VOV4.Sêdang - ! Pêi pro kơtăng mâu troăng hơlâ hbrâ mơdât pơreăng; tơtro ƀă tơdroăng ki mơdêk hơ’leh chêh pro hlá mơ-éa, mơdêk rĕng tơdroăng hơ’leh, kơmăi kơmok tung cheăng kâ ƀă hơ’leh mâu tơdroăng pêi cheăng ăm tơtro cho mâu tơdroăng ki khu pơkuâ tơdroăng kal kí kal pêi pro ahdrôí, khu mơdró kâ ƀă kuăn pơlê a kong pơlê Gia Lai dế pêi pro vâ rak tơniăn pêi pro tơdroăng pơkâ hbrâ mơdât pơreăng COVID-19 mê xuân ối rơkê plĕng mâu tơdroăng cheăng kâ rêh ối a kong pơlê.

            Ki tiah hmâ athế prôk 120 km prôk ing hngêi troh pơlê kong kơdrâm Plei Ku vâ pro mơ-eá hơ’leh ƀâng vê rơxế B2 hiăng vâ tâi hâi khế pơkâ, la nâ Lê Bích Thảo (a cheăm Đăk Jơ Ta, tơring ‘Mang Yang) bu kal pơtroh mơ-eá ki xup môi tiah (scan) dêi ƀâng vê rơxế ki ton, mơ-éa kiêm tra ƀă mơ-éa khăm châ ing Zalo a tiú “Tơdah chêh bro hlá mơ-eá râ 3 ăm ƀâng vê rơxế Gia Lai. Klêi kơ’nâi kêi đeăng hô sơ tơdrêng tung vi tĭnh, nâ Bích Thảo châ mâu ngế pêi cheăng tơkêa troh tiú pro mơ-éa 1 xôh tê vâ xup um kŭn. Tung pơla 3 hâi, ƀâng vê rơxế hơ’leh ki nếo dêi nâ hiăng châ pơtroh a hngêi a cheăm Đăk Jơ Ta, tơring ‘Mang Yang.

Nâ Thảo môi tuăn ƀă tơdroăng ki tơ’lêi hlâu kố ôh tá xê kum nâ kơdroh prôk lăm hên xôh, mê ối kơdroh trâm mâ drêng ai pơreăng COVID 19 xông tâ tú ó:

            “Cho tơ’lêi hlâu. Teăng ăm tơdroăng ki á thế lăm troh, prôk lăm klêng tê klêng hía mê á bú lăm xup um kŭn klêi mê pơtroh a hngêi á hlối, ôh tá êa lăm xo, bu lăm 1 xôh tê’’.

Tiú xiâm pro hlá mơ-eá kong pơlê Gia Lai pêi pro kơtăng tơdroăng hbrâ mơdât pơreăng COVID 19

            Jâ Hà Thị Hồng Yến, Kăn pơkuâ tíu pêi cheăng môi tíu pơlê kong kơdrâm Plei Ku tối ăm ‘nâi, nôkố tíu cheăng dế pêi pro lối 300 tơdroăng pêi cheăng tơdrêng tung kơmăi vi tĭnh. Tơdroăng kố rế thăm hơ’leh pro mơ-éa, rế tơniăn hbrâ mơdât pơreăng kơnôm kơdroh kơxô̆ mơngế troh pro mơ-éa:

            “Rơnó pơreăng COVID 19 xông tâ tú ó, vâ kơdroh tơdroăng kuăn pơlê tơkŭm kơdrâm mơngế, tíu pêi cheăng tơkŭm môi tíu dêi Tíu pơtroh kơthô kong pơlê tơdah hô sơ ƀă mơdrếo tơmeăm mê ăm troh a hngêi kuăn pơlê. Mâu ngế pêi cheăng ‘nân tăng, pâng nhĕng mơdât têa  hế kơtĕng, tơniăn pro mơ-éa ăm kuăn pơlê, khu pú hên, khu tê mơdró. Ki nhên khât, châ tơƀrê khât hiăng kơdroh châ 20% kơxô̆ mơngế troh pêi cheăng, châ kuăn pơlê, khu pú hên, khu tê mơdró kheăn kơdeăn ƀă môi tuăn khât”.

Hngêi kơmăi dêi Kŏng ti Vĩnh Hiệp mơjiâng pro tơmeăm khoăng tiô BRC ƀă chiâng pêi xêh.

            Rơtế ƀă mâu kơ koan pơkuâ pro mơ-éa tơnêi têa, nôkố, mâu khu tê mơdró a Gia Lai hiăng hbrâ mơjiâng troăng hbrâ mơdât pơreăng tung rơxông nếo. Pôa Thái Như Hiệp, Kăn hnê ngăn Hô̆i đong khu tơrŭm cheăng, Kăn pơkuâ Kŏng ti pêi cheăng tiô rơnó Vĩnh Hiệp, khu tê mơdró tê kơphế ngi kong têa ê a kong pơlê tối ăm ‘nâi, khu tê mơdró hiăng hbrâ mơjiâng 2 tơdroăng tung tơdrơang nếo ƀă drêng ai pơreăng xông tâ tú nếo. Pơtối mê, 3 toăng hngêi kơmăi dêi khu tê mơdró châ mơ’no liăn cheăng hên; mơjiâng troăng mơjiâng pro kế tơmeăm khoăng tiô pơkâ BRC (pơkâ lâp plâi tơnêi ‘na rak tơniăn tơmeăm kâ dêi Khu tơrŭm tê ‘ngré kong têa Ăng-glê) vâ hbrâ mơdât pơreăng.

Rơtế amê, khu tê mơdró hiăng klâ khu pro mơ-eá vâ tơniăn pêi cheăng drêng ai pơreăng xông tâ tú. Kơnôm mê, tung pái khế apoăng hơnăm 2021, mơhé pơreăng COVID 19 xông tâ tú ó a kong pơlê. Kơnôm mê, tung pái khế apoăng hơnăm 2021, mơhé pơreăng COVID 19 xông tâ tú ó a kong pơlê, laga Kŏng ti Vĩnh Hiệp xuân tê ngi kong têa ê 44 rơpâu tâ̆n tơmeăm khoăng ngi kong têa ê, tâk châ 32 rơpâu tâ̆n tâng pơchông ƀă roh kố hơnăm 2020:

            “Tŭm 3 toăng hngêi kơmăi pơrá tơniăn, mâu troăng prôk, troăng lo krê. Kơbong cheăng dêi kŏng ti pơrá klâ tơpéa drêng ai tơdroăng pơreăng xông tâ tú mê pêi cheăng kơtăn dêi pó 14 hâi. Tơdroăng kố châ pơkâ hdrối mê’’.

Kuăn pơlê kơpong pơreăng Covid 19 châ tơniăn ăm rơxế pơto kế tơmeăm khoăng pêi lo ing chiâk deăng kơtâu.

            Sap khế 2/2021 troh nôkố, kong pơlê Gia Lai ai 27 ngế tro tâ pơreăng COVID 19 a pơlê kong kân Plei Ku ƀă 4 tơring peăng mâ hâi lo pá hdroh kong pơlê cho tơring Ia Pa, tơring Krông Pa, tơring Phú Thiện ƀă pơlê krâm Ayun Pa. Kố pơrá cho kơpong pêt kơtếo, pêt pôm, pêt pía kái, kơphế dêi kong pơlê. Tung hneăng pêi pro klâ kơtăn pơlê pơla vâ hbrâ mơdât pơreăng, Vi ƀan kong pơlê Gia Lai hiăng tơkŭm po hên roh hôp pơkâ mâu kơvâ cheăng, tơring po rơdâ pêi pro mâu troăng tơniăn pêi kâ, tê tơmeăm khoăng pêi lo ing chiâk deăng tung kơpong pơreăng.

Pơtối, mê kơvâ pêi chiâk deăng, kơvâ kơmăi kơmok, mâu hngêi kơmăi uâ mơdiê pro tơpoăng pôm, hngêi kơmăi xik a Gia Lai ai pơkâ rôe, uâ mơdiê, rak ‘măn; kơvâ troăng klông tơniăn ăm rơxế chiâng kơtâu ƀă tơmeăm pơto tơmeăm khoăng mot lo a kơpong pơreăng.

Pôa Hoàng Trọng Cán – kuăn pơlê pêt pía kái a cheăm Čư̆ Gu, tơring Krông Pa phiu ro tối ăm ‘nâi:

            “Rơnó pía kái kố, rêm ha châ sap ing 40 troh 42 tâ̆n. Yă sap ing 14 rơpâu 1 kilô, xua mê vâi krâ xuân phiu ro vâ pêi rơnó pơtối’’.

            Troh nôkố, pơreăng COVID 19 a Gia Lai hiăng châ mơdât. Vâ chê 1 khế kố nah, kong pơlê ôh tá ai ngế tro tâ xếo pơreăng COVID 19. Hên ngế tro tâ COVID 19 hiăng châ pơlât prêi. Rơtế amê, kơvâ khăm pơlât kong pơlê hiăng khăm ăm vâ chê 53 rơpâu ngế, tơdroăng pâk vaccine ăm mâu ƀok thái pơkeăng pơlât mâu ngế tro tâ pơreăng dế châ pêi pro. Vâ tơniăn kuăn pơlê ƀă khu tê mơdró ôh tá tơngôu, mâu tơring a kong pơlê Gia Lai rế pơtâng tối, rế pơxâu phâk kơtăng mâu ngế xôi.

Pôa Nguyễn Hữu Quế, Kăn hnê ngăn Vi ƀan pơlê kong kơdrâm Plei Ku tối:

            “Pơlê kong kơdrâm hiăng pơxâu phak 224 ngế ôh tá pâng rơkong môh drêng lo a troăng kân, pơxâu phak 3 khu tê mơdró pro xôi tơkêa hbrâ mơdât pơreăng. Ing mê, pơlê kong kơdrâm hiăng kum mơdêk hlê plĕng dêi kuăn pơlê, khu tê mơdró tung tơdroăng tiah hmâ nếo, tơniăn drêng ai pơreăng xông tâ tú’’.

            A Hneăng hôp mơ’no tơdrêng tung um tơvi nếo achê kố, pôa Võ Ngọc Thành, Kăn hnê ngăn Vi ƀan kong pơlê Gia Lai pơtối pơkâ mâu kơvâ cheăng, tơring pêi pro kơtăng hnê mơhno dêi Ngế pro xiâm hnê ngăn tơnêi têa ‘na tơdroăng pêi pro pơkâ peá xôh cho ôh tá ăm tơngôu ƀă pơreăng, tơdrêng amê rak tơniăn mâu tơdroăng cheăng kâ – rêh ối pơlê pơla a kong pơlê châ pêi pro, tơniăn lĕm:

            “Hbrâ mơdât pơreăng ƀă mơnhông mơdêk cheăng kâ – rêh ối pơlê pơla, pin ôh tá tơngôu tơdroăng ki lâi. Xua mê, á pơkâ thế mâu kơvâ cheăng, tơring pêi pro mâu troăng, po rơdâ mâu tơdroăng pêi kâ, tê mơdró, ôh tá chiâng pơtê tơdế rá mâu tơdroăng tê kế tơmeăm khoăng, kế kâ, tơmeăm kâ, tơmeăm xúa rêm hâi ăm kuăn pơlê. Pin mơjiâng tá kơpong ai pơreăng ƀă kơpong ôh tá ai pơreăng, tơniăn mâu tơdroăng kố tơkŭm po đi đo ƀă tơniăn’’.

            Ƀă hên troăng pêi ki rơkê, hbrâ xêh, khu cheăng kal kí, kuăn pơlê ƀă khu tê mơdró a kong pơlê Gia Lai hiăng hmâ tơtro vâ rế tơniăn tơdroăng hbrâ mơdât pơreăng, rế mơnhông mơdêk cheăng kâ – rêh ối pơlê pơla./.

Nguyễn Thảo chêh

A Sa Ly tơplôu ƀă tơbleăng