VOV4.Sêdang - Pôa Cil Ha Kròng (hdroâng kuăn ngo K’ho) a thôn 3, cheăm Liêng Srônh, tơring Dam Rong, kong pơlê Lâm Đồng cho kuăn pơlê ki pêi chiâk deăng djâ troăng ahdrối tung rêh ối. Malối, pôa hâk tơngăm châ xo ƀâng khĕn kơdeăn dêi Vi ƀan hnê ngăn kong pơlê Lâm Đồng ‘na ngế ki kơhnâ rơkê tung tơdroăng hriâm tâp ƀă pêi pro tiô troăng tơdjâ hiâm mơno, túa rêh ối Hồ Chí Minh.     

Hơnăm 1986, lo ing kơpong xiâm tơnêi jâ pôa Dà Mpao cho dêi tơring Lâm Hà, ngế rơtăm Cil Ha Kròng rơtế ƀă kuăn pơlê a pơlê rah kơpong ngo Liêng Srônh rêh ối, pêi cheăng kâ. Vâ ối a pơlê nếo ƀă mâu rơpŏng kuăn pơlê akố, mâu kăn pơlê, cheăm, tơring hnê tối ăm kuăn pơlê pôi tá ko muih kong, thế veăng hriâm lâm hnê pêt báu klâng vâ ai báu hmê kâ. Cil Ha Kròng hiăng khên pro tiô tơdroăng hnê mơhno dêi kăn ƀô̆ ngăn ‘na chiâk deăng, châ kăn ƀô̆ ngăn pêi chiâk hnê, rơkong tơpui hnê kŏng rế pêi, ‘na tơdroăng pêi klâng mơdâ pêt báu klâng, klêi mê pôa ối pơtối châ hriâm pêt kơphế.

Hơnăm 1997, pôa châ mâu kăn pơlê cheăm, xuân môi tiah vâi krâ nhŏng o tung pơlê loi nhoăm hlối rah pôk pro kăn thôn.

‘’Sap ing hơnăm 1997, á châ vâi krâ nhŏng o rah xo pro kăn thôn, ing mê á châ veăng hriâm lâm hnê pêt báu klâng, tăng tơnêi pêt kơphế. Đảng, Tơnêi têa hiăng tơmâng hnê tối ăm kuăn pơlê túa pêt báu klâng. Rôh apoăng nôu pâ mơdât ôh tá ăm pêi klâng, la á lo tiô mâu kăn pơlê cheăm hnê, po pông tơnêi, pêi klâng ƀă mơdâ pêt báu pêi tung pơla 2 hơnăm.

Klêi mê, vâi krâ nhŏng o hlo á ai hên báu bê hmê kâ vâi ăm dêi kuăn ‘nĕng hriâm, klêi mê á châ hriâm pêt kơphế hơ’leh tơdroăng rêh ối, tăng kơpong tơnêi tơbăng lĕm, bê tŭm têa vâ tôh báu, tôh loăng kơphế, ôh tá pêt a tíu rơnâk ngo xua tâng pêt a tíu a rơnâk kô ôh tá ai têa vâ tôh’’.

Châ tơmâng veăng kum ing hdrê păn, hdrê pêt, pôa Cil Ha Kròng hiăng khên mung liăn ‘no pêt kơphế. Pơtối mê, pôa ối pêt tơvât tung deăng 200 loăng plâi sầu riêng. Pakĭng mê pôa ối păn ro, chu í, pêap... Hơnăm kố nah mơhé kong prâi ôh tá tơniăn, la loăng plâi rơpŏng hngêi pôa xuân châ xo dêi tơniăn. Hơnăm 2020 kố nah, ƀă tơnêi 8 ha kơphế, rơpŏng hngêi pôa châ xo dêi 24 tâ̆n kloăng, tơ’nôm ƀă kơxô̆ liăn châ xo ing tê dêi loăng plâi, tơmeăm ki ê, rơpŏng hngêi châ xo dêi lối 900 rơtuh liăn.

Pêi pro tiô tơdroăng mơhnhôk hriâm ƀă pêi pro tiô troăng tơdjâ hiâm mơno túa cheăng Hồ Chí Minh, mê Khu kăn Đảng tơring Dam Rông, kong pơlê Lâm Đồng hiăng hơ’leh chêh mâu hlá mơ-éa ăm tơtro ƀă tơdroăng ki hlo ai khât dêi pơlê cheăm, tíu hnê mơhno pêi pro. Malối, tơdroăng hnê pêi pro ôh tá xê to tơbleăng tối, pêi pro to a mâu kăn ƀô̆, đảng viên, a mâu kơ koan, khu râ pơkuâ cheăng khu grup mê ối châ tơbleăng hnê troh kơpong kuăn pơlê ối.

Ing mâu tơdroăng hnê tối mê, Cil Ha Kròng, kuăn pơlê ki pêi chiâk thăm rế hlê trâu tâ ‘na tơdroăng hiâm mơno ki lĕm, túa pêi cheăng dêi Pôa Hồ. Ing mê, pôa thăm rế ai hiâm tuăn vâ mơ-eăm pêi cheăng kâ. Rêh ối ‘nâi hnê tối ăm mâu ngế ki kơtiê xahpá tâ tơná, tơbleăng hnê ăm kuăn pơlê túa pêi kâ vâ rơtế hlŭn ing kơtiê.

“Hriâm tiô troăng hơlâ hiâm mơno ki lĕm tro dêi Hồ Chí Minh tiô á  ‘nâi, ki apoăng Pôa Hồ plâ rơxông hiăng rêh ối pêi cheăng xua tơnêi têa, xua kuăn pơlê, tơmâng khât troh hdroâng mơngế tung tơnêi têa. Plâ rơxông Pôa Hồ ing rơkong tơpui troh tơdroăng cheăng pêi xuân rơtế ƀă dêi rơpó, prôk ulâi Pôa Hồ xuân djâ pro troăng ahdrối, prôk u lâi vâi xuân ô eăng.

Pôa Hồ hiăng pêi pro mâu tơdroăng vâ hdroâng mơngế pin châ rêh ối hơniâp lĕm môi tiah nôkố. Pin ôh tá chiâng vâ hriâm môi tiah Pôa tâi  tâng, la ki iâ gá xuân chiâng hriâm ing tơdroăng ki kŭn, ‘nâi hơ-ui kum kơ mâu ki xahpá, tung rơpŏng hngêi thế ‘nâi pâ dêi kơdrâi kuăn, pro troăng lĕm ahdrối ƀă kuăn pơlê ki ối tung pơlê hlo.

Tâng ai liăn xuân thế veăng kum ‘nâ vâi krâ nhŏng o ki pá puât ó ki rêh ối rơtâ tá dêi tơná’’.

Mâu tơdroăng pêi pro tơ-ƀrê ki rơpŏng pôa Cil Ha Kròng hiăng pêi châ tơ-ƀrê tung mâu hơnăm hdrối kố nah hiăng veăng pro hơ’leh ngiâ méa thôn Liêng Srônh, malối cho tơdroăng hriâm tiô troăng hơlâ, tuăn mơno lĕm tro dêi Hồ Chí Minh hiăng mơhno ăm pêi pro tơ-ƀrê tung tơdroăng rêh ối dêi kuăn pơlê rêm hdroâng mơngế tung cheăm, hnê mơhnhôk thế mơ-eăm hriâm ƀă pêi pro tiô troăng hơlâ dêi Pôa.

Jâ Nguyễn Thị Thu Hiền, Kăn phŏ hnê ngăn Đảng ủy cheăm Liêng Srônh, tơring Dam Rong, kong pơlê Lâm Đồng tối, pôa Cil Ha Kròng cho ngế ki pêi chiâk kơhnâ rơkê, cho ngế ki djâ troăng lĕm ahdrối vâ kuăn pơlê hdroâng kuăn ngo pêi pro ƀối.

‘’Pôa Ha Kròng cho môi ngế ki djâ troăng ahdrối ăm kuăn pơlê ki rêh ối tung cheăm pêi pro ƀối. Pôa hâk tơngăm châ xo ƀâng kơdeăn khĕn dêi kong pơlê diâp ăm ‘na tơdroăng ‘nâi hriâm ƀă pêi pro tiô troăng hơlâ, tuăn mơno, túa pêi cheăng ki lĕm dêi Pôa Hồ Chí Minh pơla hơnăm 2016-2020.

Kố cho túa pêi cheăng ki ‘ló hâk tơngăm dêi cheăm Liêng Srônh ngin, ƀă kố xuân cho túa pêi cheăng po rơdâ ki ai hên ngế kuăn pơlê tung cheăm vâ pêi ing thôn 1 ta troh thôn 5’’.

Tung mâu hơnăm hdrối, a Lâm Đồng hiăng hlo rế hên ngế ki pêi pro tiô tơdroăng hriâm ƀă pêi pro tiô troăng hơlâ tuăn mơno ki lĕm dêi Pôa Hồ, môi tiah pôa Cil Ha Kròng (kuăn ngo K’Ho), ối a cheăm Liêng Srônh, tơring Dam Rông. Pôa Cil Ha Kròng hiăng hriâm tiô Pôa Hồ ing mâu tơdroăng ki kŭn tơ’lêi hlâu má môi, mê cho mơ-eăm kơhnâ pêi cheăng hriăn plĕng tơdroăng ki nếo, ‘nâi kơdĭng liăn, hrê liăn tro tơdroăng, ai tuăn ‘nâi kum mâu ngế ki ê ki pá puât vâ rơtế hlê plĕng.

Mâu rơkong tơpui ƀă tơdroăng cheăng ki pôa pêi hiăng troh lâp lu tung kuăn pơlê, veăng mơnhông cheăng kâ-rêh ối a cheăm hngế hngo kơtiê xahpá Liêng Srônh, tơring Dam Rông, kong pơlê Lâm Đồng.

Lơ Mu K’Yến chêh

Gương tơplôu ƀă tơbleăng