VOV4.Sêdang - Hiăng hên mâu hơnăm hdrối mê hía nah, a mâu pơlê cheăm ối tung kong pơlê Gia Lai, mâu vâi kơdrâi pro krâ pơlê, mơngế ki hiăng châ kuăn pơlê loi tơngah hiăng pơtối rak vế, pêi pro dêi hnoăng cheăng tơná tung mơhnhôk, hnê mơhno kuăn pơlê rak vế, pêi pro tiô troăng pơkâ, troăng hơlâ dêi Đảng, khu pơkuâ, luât dêi Tơnêi têa, mơnhông pêi cheăng kâ dêi rơpŏng hngêi, kring vế tơniăn hnoăng cheăng a tơnêi tíu tơkăng kong.

Ngế kơdrâi krâ pơlê ki kơhnâ rơkê châ hên ngế ‘nâi troh má môi a Gia Lai cho jâ Ksor H’Lâm (hdroâng kuăn ngo Jarai) a pơlê Krong, cheăm Ia Mơr, tơring tơkăng kong Čư̆ Prông. Kot mâ hơnăm 1945, tơkâ luâ péa rôh tơplâ xâ, klêi mê cho tơdroăng ki hbrâ ví ôh tá châ hriâm, hbrâ ví kơklêa kơtiê. Pơtê cheăng, Ksor H’Lâm vêh ƀă pơlê Krong, krâ kơlŏng thươ̆ng ŭi sap ing Khu pơkuâ ngăn lêng kong pơlê Gia Lai.

Pơlê Krong rah xo Ksor H’Lâm mot cheăng tung tíu krâ pơlê sap ing hơnăm 1998. Troh nôkố, ôh tá tơmiât hơ’lêh. Xuâ jâ tơmiât troh tơdroăng ki ăm mung păn ro. Păn mâu ro, ai drêng ‘nâ jâ ăm to rơpŏng kơtiê xơpá tung pơlê mung păn rêm rơpŏng môi to. Môi hơnăm tâng păn rak krâu mê ro kăn ai kuăn vâ mơdrếo ro kăn, jâ ăm mâu rơpŏng ki ê nếo mung. Ôh ti xê to tiah mê, Ksor H’Lâm ối ‘nâi nhên tơdroăng ki mơhnhôk khu lêng ki hiăng châ hriâm a tíu ki vâi pro lêng. Kuăn pơlê tung pơlê ôh tá hlê plĕng ‘na luât, ‘na troăng hơlâ pơkâ dêi tơnêi têa athế lăm tăng H’Lâm vâ êng.

Ksor H’Lâm ngế kơdrâi krâ pơlê

Ngế kơdrâi hdroâng kuăn ngo ki châ kuăn pơlê loi nhuô̆m má péa pâ tơbleăng cho Rmah H’Yơm, hdroâng kuăn ngo Jarai, Ngế ki châ kuăn pơlê loi nhuô̆m dêi pơlê King Pênh, cheăm Čư̆ A Thai, tơring Phú Thiện, kong pơlê Gia Lai. Pơlê King Pênh cho môi tung 4 to pơlê pro kăch măng dêi cheăm Čư̆ A Thai, tơring Phú Thiện. Ƀă lối 90% kơxô̆ ngế kuăn pơlê hdroâng kuăn ngo Bơhnéa, Jarai, tơdroăng rêh ối dêi vâi krâ nhŏng o ối trâm hên xơpá xua u ối khôi túa tơlá ki ôh tá tro.

Vâ kum kuăn pơlê mơ-eăm tung rêh ối, mơ’nui hơnăm 2016, mâu khu pơkuâ ngăn Đảng, khu kăn pơkuâ kong pơlê Gia Lai hiăng tơbleăng tơdroăng tơkêa mơnhông cheăng kâ rêh ối pơlê pơla 4 to pơlê ki pro kăch măng tung rôh tơplâ Pông, Trớ, Hek, King Pênh ối tung cheăm Čư̆ A Thai. Vâ veăng kum tơbleăng tơdroăng tơkêa, pakĭng hnoăng cheăng dêi khu râ pơkuâ Đảng, khu kăn pơkuâ ối veăng kum ivá dêi mâu ngế ki châ kuăn pơlê loi nhuô̆m môi tiah jâ Rmah H’Yơm.

Jâ Rmah H’Yơm tối, châ kuăn pơlê loi tơngah, pôk pro ngế ki châ kuăn pơlê loi nhuô̆m dêi pơlê hên hơnăm mê jâ đi đo djâ troăng ahdrối tung mâu tơdroăng cheăng, sap ing tơdroăng ki pleăng tơnêi pro mâu kế tơmeăm xúa tơduôm troh tơdroăng ki mơnhông cheăng kâ rêh ối ƀă mâu tơdroăng cheăng ki ê dêi pơlê. Drêng khu kăn pơkuâ tối tơbleăng mơjiâng pro ƀăng klâng pêt kơtếo, jâ hiăng djâ troăng ahdrối kum 2,1 ha tơnêi, mơhnhôk vâi krâ nhŏng o pêi pro ƀối vâ mơnhông mơdêk cheăng kâ, mơ-eăm hluăn ing kơtiê.

Pakĭng mê, jâ Rmah H’Yơm ối kơhnâ veăng tung tơdroăng ki pro pơlĕm hên roh tơhôu tơhêng dêi rơpó tung pơlê lơ tung rơpŏng hngêi, tối tơbleăng luât, mơhnhôk kuăn pơlê rơtế tơduôm ivá mơjiâng thôn pơlê nếo. Nôkố, xua hơnăm hiăng krâ mê jâ H’Yơm hiăng ăm mâu ngế hơnăm ối nếo pêi hnoăng cheăng dêi tơná.

Môi tiah mê há, a thôn Ama Hlil 2, cheăm Ia Mrơn, tơring Ia Pa, kong pơlê Gia Lai ai jâ A Hà, 49 hơnăm, hdroâng kuăn ngo Bơhnéa châ khu râ Đảng, khu kăn pơkuâ ƀă vâi krâ nhŏng o hdroâng kuăn ngo Jarai pôk pro kăn pơkuâ Chi ƀô̆, kăn pơkuâ thôn, Ngế ki châ kuăn pơlê loi nhuô̆m tung pơlê. Jâ A Hà tối: ‘’Á cho mơngế Bơhnéa drêng rêh ối athôn ki kố, á athế hriâm nâl Jarai vâ tơpui ƀă rêm ngế. Hơnăm 2016, châ tơdoăng ki pôk dêi khu kăn pơkuâ ƀă kuăn pơlê, á châ pôk pro kăn pơkuâ Chi ƀô̆, kăn pơkuâ thôn Ama Hlil 2. Sap ing mê troh nôkố, á đi đo mơ-eăm kum kuăn pơlê mơnhông cheăng kâ rêh ối, mơ-eăm hluăn ing kơtiê, tơdjuôm ivá mơjiâng thôn pơlê nếo a cheăm, tơring’’.

Ngế kơdrâi pơkuâ thôn A Hà hơniâp ro ăm ‘nâi, thôn Ama Hlil 2 nôkố ai ai 271 rơpŏng kuăn pơlê, tung mê ai 209 rơpŏng cho hdroâng kuăn ngo, ki hên cho hdroâng kuăn ngo Jarai. Rak tơniăn hnoăng cheăng cho ngế djâ troăng ahdrối dêi thôn, nâ hiăng mơhnhôk kuăn pơlê tơdjuôm ivá mơjiâng thôn pơlê nếo. Sap ing hơnăm 2016 troh nôkố, thôn Ama Hlil 2 hiăng pro troăng ƀê tong mot tung thôn châ 3.148; tung thôn ôh tá ai xếo hngêi xi kơchoh; 215 rơpŏng hloh hlê rơkê plĕng; tâi tâng thôn nôkố bu ối 8 rơpŏng kơtiê.

Ƀă jâ A Hà ăm ‘nâi, vâ châ kuăn pơlê môi tuăn, pôk pơcháu hnoăng ăm tơná pro kăn pơkuâ thôn tơkéa vâ tối vâi krâ nhŏng o loi tơngah khât a dêi tơná. Drêng rak tơniăn hnoăng cheăng, á athế rĕng ‘nâi mâu troăng hơlâ pơkâ dêi Đảng, Tơnêi têa vâ tơbleăng troh kuăn pơlê. Tơdrêng amê hnối tăng ‘nâi luât, hriâm tơ’nôm tơdroăng ki rơkê plĕng vâ kum kuăn pơlê drêng kuăn pơlê kal.

Jâ tối: “Mâu hdroâng kuăn ngo Bơhnéa, Jarai tiô nôu mê mâu tơdroăng pơkâ tung hngêi ki hên pơrá xua ngế kơdrâi mê pơkâ. Xua mê, tung hnoăng cheăng mơhnhôk, tối tơbleăng, á hmâ troh achê ƀă mau vâi nâ o vâ tơ’lêi hlâu tơpui tơno. Kố xuân cho ki pơxúa dêi tơná tâng vâ pơchông ƀă kơnốu pro kăn pơkuâ thôn. Pakĭng mê, á ối đi đo tơrŭm ƀă mâu ƀok jâ chĭng, vâ mơhnhôk, hnê tối ăm mâu rơpŏng tiô tơdroăng rêh ối lĕm ‘nâ châ, tro ‘na mơhúa’’.

Pôa Võ Tấn Công, kăn pơkuâ Đảng ủy cheăm Ia Mrơn, tơring Ia Pa, kong pơlê Gia Lai tối: Jâ A Hà cho kăn pơkuâ chi ƀô̆, kăn pơkuâ thôn ki djâ troăng ahdrối, kơhnâ tung mâu tơdroăng, châ hên kuăn pơlê pâ nhuô̆m, pôk.

Mâu ngế ki châ kuăn pơlê loi nhuô̆m, môi tiah jâ Ksor H’Lâm, krâ pơlê a kơpong tơkăng kong Čư̆ Prông, lơ jâ Rmah H’Yơm a kơpong pro kăch măng Čư̆ A Thai, tơring Phú Thiện, lơ A Hà, kăn pơkuâ Chi ƀô̆ a tơring Ia Pa cho mâu ngế ki kơhnâ rơkê ăm vâi kơdrâi hdroâng kuăn ngo a Gia Lai. Vâi hiăng mơdêk hnoăng cheăng dêi tơná, tơxâng cho ngế ki djâ troăng ahdrối tung pơlê pơla.

Hlá tơbeăng Gia Lai

Katarina Nga tơplôu ƀă tơbleăng