VOV4.Sêdang - Tơdroăng pơtâng tối a kong pơlê Gia Lai hiăng ai troăng hơlâ pâ hơ’leh lối 8.000ha tơnêi kong ilâng a cheăm tơkăng kong Ia Mơr, tơring Čư̆ Prông vâ chiâng tơnêi pêi chiâk pêi deăng, vâ ai têa tôh ing rơchôa Ia Mơr, la ing tơdroăng pêi pro mê, hiăng pro thăm rế ai hên khu ngế ko ‘nhê kong vâ pêi chiâk pêi deăng. Tơdroăng kố pro tơdroăng pơkuâ ngăn, rak vế kong a kơpong kố hiăng pá puât, nôkố thăm rế pá ó tâ nếo.

Bu tung kơmăng lơ 15/4, lối 3.300 met karê loăng kong a kơpong 1, khoăn 1, xá kong 1001, kơpong kong Khu pơkuâ gak ngăn kong tât khía Ia Mơr, tơring Čư̆ Prông, kơtăn rơchôa têa Ia Mơr nếo kêi đeăng dâng 100 met troăng chêm kơneăng, hiăng tro chôu tâi tâng. Xiâm loăng hiăng tro kếo djâ u ê, ki xiâm  loăng u ối dế chếo lo ngôi, on chếo kâ ó. Séa ngăn a tíu kố, pôa Nguyễn Tuấn Anh, Kăn phŏ hnê ngăn Vi ƀan cheăm Ia Mơr, tối ăm ‘nâi, kố cho tơdroăng kếo loăng vâ hdi xo tơnêi pêi kâ. 

Nôkố, bu krê cheăm Ia Mơr, kuăn pơlê ai troh 500 ha tơnêi pêi kâ cho tung kong ki ai xêh. Ki nhên khât, tơdroăng hdi tơnêi kong hiăng ai sap ing ton nah ƀă đi đo sap ing hơnăm kố troh hơnăm ki tá:

“ ‘Na troăng pêi, mê vâi hdi môi iâ, tiô rơnó. Apoăng vâi ko iâ ăm loăng hlâ, klê mê pêt plâi hôt, tâng la ngiâ kong mêi mê plâi hôt kô hmŏng’’.

Lối 3 sao kong a rơchôa têa Ia Mơr tro chôu on, ko ‘nhê tung 1 măng

Pôa Đinh Văn Khẩn, Kăn pơkuâ gak ngăn kong Ia Mơr, tíu achê 4000/8000 ha kong ki ai xêh dế châ tơbleăng Kuô̆k hô̆i ăm hơ’leh tơnêi vâ pêi chiâk deăng vâ pro kơpong tôh têa ăm Rơchôa Ia Mơr tối ăm ‘nâi, sap mơ’nui hơnăm 2020 troh nôkố, tơdroăng hdi tơnêi kong cho tô tuăn khât. Pơtối mê, khế 1, khu pơkuâ kong châ hlo 4 roh, ai tâi tâng ƀăng kong lối 5 sao, laga troh mơ’nui khế 3, tâi tâng kơxô̆ roh cho 29, ƀă tâi tâng ƀăng hdi vâ chê 4 ha.

Mê cho xêo krê mâu roh châ mơnhên ngế ki pro xôi. Ƀă ƀăng kong ki tro hdi ki ê tá hâi mơnhên hlo ngế ki kếo loăng kong, khu mơngế ki tong kếo loăng kong kô tơtrâ khu gak ngăn kong drêng châ hlo.

“Nhŏng o lăm kơmăng, tâng châ hlo, mê khu cheăng iâ mơngế mê vâi truâ môk kơtôa ngiâ, bu lôi mâ tê, râng tơkâ ti dât ko nhŏng o. Tâng khu gak ngăn kong hên mê vâi kơtâu mot tung kong, ngin ôh tá ‘nâi nhên ngế ki lâi.  Nôkố, nhŏng o tung khu cheăng bu pơtê 1 hâi tung măng tĭng, teăng dêi pó pơtê’’.

Hên kơpong kong a Gia Lai pơtối tro ko ‘nhê

Pôa Phạm Văn Tú, Kăn phŏ hnê ngăn Vi ƀan tơring Čư̆ Prông tối ăm ‘nâi, a kơpong 8.000 ha kong ki ai xêh dế châ tơring pâ Kuô̆k hô̆i hơ’leh tơnêi pêi chiâk deăng pro kơpong tôh dêi Rơchôa Ia Mơr, nôkố 2 khu pơkuâ kong ƀă 1 tơring pơkuâ. Sap ing mơ’nui hơnăm 2020 troh nôkố, tơring hiăng mơjiâng tơ’nôm ƀă rak đi đo tơdroăng dêi 5 tôh pêi cheăng, ai mô đô̆i gak kring tíu tơkăng kong, kŏng an, khu gak ngăn kong tơrŭm ƀă khu pơkuâ kong ƀă khu râ kăn pơkuâ, pêi pro séa ngăn, mơdât mâu ngế tong kếo loăng.

Laga, kố cho troăng pêi pơtân, ƀă pá kâi mơdât tâi tâng tơdroăng kong tro kếo vâ hdi xo tơnêi:

“Mâu tôh pêi cheăng pro mâu tíu gak ngăn a mâu tíu ki tơ’lêi kếo loăng kong, mâu tíu ki tơ’lêi hía kong. 2 khu pơkuâ kong cho khu pơkuâ kong, mâu cheăm ai kong thế khŏm kơtăng tung tơdroăng pơkuâ, gak ngăn kong. ‘Na troăng tơmiât, ngin khŏ pêi kơtăng tơdroăng rak kong, laga cho pá ‘nâng’’.

Drêng tơnêi kong tá hâi hơ’leh vâ pêi ki ê, kong Ia Mơr hiăng tro hdi xo hên.  Nôkố tâng ôh tá ai troăng mơdât châ tơƀrê, mê ôh tá xê to kơxô̆ ƀăng kong pâ hơ’leh, mê tơ’lêi tá kơpong kong kân rơdâ a kơpong tíu tơkăng kong kố kô  chiâng chiâk deăng tâi tâng.

Nguyễn Thảo chêh

A Sa Ly tơplôu ƀă tơbleăng