VOV4.Sêdang - Klêi kơ’nâi 10 hơnăm kơdo mơ-eăm, troh nôkố, rơpŏng nâ Y Glar ƀă ngoh A Dâu, hdroâng Rơteăng a cheăm Sa Bình, tơring Sa Thầy, kong pơlê Kon Tum tí xê to châ hluăn ing kơtiê, mê hiăng kơdo mơ-eăm tơkâ luâ xahpá, vâ chiâng pro kro mơdrŏng. Ing ƀăng deăng pêt loăng kơxu, pôm loăng, păn ro, păn ká ƀă hên mâu tơdroăng ki ê, rêm hơnăm rơpŏng ngoh prế nâ hiăng châ xo dâng hrĭng rơtuh liăn.

Kot mâ hơnăm 1993 tung môi rơpŏng kơtiê, pơtối kơdrâm ngoh nâ o, xua mê, klêi mơgêi râ má péa, nâ Y Glar pơtê hriâm ối a hngêi kum nôu pâ pêi kâ. Troh hơnăm 2011, Y Glar mơjiâng on veăng ƀă ngoh A Dâu ƀă châ nôu pâ péa pâ ăm lối 1 ha tơnêi pêi chiâk deăng. Tơdroăng rêh ối trâm pá puât hên.

Hơnăm 2014, on veăng nâ châ khu râ kăn pơkuâ cheăm hnê mơhno ƀă pro tơ’lêi hlâu ăm mung liăn Hngêi arak liăn kum rêh ối pơlê pơla ƀă kơxô̆ liăn 30 rơtuh liăn vâ mơnhông cheăng kâ. Ing kơxô̆ liăn kố, ngoh nâ pêt 1 ha kơxu, ƀă rôe 2 to ro kăn, pakĭng mê ối mung 2 ha tơnêi vâ pêt pôm loăng.

Tơnêi ôh ta mơhrâm kuăn mơngế ki pêi, kơnôm xúa tro kih thuât, 1 ha kơxu dêi rơpŏng xông ngiât lĕm ƀă hiăng pêi lo châ liăn. 2 to ro ai 3 to kuăn, on veăng nâ tê vâ rôe tơ’nôm 1,5 ha tơnêi pêt pôm, pêt loăng ‘mốu. Troh nôkố, rơpŏng ngoh nâ ôh tá xê to hluăn ing kơtiê, mê hiăng mơ-eăm ai tơdroăng rêh ối niên nok. Ing deăng kơxu, pôm loăng ƀă khu ro, tơnăng ká xi xŏng ƀă hía hé, rêm hơnăm rơpŏng pêi lo châ 100 rơtuh liăn.

Ôh tá xê to tiah mê, chôu ki toh, hâi pơtê, on veăng nâ ối lăm pêi cheăng vâi vâ pêi lo tơ’nôm liăn ngân ăm rơpŏng. Nếo achê kố, rơpŏng nâ hiăng mơjiâng môi toăng hngêi kân rơdâ.

Ngoh A Dâu tối: “Tung la ngiâ, on veăng á tối vâ pơtối rôe tơ’nôm tơnêi vâ pêi kâ ƀă mung liăn tơnêi têa, rơtế ƀă kơxô̆ liăn kơdĭng, pơ’lêh 1 ha mê pêt kơphế. Nôkố, on veăng á hiăng veăng hriâm mâu lâm hnê kih thuât pêt, rak ngăn kơphế”. Ngoh A Dâu tối: “Vâ mơnhông cheăng kâ krá tơniăn ahdrối thế mơ-eăm pro kro mơdrŏng, ôh tá vâ kơklêa kơtiê xếo, hiăng ‘nâi ‘na khoa hok – kih thuât, ‘nâi tơmâng, hriâm ƀă xo vế túa ki rơkê tơtro. Pakĭng mê, thế séa ngăn mâu loăng plâi ki mê hôm tơtro ƀă kơpong tơnêi tơná há vâ pơ’lêh pêt loăng plâi ki ê, yă kơchơ tê mơdró nôkố môi tiah lâi”.

Ôh tá xê to ‘nâi rơkê pêi cheăng kâ, nâ Y Glar ƀă ngoh A Dâu đi đo kum mâu rơpŏng pá puât tung thôn. Rêm hơnăm, tăng cheăng pêi ăm sap ing 3 – 4 ngế; hbrâ hnê túa ki rơkê tơtro, hnê mơhno troăng pêi kâ ăm rêm ngế.

Tối ‘na rơpŏng nâ Y Glar ƀă ngoh A Dâu, pôa Nguyễn Minh Thuận, Kăn pơkuâ hnê ngăn cheăng Đảng cheăm Sa Bình, tơring Sa Thầy, kong pơlê Kon Tum, tối ăm ‘nâi: Kố cho um méa rơpŏng mơ-eăm xêh hluăn ing kơtiê ki má môi dêi pơlê. Ôh tá xê to tiah mê, ngoh nâ ối kơhnâ veăng tung tâi tâng mâu tơdroăng pêi cheăng xua cheăm tơkŭm po môi tiah pleăng tơnêi, veăng mơ’no hâi pêi cheăng pro troăng kân mơjiâng thôn pơlê nếo; pêi pro mơjiâng rơpŏng rơkê, hơniâp ro. Hơnăm 2020, kố cho môi tung mâu rơpŏng ki má môi châ khu râ kăn pơkuâ cheăng Đảng, khu râ kăn pơkuâ cheăm kheăn kơdeăn tung tơdroăng “Tâi tâng kuăn pơlê rŭm môi tuăn mơjiâng tơdroăng rêh ối mơhno túa lĕm tro’’.

Hlá tơbeăng Kon Tum

A Sa Ly tơplôu ƀă tơbleăng