VOV4.Sêdang - Mâu tơring, cheăm dêi kong pơlê Gia Lai dế kơhnâ mơdêk hnoăng cheăng tối tơbleăng rôh tâ phĭu troh rêm thôn, pơlê kơpong hngế hngo, kum vâi krâ nhŏng o hdroâng kuăn ngo ‘nâi ‘na hnoăng ƀă tơdroăng cheăng dêi tơná tung rôh tâ phĭu hiăng vâ chê troh la ngiâ. Hoàng Qui, ngế chêh hlá tơbeăng cheăng tung Rơ’jiu Việt Nam a kơpong Tây Nguyên ai chêh tối, pó kô tơmâng.

Pôa Nguyễn Đăng Chung, kăn hnê ngăn Vi ƀan cheăm, kăn phŏ hnê ngăn Vi ƀan tâ phĭu cheăm Đông, tơring Kƀang, kong pơlê Gia Lai, ăm ‘nâi, kong pơlê hiăng séa ngăn, pơkâ inâi kuăn pơlê, tơdrêng amê hnối pơtối tối tơbleăng vâ rak vế ăm tâi tâng kuăn pơlê pơrá hlê plĕng ƀă pêi pro tŭm hnoăng cheăng dêi tơná:

“Troh nôkố,‘na hnoăng cheăng hbrâ ăm rôh tâ phĭu pôk kăn Kuô̆k hô̆i hneăng má 15 ƀă kăn Hô̆i đong hnê ngăn rêm râ hơnăm 2021 – 2026 mê ngin pêi pro rak tơniăn tơdroăng ki rơkê plĕng tung tơdroăng cheăng. Hnoăng cheăng chêh inâi kuăn pơlê mê ngin hiăng ai hlá mơ-éa hnê mơhno ăm kŏng an cheăm pơkuâ pêi pro ƀă mâu thôn, troh nôkố, a kong pơlê hiăng ai inâi dêi mâu kuăn pơlê ƀă ngin dế pơcháu ăm mâu thôn séa ngăn rak tơniăn tŭm kuăn pơlê ki châ pôk ƀă rak tơniăn hnoăng cheăng dêi kuăn pơlê a kong pơlê”

Ƀă cheăm Đak Talay, tơring ‘Mang Yang, ai lối 80% pơ’leăng mơngế cho mơngế Bơhnéa, péa hâi môi hdroh, kăn ƀô̆ cheăm kơto rơxế hon đa, toi loa ƀă po  tơdroăng ki tối tơbleăng ăm kuăn pơlê. Hlá mơ-éa ‘na rôh tâ phĭu xuân môi tiah ƀâng ki hiăng thâu hrik pơchuât ƀă péa to nâl Bơhnéa ƀă Xuăn vâ rêm ngế tơ’lêi hlê. Ngoh Đinh Gôn, kăn ƀô̆ cheăm Đak Talay ăm ‘nâi:

“Vâi krâ nhŏng o akố lăm pêi cheăng sap ing kơxo má, kơxê dâng 5-6 chôu nếo vêh a hngêi. Tiah hmâ mê ngin krếo ƀă loa sap ing 5 chôu vâi krâ nhŏng o hmâ tơmâng  hên. Tối tơbleăng ƀă bâl hdroâng kuăn ngo. Ngin hnê tối môi tiah mê vâi krâ nhŏng o nếo hlê, hlê nâl tơpui dêi tơná”.

Pôa Đinh Đình Chi, kăn pơkuâ Tíu xiâm Mơhno túa lĕm tro tơbleăng tơdroăng tiô troăng hyôh um tơvi Rơ’jiu tơring Kƀang ăm ‘nâi, ƀă tơdroăng ki xiâm 46% pơ’leăng mâ mơngế dêi tơring cho hdroâng kuăn ngo, tơdroăng ki hnê tối ăm rêm ngế cho mâu ngế ki kố ƀă hên túa, tơtro ƀă mơhno túa lĕm tro rêm hdroâng kuăn ngo. Môi rôh tíu pêi cheăng tối tơbleăng ‘na hnoăng cheăng tâ phĭu ing loa, ki xiâm cho ƀă tơdroăng ki lăm tối ukố umê:

“Ƀă tơdroăng ki hnê mơhno dêi khu pơtâng tối xuân môi tiah tối tơbleăng dêi Vi ƀan tâ phĭu, mê tíu xiâm pêi pro tơdroăng ki kơchuâ, chêh, in vâ tơbleăng tơdroăng ki in a tơring, kơpong tíu xiâm pơlê kân. Troh chôu phut kố mê hnoăng cheăng hnê tối mơhnhôk xuân hiăng tơbleăng châ lối 300 met karê pa-nô, áp phích. Pro mâu tơdroăng, inâi pêi pro troh rôh tâ phĭu. Đô̆i ki tơbleăng ukố umê hiăng mơjiâng mâu tơdroăng ki pro pơro, tơdroăng ki kal, mơnhên châ mâu tíu vâ tơkŭm tối tơbleăng”.

Tơdroăng ki tối tơbleăng ‘na rôh tâ phĭu a Gia Lai ki hên túa sap ing tơdroăng mơhnhôk, xúa ki hên mâu túa ki tơbleăng ăm kuăn pơlê, tơtrŏng mâu tơdroăng ki tối tơbleăng ƀă rơkong. Mơdêk tối tơbleăng a kơpong hdroâng kuăn ngo a tíu kố ƀă nâl Jarai, Bơhnéa ƀă hên nâl ki ê. Jâ Phạm Thị Lan, kăn phŏ hnê ngăn Vi ƀan Tíu xiâm Măt trâ̆n Tơnêi têa Việt Nam kong pơlê Gia Lai tối rơdêi ki tơƀrê dêi khu ki tối tơbleăng ƀă rơkong hiăng hlo nhên a mâu tíu kơpong hngế hngo:

“Malối cho mâu ngế ki châ kuăn pơlê loi nhuô̆m, kơhnâ rơkê, mâu krâ pơlê, kăn pơkuâ thôn xúa rơxông tơpui, nâl tơpui dêi tơná vâi a tơring, cheăm môi tiah Jarai ƀă Bơhnéa vâ hnê tối mâu tơdroăng ki kal tiô hiâm mơno pơkâ tơdjuôm troh ƀă rêm ngế kuăn pơlê. Ing ƀâng mơ’no tơdroăng kal kố mê ki hên vâi krâ nhŏng o malối cho kuăn pơlê hdroâng kuăn ngo vâi xuân ai mâu ivá ki hbrâ kơchăng, hlê plĕng, xúa hlá phĭu dêi tơná vâ pôk mâu ngế ki ai tŭm hiâm mơno lĕm, ivá vâ cheăng tung Hô̆i đong hnê ngăn rêm râ”.

Hâi tâ phĭu pôk kăn Kuô̆k hô̆i hneăng má 15 ƀă Hô̆i đong hnê ngăn rêm râ hơnăm 2021 – 2026 dế vâ chê troh. Kuăn pơlê mau hdroâng kuăn ngo a kong pơlê Gia Lai dế hbrâ rơnáu tơkôm Hâi mơdĭng ki kân kố.

Nga tơplôu ƀă tơbleăng