Túa lĕm tro ‘na Tĭng kleăng kơneăng dêi mơngế Bơhnéa
Chủ nhật, 05:00, 23/08/2026 Tơplôu: Nhat Lisa/H'Lan Êban/VOV Tây Nguyên Tơplôu: Nhat Lisa/H'Lan Êban/VOV Tây Nguyên
VOV.Xơ Đăng - Tĭng rơkâu xối kơno têa cho môi túa mơdĭng ki hiăng ai trâu rơdâ tung tuăn i hiâm ƀă tơdroăng rêh kâ ối păng ‘nâng dêi pơlê pơla hdrông Bơhnéa a Tây Nguyên. Ôh tá xê to roh ki vâ rơkâu xối mêi tro tô ‘ló, pêi lo hên báu phái, prá alâi, plâi pôm. Tĭng kố ối mơhno tối hnun vêa ki kuăn pơlê rêh kâ ối lĕm tro ƀă kong prâi ƀă ki tơrŭm krá tơniăn pơla kuăn mơngế ƀă kuăn mơngế.

Ƀă mơngế Bơhnéa, kơno têa cho ki xiâm dêi tơdroăng rêh kâ ối. Mâu kơno têa hmâ ối a chêng văng ngo pá rŏng pơlê, achê kong ilâng. Kố châ ngăn cho tí ki krih, ki tĭng, ai khu xeăng ối. Xua ti mê, ahdrối vâ hnêng ôu têa ing mê, kuăn pơlê hmâ tơkŭm po leh rơkâu xối, mơnê khu xeăng ƀă pâ phep xeăng hơ-ui tŏng gum. Tĭng rơkâu xối kơno têa hmâ po klêi kơ’nâi xuâ báu, krí plâi, lâk pôm, ƀă xuân cho drêng kuăn pơlê toh chôu vâ pơtê pơto ƀă hbrâ ăm rơnó chiâk deăng tung la ngiâ.

Hbrâ ăm tĭng rơkâu xối mê, kuăn pơlê rơtế dêi pó văng nhâ, po troăng troh a kơno têa, trâ văng nhâ ki eâ rơtôh, ‘mâi rơnêu kơneăng têa. Vâi kơdrâi hbrâ pế drôu xiâm, hbrâ tơxông vâ prông, pế pơchên mâu kơchâi tiô khôi hmâ dêi pơlê; khu vâi kơnốu lăm tăng ko loăng pleăng, lơ phêa, pơlái vâ pro kâng, klêi mê, tăng rup mâu í, chu vâ pôh kâ a hâi mơdĭng mê. Krâ pơlê-cho ngế ki châ kuăn pơlê loi tơngah ƀă cho ngế ki hlê plĕng nhên khôi túa, vêa vong dêi kuăn ngo, kố cho ngế ki xiâm vâ pêi pro mâu tơdroăng rơkâu xối. Veăng a tĭng rơkâu xối kơno têa a thôn Plei Tơngia, bêng Đak Cấm, kong pơlê Quảng Ngãi, ngoh A Sinh ai tối tiah kố:

“Sap ing á ối tơxĭn nah, á hiăng hmâ lăm tiô dêi nôu pâ, jâ nôa lăm troh ngăn a hâi tĭng rơkâu xối kơno têa. Rêm roh lăm ngăn mê, á nếo klê nhên pin kal athế ‘nâi rak vế kơnhŏng têa ƀă rak vế mâu khôi túa, vêa vong dêi hdrông kuăn ngo pin”.

Tung hâi ki po mơdĭng mê, idrâp chêng koăng hiăng chuât xơtó pu hung pu hung, rơtế tâng tung pơla hvêa chêng prôk dêi vâi krâ-nhŏng o tung pơlê, pro tíu ki mê, kơpong ki mê rế krih tơviah, rế hơniâp ro sôk suâ. Krâ pơlê tâng pá ngiâ kơno têa, rơkâu xối krếo thế khu xeăng tơkŭm troh a tíu mê.

Klêi kơ’nâi rơkâu xối mê, kuăn pơlê rơtế châ tơmâng, châ hlo tơdroăng ki pro hơniâp ro, xah hêi, tung mê ai tôu chêng koăng, ai khu vâi droh kơhnhon xuăng tâ tá kâng. Rêm ngế rơtế dêi pó ôu drôu xiâm, châ kâ ôu kế kâ ki kơhiâm, tơpui tơno tơdroăng ki hơniâp ro, sôk phiu. Kố xuân cho roh ki vâ châ trâm mâ pơla mâu vâi krâ-nhŏng o tung pơlê pơla, tah lôi mâu tơdroăng ki tá hâi ‘nâi nhên dêi pó, tí tăng hlê plĕng vâ tơrŭm dêi rơpó hên tâ nếo tung pơlê pơla, cheăm bêng.

Môi túa ki lĕm tro tung rơkâu xối kơno têa mê cho i hiâm mơno ki ‘nâi mơnê nhoăm kong kế, têa tơnêi. Mơngế Bơhnéa ôh tá xúa têa hmâng to lo vâ, mê đi đo rak vế, kring vế ăm kơnhŏng têa đi đo krúa lĕm. Vâi krâ kuăn pơlê hmâ loi dêi, tâng pro mơ’nok, pro ‘mêi a kơno têa, khu xeăng kô hôu ƀă pro chiâng ai tơdroăng ki ôh tá mơhúa ăm pơlê pơla. Jâ Y Linh, môi ngế jâ krâ hiăng hên hơnăm a thôn Plei Tơngia, bêng Đak Cấm tối tiah kố:

“Ngin hnê kuăn cháu ôh tá hvât xok a kơno têa, ôh ta ko kơdong loăng tâ tá kơnhŏng têa. Mê ôh tá xê to luât xiâm pơlê, mê cho túa tơlá lĕm tro sap ing nah vâ pơtối rak vế tơdroăng rêh kâ ối ăm tâi tâng pơlê pơla”.

Tung tơdroăng rêh kâ ối chal nếo nôkố, tĭng rơkâu xối kơno têa kuăn pơlê hdrông Bơhnéa ối a kơpong Peăng mâ hâi Lu kong pơlê Quảng Ngãi xuân ối rak vế dêi. Mâu tơdroăng ki po mơdĭng mê xuân hiăng tơveăng gum lân rơdâ túa lĕm tro dêi hdrông kuăn ngo troh a tơmối. Pôa A Ngoát, Kăn thôn Plei Tơngia, bêng Đak Cấm, kong pơlê Quảng Ngãi ai tối tiah kố:

“Tĭng rơkâu xối kơno têa lơ ối tối cho rơkâu xối a kơnhŏng têa, mê cho leh mơdĭng xeăng têa tro tiô khôi túa, vêa vong. Mâu hâi ki po tĭng rơkâu xối kơno têa cho mâu hâi ki kal, kuăn pơlê rêh ối tung tơdroăng ki hơniâp ro, sôk suâ, phâi hơtô, tâng ai tơmối lăm troh a pơlê cheăm tung roh kố ngin xuân tơdah trối mâu ngế tung rơpŏng hngêi trối hiăng ton hâi nếo vêh dêi a pơlê tơná”.

Tĭng rơkâu xối kơno têa dêi hdrông mơngế Bơhnéa ôh tá xê to túa ki pro leh lĕm tro, ai tá tuăn loi mê ối cho vâ mơhno tối ki tơrŭm tơtro pơla kuăn mơngế ƀă kong kế ngo ngối, pơla mơngế krê ƀă pơlê pơla. Tung tơdroăng rêh kâ ối chal nếo nôkố, drêng túa rêh kâ ối dêi pơlê hiăng pơhlêh, mâu túa lĕm tro dêi tĭng rơkâu xối kơno têa rế hiá rế châ rak vế, ƀă pơtối mơdêk.

Tơplôu: Nhat Lisa/H'Lan Êban/VOV Tây Nguyên

Viết bình luận

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC