên tơdroăng pơkâ dêi kong pơlê, ing mê, mơjiâng kơxop hlá mơ-éa pơkâ hneăng hôp ƀă túa pơkâ mơjiâng tê mơdró tơtro”.

A Hneăng hôp khu kăn rôh má 8, hơnăm 2020 – 2025, Đảng ƀô̆ Ƀinh đoân 15 mơnhên hâi khế la ngiâ kô tơbleăng mâu tơdroăng tơkêa ki tơrŭm mơdró, tơrŭm, pơkâ kơvâ cheăng tiô troăng ki hên kơvâ cheăng mơjiâng pro tê mơdró tơmeăm, mơdêk ki dâi lĕm dêi kế tơmeăm pêi pro châ tơdroăng ki rơhêng vâ po rơdâ dêi kơchơ mơdró. Pơkâ ki kơnía mơjiâng pro châ 9.800 rơtal liăn, kơxô̆ liăn châ xo 8.700 rơtal liăn.

VOV Tây Nguyên

Katarina Nga tơplôu ƀă tơbleăng