VOV4.Sêdang - Klêi kơ’nâi 46 hơnăm hâi tơnêi têa tơru\m chiâng môi, pơlê kong kơdrâm {uôn Ma Thuột, kong pơlê Dak Lak hiăng xông mơdêk, pêi pro hên mâu tơdroăng cheăng ki kal ‘na mơnhông pêi cheăng kâ-rêh ối pơlê pơla. Tơdroăng rêh ối dêi kuăn pơlê rế hía rế hơ’leh nhên, niân nok tá hdrối. Ki rơhêng vâ tối, maluâ mơnhông tiô troăng prôk chal nếo, pơlê kong kơdrâm xuân ối rak vế dêi khôi túa, vêa vong tiô khôi hmâ vâi krâ roh nah, pơtối rak vế mâu nhâ loăng ngiât, mơjiâng mâu “pơlê tung kơpho#, kong tung kơpho#”.

Khế pái, kong tô ó dêi rơnó tô a Tây Nguyên, troăng mot a [uôn Ako\ Dhông, tung dế pơlê kong kơdrâm {uôn Ma Thuột, xuân ngiât le\m rơngiâp ai loăng hên. Ôh tá xê to mơjiâng pro pơlê le\m [a\ mâu toăng hngêi trá xo\n achê dêi pó ing mâu kơdrum loăng, [uôn Ako\ Dhông ối châ ngăn cho tíu rak hên khôi túa le\m tro [a\ khôi túa dêi mơngế Rơđế. Nâ H’Tít Alio#, Kăn pơkuâ Đoân droh rơtăm [uôn Ako\ Dhông tối ăm ‘nâi, mâu hơnăm achê kố, hên rơpo\ng tung pơlê hiăng [ea\n [e\ng mơnhông mâu ki kơnâ khôi túa le\m tro vâ mơnhông mơdêk ôm hyô, tê mơdró, pêi lo tơ’nôm liăn ngân.

‘’Mơhúa ăm ngin cho châ rêh ối tung môi pơlê vâ rak vế khôi túa le\m tro dêi tơná. Rêm rơpo\ng tung pơlê pin pơrá châ rak hngêi trá xo\n, drôu xiâm, tăng xo\n kpan, ếo pơtâk, kơpe\n. Mâu ki kơnâ khôi túa le\m tro ki kal, á hâk vâ khôi túa le\m tro mê nếo rak’’.

Ôh tá xê krê to [uôn Ako\ Dhông, hên pơlê ki ê a pơlê kong kơdrâm {uôn Ma Thuột, kuăn pơlê hiăng hbrâ mơnhông khôi túa le\m tro [a\ mơnhông cheăng kâ. Môi tiah a mâu pơlê [uôn Păn Lăm, Tơng Ju\, Kmrơng Pro\ng A, hên rơpo\ng mơnhông tơdroăng teăn ếo pơtâk, teăn pong chêa…, pế drôu xiâm vâ mơjiâng cheăng pêi tăng tơ’nôm liăn ngân. Jâ H’Yam {Krông, kăn pơkuâ pơlê [uôn Tơng Ju\ (cheăm Ea Kao, pơlê kong kơdrâm {uôn Ma Thuột), Kăn pơkuâ khu tơru\m cheăng teăn ếo pơtâk Tơng Bông tối ăm ‘nâi, kơnôm thăm mơnhông teăn ếo pơtâk [a\ mơnhông ôm hyô [a\ po rơdâ kơchơ tê mơdró, tơ’lêi hlâu dêi khu tơru\m cheăng tâk tâ hdrối nah. Tung hơnăm 2020, mơhé tơdroăng cheăng kâ trâm hên pá puât xua tơdjâk dêi pơrea\ng, pêi lo liăn dêi Khu tơru\m cheăng xuân ối châ 1,2 rơtal liăn. Nôkố jâ H’Yam hiăng vâ mơjiâng pro kêi môi kơpong hngêi trá xo\n pro homestay [a\ ai tu\m kế tơmeăm khoăng xúa tung hngêi tiô khôi túa dêi mơngế Rơđế môi tiah tíu chôu ‘măn kế tơmeăm khoăng tơku\m ku\n [a\ tơdah tơmối:

Teăn ếo pơtâk cho tơdroăng cheăng châ hên ngế Rơđế a mâu pơlê mơnhông tơtêk

‘’Sap ing khu tơru\m cheăng chôa ‘lâng mơnhông mơdêk, hiăng teăn hên tơmeăm khoăng tơtro [a\ rêm rơxông hơnăm, xua mê ôh tá xê to mơngế ki hên hơnăm tung pơlê hâk vâ mê [a\ droh rơtăm vâi xuân hâk vâ ếo pơtâk dêi vâi krâ Rơđế. Troh nôkố hiăng ai hên tơmeăm khoăng tâ hdrối nah, tíu tê xuân tơ’lêi há. Xua mê, nôkố ôh tá xê to teăn mâu tơmeăm khoăng môi tiah hdrối nah mê thế ai hên tơmeăm vâ tơtro, vâ rêm ngế xúa tơmeăm ếo pơtâk dêi hdroâng kuăn ngo’’.

Tiô pôa Vũ Văn Hưng, Kăn hnê ngăn Vi [an pơlê kong kơdrâm {uôn Ma Thuột, klêi kơ’nâi lối 10 hơnăm châ mơnhên cho tíu kơdrâm mơngế rêh ối, tíu tê mơdró túa má 1 ối tung kong pơlê Dak Lak; pêi pro Mơgêi kơxo# 60 hơnăm 2009 dêi Khu xiâm kal kí ‘na mơjiâng [a\ mơnhông mơdêk pơlê kong kơdrâm {uôn Ma Thuột chiâng tíu kơdrâm kuăn pơlê rêh ối, tíu tê mơdró tíu xiâm kơpong Tây Nguyên, pơlê kong kơdrâm hiăng ai hên hơ’leh ó rơdêi. Tơdroăng cheăng kâ tâk a kơlo 9,38%/hơnăm, pêi lo liăn rêm pơ’leăng mâ mơngế 78 rơtuh liăn, hên tâ châ 1,3 xôh tâng pơchông lâp tơnêi têa. Hên tơdroăng tơkêa bro, kế tơmeăm khoăng pêi cheăng [a\ mơdêk châ tơ-[rê môi tiah troăng drô k^ng peăng mâ hâi luô pơlê kong kơdrâm {uôn Ma Thuột, troăng Peăng mâ hâi lo-Mâ hâi lu, mơjiâng tơ’nôm Hngêi pơkeăng kân kơpong Tây Nguyên.

Mâu troăng kân a pơlê kong kơdrâm {uôn Ma Thuột pơrá ngiât le\m xâp rơngiâp xua ai hên loăng

‘’Mơ’no liăn mơjiâng pro hngêi trăng, troăng klông tíu kuăn pơlê rêh ối, tê mơdró [a\ mâu kơpong tíu kuăn pơlê rêh ối, tê mơdró hiăng châ mâu khu mơ’no liăn cheăng tơmâng [a\ xuân hiăng châ tơ-[rê hên. Gá mơjiâng mâu kơpong tíu kuăn pơlê rêh ối, tê mơdró nếo, [a\ troăng klông tơdjêp nếo ing mâu troăng mơ’no liăn cheăng. {a\ mâu kơpong kuăn pơlê rêh ối, tê mơdró mê kô mơjiâng ăm kuăn pơlê rêh ối a mâu tíu  [a\ kế tơmeăm khoăng tơtro tâ [a\ mơjiâng tơdroăng ki hơ’leh nếo tung mơjiâng tíu kuăn pơlê rêh ối kơdrâm, tíu tê mơdró dêi khu râ kăn pơkuâ’’.

Mơgêi kơxo# 67 hâi lơ 16/12/2019 dêi Khu xiâm kal kí ‘na mơnhông mơdêk pơlê kong kơdrâm {uôn Ma Thuột troh hơnăm 2030, tơmêi pêi troh hơnăm 2045, tối nhên: Mơjiâng [a\ mơnhông mơdêk pơlê kong kơdrâm {uôn Ma Thuột chiâng tíu kơdrâm kuăn pơlê rêh ối, tíu tê mơdró xiâm kơpong Tây Nguyên ing mơjiâng pro kế tơmeăm khoăng ki ai hlâu, tơ’lêi dêi pơlê kong kơdrâm, ki má lối kế tơmeăm khoăng ki ai hlâu dêi kong kế, mâu ki kơnâ khôi túa le\m tro, tơdroăng mơnhông tơtêk, tíu ối dêi Tíu xiâm kơpong, pái víu mơnhông mơdêk Lếo – Việt Nam – Kul; mơnhông mơdêk ôm hyô, tê mơdró tíu troăng krúa le\m,  tơmeăm loăng pơlái kong kế, rơkê [a\ khôi túa le\m tro krê kơpong Tây Nguyên.

Ako\ Dhông – Pơlê krúa le\m, pơlê pêng păm khôi túa le\m tro tung dế pơlê kong kơdrâm {uôn Ma Thuột

Pôa Bùi Văn Cường, Kăn pơkuâ hnê ngăn cheăng Đảng kong pơlê Dak Lak tối ăm ‘nâi, kong pơlê dế pơtối po rơdâ tơdroăng pêi cheăng vâ mơnhông ki tơ’lêi hlâu dêi kong pơlê, pơkâ mâu troăng pơkâ pêi ki phá tơ-ê vâ pơlê kong kơdrâm {uôn Ma Thuột mơnhông mơdêk tro tiô tơdroăng xiâm Mơgêi kơxo# 67 cho tíu kơdrâm kuăn pơlê rêh ối, tíu tê mơdró krúa le\m, rơkê, ai loăng pơlái kong kế [a\ djâ khôi túa le\m tro ki phá tơ-ê dêi kơpong Tây Nguyên.

‘’Rak vế, mơnhông mơdêk khôi túa le\m tro dêi mâu hdroâng kuăn ngo ing tơdroăng rak vế mâu hngêi trăng [a\ thăm nếo mâu hngêi trăng dêi {uôn Ma Thuột vâ pro ăm {uôn Ma Thuôt ai mâu hngêi ki tơ-ê, ôh tá xê gá môi tiah Hà Nội, Pơlê kong kân Hồ Chí Minh lơ mâu tíu kơdrâm kuăn pơlê rêh ối, tê mơdró a peăng hdroh tơnêi têa. La ngiâ kô thăm mơnhông a pơlê kong kơdrâm {uôn Ma Thuột ai mâu kơpong mơđah tơbleăng khôi túa le\m tro, ‘na khôi túa le\m tro, tiô khôi vâi krâ nah môi tiah leh to\n chêng tơgôu koăng, rơngêi tơngối Dam San [a\ hía hé, [a\ tơmối kô hlo mâu tơdroăng ki phá tơ-ê krê bu to a Tây Nguyên nếo tâ tơdroăng ki mê’’.

46 hơnăm hâi tơnêi têa châ môi tuăn, ing môi pơlê krâm ôh tá ai ki klâi, {uôn Ma Thuột hiăng xông rơdêi ó. {a\ mâu tơmeăm khoăng ki tơ’lêi ‘na loăng pơlái kong kế [a\ khôi túa le\m tro, tơdroăng tơmâng to\ng kum ing râ xiâm, tơdroăng môi tuăn kho\m mơ-eăm dêi khu râ kăn pơkuâ [a\ kuăn pơlê mâu hdroâng mơngế, pơlê kong kơdrâm {uôn Ma Thuột kô pơtối mơnhông mơdêk, vâ tơxâng cho môi tíu kuăn pơlê rêh ối kơdrâm tê mơdró tíu xiâm kơpong Tây Nguyên.

H’Xíu H’Mok rah chêh

A Sa Ly tơplôu [a\ tơbleăng