VOV4.Sêdang - Lối tơdế hơnăm vêh ngi kố, a Gia Lai pơtối ai 2 tíu ki ai pơreăng tâ tú ki rơ-iêo mê cho pơreăng êi rơtốu krôk [ă pơreăng Covid-19. Tung pơla ki ai hên pơreăng, lối hr^ng ngế kăn [o# ngăn pơkeăng a kong pơlê hiăng pleăng dêi ivá cheăng tung plâ Têt a kơpong ki ai pơreăng, pêi pro tơdroăng ki tí tăng, séa ngăn [ă pơlât ăm mâu ngế ki tâ pơreăng. Troh nôkố, pơreăng êi rơtốu krôk [ă pơreăng Covid-19 a Gia Lai hiăng châ hbrâ mơdât, hên ngế ki tâ pơreăng hiăng châ pơlât prêi.  Ngế chêh hlá tơbeăng cheăng tung Rơ’jiu Việt Nam a Tây Nguyên ai [ai chêh ‘’Gia Lai: Mâu lêng xâp ếo bông pêi cheăng a tíu ki ai pơreăng’’.

Môi hâi ki phá tơ-ê [a\ jâ Mười, ngế tro tâ pơrea\ng 1719 (67 hơnăm ối a tôh 4, bêng }eo Reo, pơlê kong krâm Ayun Pa), xua jâ châ kăn pơkuâ hngêi pơkeăng pơlât mâu ngế tro pơrea\ng COVID 19 kong pơlê Gia Lai diâp ăm mơ-éa mơnhên hiăng prêi le\m, vâ lo ing hngêi pơkeăng. Jâ Mười tối ăm ‘nâi, mâu hâi apoăng mot pơlât, jâ tơngê râ, tung châ tâ rơlâi rơlo, tơbrêi tơbrêh [a\ préa pro\ng ó khât. Jâ hiăng châ mâu [ok thái pơkeăng a hngêi pơkeăng pơlât [a\ đi đo lăm kơ-êng, mơhnhôk hiâm mơno, xua mê tá ivá [a\ hiâm mơno hiăng tơniăn.

Châ vêh [a\ rơpo\ng, jâ Mười phiu ro [a\ tâ rơrêk tung hiâm mơno:

‘’Á châ ôu pơkeăng Vitamin C, peăng kơxo ối têng a tôu [a\ pơtâp ivá. Á rế hía rế mo le\m ôh tá tâ tơbrêi tơbrêh xếo. Mâu [ok thái pơkeăng hiăng mơ’no ivá pơlât ăm á, to\ng kum ăm á, á mơnê hên mâu [ok thái pơkeăng’’.

Khu ti tăng mâu ngế tro tâ pơrea\ng dêi [ok thái pơkeăng Lê Văn Vinh (CDC Gia Lai) lăm a chiâk deăng ti tăng [a\ djâ mâu F1 klâ ối kơtăn tơku\m

Vâ tơniăn ivá dêi mâu ngế tro tâ pơrea\ng môi tiah jâ Mười [a\ mơdât ôh tá ăm pơrea\ng COVID 19 xông tâ tú tung pơlê pơla, hiăng vâ chê 1 khế kố, [ok thái pơkeăng Lê Văn Vinh (ối tung Tíu xiâm mơdât pơrea\ng kong pơlê Gia Lai) châ pơtroh a kơpong ai pơrea\ng pơlê kong krâm Ayun Pa ti tăng xiâm kối mâu ngế ki ối achê [a\ ngế tro tâ pơrea\ng. {ok thái pơkeăng Vinh tối ăm ‘nâi, mơhé kơhâi lơ kơmăng, tâng cho hlo mâu ngế tro tâ pơrea\ng COVID 19, khu dêi ngoh pơtối ti tăng [a\ djâ tâi tâng mâu ngế F1 klâ ối kơtăn.

Hneăng apoăng, khu [ok thái pơkeăng trâm hên pá puât xua vâi krâ nho\ng o préa drêng tâng thế ối klâ, tô tuăn lơ pơrah, tơdroăng ti tăng mâu ngế tro tâ pơrea\ng hlối mơhnhôk, pơtâng tối, tơbleăng tối nhên vâ kuăn pơlê hlê ple\ng [a\ tiô ing xiâm tối pơtâng re\ng tơdrêng pêi tiô pơkâ. Ai drêng ‘nâ môi hâi ai hên ngế tro tâ pơrea\ng, lơ drêng mâu F1 lăm a chiâk deăng hơngế hngêi lối chât km, krếo phôn ôh tá tiâ, khu ki ti tăng mung rơxế tu tuh pơto tơmeăm pêi lo ing chiâk deăng dêi kuăn pơlê vâ prôk tơkâ têa plông, tơkâ kong lăm ti tăng mơngế. Tơdroăng cheăng kố kô ton troh kơxo hâi kơ’nâi:

‘’Á xuân mơhnhôk nho\ng o cho roh tơplâ kố ối ton, to lâi hâi kố ôh tá ai ngế tro tâ, pin mơnhên tơdroăng ki mê laga ôh tá tơngôu. Drêng lâi ai môi ngế tro tâ, mê pin thế mot hbrâ mơdât pơrea\ng tê’’.

Khu khăm ngăn mơheăm dêi nâ Nguyễn Thị Ngọc Châu (CDC Gia Lai) xo mơheăm khăm ngăn COVID 19 rơpâu mơheăm mơngế ki nhôm tro tâ pơrea\ng tung 1 hâi vâ tơniăn châ hlo re\ng mâu ngế ki tro tâ tú tung pơlê pơla

Rơtế [a\ khu ti tăng mâu ngế tro tâ pơrea\ng dêi [ok thái pơkeăng Vinh, mê khu khăm ngăn dêi nâ Nguyễn Thị Ngọc Châu (kot mâ hơnăm 1990, ối tung khu CDC Gia Lai) xuân dế pêi cheăng kơtăng khât kơpong ai pơrea\ng pơlê kong krâm Ayun Pa. Nâ Châu tối ăm ‘nâi, vâ kâi khăm ngăn rơpâu mơheăm mâu ngế ki nhôm tro tâ pơrea\ng tung 1 hâi, mê nâ [a\ khu pú thế xo sap ing 200 vâ chê 400 mơheăm mâu ngế nhôm tro tâ pơrea\ng tung môi hâi. Tơdroăng xo mơheăm kố hmâ pơxiâm sap 7 chôu kơxo, laga mơgêi a kơmăng dế. Mot kơpong ai pơrea\ng tá hâi ‘nâi la lâi châ tơku\m [a\ rơpo\ng, laga nâ Châu xuân ối rak ăm dêi tơná tơdroăng ki loi tơngah [a\ hiâm mơno pôu râng hnoăng cheăng dêi kăn [o# kơvâ khăm pơlât:

‘’Mâu hâi ki hên, ngin thế pêi thâ, pêi troh 11 chôu, 12 chôu kơmăng dế, xuân ôh tá teăm kâ hmê. Ai drêng, á tâ tơbrêi ‘nâng, hơngế rơpo\ng laga hvái ngăn ai kuăn pơlê kơmăng 30 Têt xuân thế mot kơpong klâ ối kơtăn, ôh tá xê to á tê kâ Têt hơngế rơpo\ng trăng. Drêng á sâp ếo rơbông, rơtế [ă khu pú pêi tâi ivá tơná vâ pêi kêi đeăng hnoăng cheăng pơcháu’’.

Rơpâu ngế ối achê [a\ ngế tro tâ pơrea\ng COVID 19 a Gia Lai dế châ klâ ối kơtăn, rak ngăn ivá châ chăn

Nôkố, a 5 tơring ai pơrea\ng COVID 19 kong pơlê Gia Lai ai vâ chê 300 ngế kăn [o# [ok thái pơkeăng kong pơlê [a\ chât kăn [o# [ok thái pơkeăng ing Đà Nẵng, mâu Hngêi pơkeăng hbrâ mơdât pơrea\ng Tây Nguyên, Hngêi pơkeăng Pasteur Nha Trang, Hngêi pơkeăng Pasteur Pơlê kong kân Hồ Chí Minh, Hngêi pơkeăng kân Chợ Rẫy (Pơlê kong kân Hồ Chí Minh) dế to\ng kum kong pơlê tung mơdât ôh tá ăm mot kơpong ai pơrea\ng, hbrâ mơdât pơrea\ng.

{ok thái pơkeăng Nguyễn Đình Tuấn, Kăn pho\ pơkuâ ngăn pơkeăng [a\ khăm pơlât kong pơlê Gia Lai tối ăm ‘nâi, tơdrêng [a\ pơrea\ng COVID 19 nếo xông tâ tú, Gia Lai hiăng tơkâ hluâ roh hbrâ mơdât pơrea\ng êi rơtốu krôk sap ing khế 7/2020 troh tơdế khế 1/2021. Kố pơrá cho pơrea\ng ki rơ-iô, kô tâ tú ó tung pơlê pơla [a\ pơrá a kơpong vâi krâ hdroâng kuăn ngo. Xua mê, tơdroăng mơdât ôh tá ăm mot tung kơpong, mơdât pơrea\ng trâm hên pá puât, tơbrêi tơbrêh. Laga, [a\ hiâm mơno pôu râng hnoăng cheăng [a\ mơ-eăm ôh tá ăm pơrea\ng xông tâ tú tung pơlê pơla, khu [ok thái pơkeăng kong pơlê hiăng po rơdâ tơdâng tơ’mô hên troăng pêi, apoăng kâi mơdât pơrea\ng.

Xêu troh nôkố, Gia Lai hiăng mơdât châ tơ-[rê pơrea\ng êi rơtốu krôk, pâk pơkeăng vaccine ăm lối 24 rơpâu ngế kuăn pơlê, pơlât prêi ăm 56/57 ngế. {a\ pơrea\ng COVID 19, kong pơlê hiăng khăm ngăn lối 47 rơpâu mơheăm mâu ngế ki nhôm tro tâ pơrea\ng a 5 tơring, pơlê kong krâm, pơlê kong kơdrâm:

‘’Khu [ok thái pơkeăng hiăng pêi cheăng plâ hâi plâ măng, pêi cheăng tâi ivá tơná, pleăng dêi chôu pêi cheăng krê dêi rơpo\ng, pêi cheăng ôh tá pơtê Têt. Troh nôkố, hiăng kâi mơdât pơrea\ng, laga xuân tơ’lêi ối ai pơrea\ng xông tâ tú. Tơdroăng ki mê pơkâ thế khu kăn [o# khăm pơlât thế mơ-eăm tâi ivá tơná vâ pro ti lâi mơdât tâi tâng pơrea\ng a kong pơlê’’.

Mâu hnoăng cheăng mê dêi mâu [ok thái pơkeăng ki hbrâ mơdât pơrea\ng a kong pơlê Gia Lai dế kum mơdât pơrea\ng, tơniăn ivá ăm kuăn pơlê kong pơlê.

Nguyễn Thảo chêh

A Sa Ly tơplôu [a\ tơbleăng