VOV4.Sêdang - Klêi kơ’nâi môi pơla “Tơbriât dêi pó pro on tơhrik kơtâu ƀă hyôh tô mâ hâi”, ai lối 5.300 on tơhrik kơtâu ƀă mâ hâi, mâu khế achê pơla kố, hên hĭn on tơhrik kơtâu ƀă hyôh tô mâ hâi a kong pơlê Dak Lak hiăng pơkâ thế kơdroh mơ’no on tơhrik a kơhâi dế rêm hâi. Tơdroăng pơtê mơ’no on tơhrik tung rơnó kong tô khăng khoăng má môi tơdjâk troh ki châ tơbrê mơ’no liăn mơjiâng pro, laga tiô tối dêi kơvâ on tơhrik, vâ tơniăn troăng on tơhrik, ví lối ai hên tơdroăng pơkrâ tơmeăm vâ mơjiâng on tơhrik.

Pơla kong tô téa dêi rơnó mơdrăng Tây Nguyên, kơmăi on tơhrik kơtâu ing mâ hâi ki ‘măn a kuâ hngêi dêi khu mơdró Quang Luận a cheăm Pơng Drang, tơring Krông Ƀuk, kong pơlê Dak Lak pro pơxúa tơpéa tơdroăng, drêng veăng kơdroh ki tô dêi hngêi kơmăi, hlối mơ’no on tơhrik ăm xúa tung pêi pro tê mơdró tơmeăm ki vâ mơjiâng hngêi trăng, phon rơvât, hlối châ xo tơ’mot liăn ing tê on tơhrik ăm tơnêi têa.

Ngế pơkuâ ‘na mơdró, jâ Nguyễn Thùy Trang, ăm ‘nâi, kố cho kơxô̆ liăn ‘no pêi cheăng tơ-ƀrê, mơhé achê kố thế kơdroh mơ’no on tơhrik rêm hâi.

“Kơtăn kố 5 khế a krâ ‘măn kơmăi on tơhrik kơtâu ing mâ hâi ivá kơmăi kố mơ’no 500Kwp mê liăn on tơhrik hmôu pơ châ xo rêm khế ai, dâng 100-120 rơtuh liăn. Tâng ôh tá ai tơdroăng klâi mê kố cho môi ƀâng ‘no liăn pêi cheăng ki hlo tơ-ƀrê. Ing apoăng hơnăm troh nôkố peăng khu ngăn on tơhrik ai pơkâ kơdroh mơ’no on, ai mâu hâi kơdroh mơ’no troh 15% ivá mơ’no, mê ngin xuân ối tơrŭm tro; pơtih a 9h kơxo tơpâ on mê ai mâu kŏng nhân cheăng ‘na on tơhrik troh tơpâ. Troh 2h peăng xêi mê vâi vâi kô troh akố vâ kum khu mơdró kơdroh kơxô̆ liăn ‘no’’.

Kơmăi on tơhrik mâ hâi dêi kŏng ti Quang Luận, Krông Ƀuk, Dak Lak

Xuân thế pơtê mơ’no on tơhrik kơtâu ing mâ hâi a kơhâi dế rêm hâi sap lối 2 khế hdrối kố nah, pôa Vũ Khắc Lợi, teăng mâ môi kŏng ti uâ pơliê pro tơmeăm pêi lo ing chiâk deăng tê ăm kong têa ê ki pro hngêi kơmăi Ƀuôn Hồ, kong pơlê Dak Lak, ăm ‘nâi: vâ pêi cheăng châ tơ-ƀrê kơmăi on tơhrik kơtâu ing mâ hâi ‘măn a kuâ hngêi ivá mơ’no vâ chê 1 MWp, khu mơdró xúa on tơhrik ‘nâi kơdĭng, rak tơniăn tro tiô tơdroăng hnê mơhno dêi kơvâ cheăng, hlối pơtối po rơdâ pêi pro:

“Ai mâu rôh mơ’no kơdĭng kơdroh 7%, 11% lơ 15% mê ngin xuân pêi pro tro. ‘Na tơdroăng xúa on tơhrik tung pơla kố mê Kŏng ti tơpâ mâu kơmăi mơ’no, oh tá xúa mâu kơmăi ki ôh tá kal to lâi lơ tung hnôu hngíu mê kơdroh ki mơ’no hên, hlối bê vâ  xúa ‘na tơdroăng pro krúa mâu tơmeăm. Ƀă kŏng ti dế mơjiâng tơ’nôm hngêi kơmăi nếo vâ mơdêk ivá mơ’no uâ pro hên luâ péa hdroh mâu tơmeăm tâng vâ pơchông ƀă hngêi kơmăi peăng pá kô’’.

Tiô pôa Hà Văn Chương, Kăn phŏ Kŏng ti ngăn on tơhrik Dak Lak, lâp tung kong pơlê nôkố ai 5.339 hngêi kơmăi mơ’no on tơhrik kơtâu ing mâ hâi ‘măn a kuâ hngêi ivá mơ’no vâ chê 65.000 KWp. Pơla kố hiăng ai lối 400 hngêi kơmăi thế kơdroh mơ’no on tơhrik, xua mơngế xúa gá iâ, mơ’no hên bê rơlối. Kố cho mâu hngêi ai ivá mơ’no sap 100KWp tơngi klêng, tíu ‘măn kơmăi mơ’no krê vâ djâ on tơhrik ‘no tiô troăng.

Bú mâu Tíu mơ’no on tơhrik kơtâu ing mâ hâi ‘măn a kuâ hngêi ai ivá mơ’no iâ, ‘mot hlối a on tơhrik ki xúa rêm hâi mê ôh tá pro kơdroh. Tối nhên tơdroăng thế kơdroh mơ’no on tơhrik dêi hên mâu tíu pro ‘măn kơmăi on tơhrik kơtâu ing mâ hâi (hmâ lo tơpâ vâ kơdroh a kơhâi dế - pơla chôu tơpâ cho chôu kong tô ó tung hâi).

Pôa Hà Văn Chương tối nhên:

“Xiâm on tơhrik ki mơ’no ing mâ hâi châ dâng 20-25% mê kơmăi ki nếo châ mơ’no tơniăn. Drêng gá tơkâ luâ kơlo ki mê tơdroăng tơniăn ăm kơmăi gá pá. Xua on tơhrik kơtâu ing mâ hâi to chu đi đo ngăn tiô kơ kong prâi, tiô kơ hâi-măng ƀă thăm nếo mâu inôa kơneăng luâ. Xua mê, tơdroăng kơdroh on tơhrik kơtâu ing mâ hâi tung mâu hâi pơtê iâ tê cho tơdroăng ki kal vâ rak tơniăn ăm kơmăi mơ’no on tơhrik”.

Khu mơdró mơdêk ivá hngêi kơmăi uâ pro têa ôu ing plâi vâ xúa tâi ivá dêi on tơhrik mâ hâi ki ‘măn a kuâ hngêi

Xuân tiô pôa Hà Văn Chương tối, ƀă mâu kơmăi on tơhrik kơtâu ing mâ hâi ‘măn a kuâ hngêi mơjiâng pro a mâu hngêi kơmăi, a kơdrum deăng kân rơdâ ki dế pêi cheăng, mơhé ‘no kơdroh on tơhrik tơ-ƀrê pro pơxúa, xua ‘nâi hbrâ on tơhrik mơ’no ai hlâu. Tơdroăng kơdroh ôh tá tơdjâk hên xua bú “kơdroh” peăng on tơhrik  ki mơ’no kơhâi dế. Bú mâu tíu ai kơmăi mơ’no on tơhrik ‘măn a kuâ hngêi mê ôh tá ‘no on tơhrik tê mơdró oh tá mơ’nhiê on tơhrik, mê xuân tro kơdroh môi iâ kơxô̆ liăn pêi lo xua ôh tá châ tê on tơhrik.

Xua mê, ngế pơkuâ ‘no liăn mơjiâng pro thế riân tơmiât nhên hdrối ‘nôi vâ xúa on tơhrik ăm hngêi kơmăi on tơhrik kơtâu ing mâ hâi ‘măn akuâ hngêi tơná.

Minh Huệ VOV Tây Nguyên

Gương tơplôu ƀă tơbleăng