Pa rŏng mâu kế tơmeăm ki vâ mơnhên ki hiăng châ trâm hlo mê cho hên tơdroăng ki púi tơngah, tơkôm ƀă tá mâu tơdroăng hơ’muăn tối ăm hên ngế châ tâng pơrá ƀriê phoih tung tuăn i hiâm.

Tung pơla kong tô téa dêi khế 7 a kơpong tơnêi Đồng Xuân, pêa mâ hâi Lo kong pơlê Dak Lak, ai vâ chê 30 ngế kăn ƀô̆, khu lêng dêi Khu ngăn ‘na cheăng Lêng kong pơlê, mâu lêng kuăn pơlê rơtế ƀă mâu ƀok thái pơkeăng ki mơnhên ngăn ‘na mơngế hiăng hlâ xuân ối pêi dêi hnoăng cheăng i krâu khât a mâu tơnâp kiâ mô đô̆i ki tá hâi teăm châ mơnhên inâi a Tíu tơbâ ilâng kiâ Mô đô̆i Xuân Quang 2. Tơdrêng a chôu phut ki mê, ing môi khu ki pêi dêi hnoăng cheăng hiăng pơkâ thế mơ-eăm tăng mâu tơmeăm a ilâng kiâ Mô đô̆i hlâ La Hai. Rêm tơnâp ki â mê pơrá châ klâp tiô kơ tơdroăng pơkâ ki nhên, koh nhoăm, xua ga, ngế ki lâi xuân ‘nâi nhên, bu ai to tơmeăm ki mơnhên ADN ối châ rak vế mê mơni ối châ gum ăm tơdroăng ki vâ djâ môi ngế kuăn dêi Mơhúa xiâm kong têa châ prếo vêh ƀă dêi rơpŏng hngei klêi kơ’nâi hiăng ton châ to lâi chât hơnăm.

Ƀă Trung tă Lê Nam Ninh-Ngế ki veăng tơdroăng cheăng Troăng hơlâ, Ƀơrô ngăn ‘na cheăng kal kí, Khu ngăn ‘na Lêng kong pơlê Dak Lak tối, hneăng lăm pêi cheăng roh kố cho vâ pro pơxúa ki kân ó. Pakĭng hnoăng cheăng châ pơcháu, mê ngoh ối pôu râng tiô hiâm mơno púi rơhêng vâ hên hơnăm dêi rơpŏng hngêi, tí tăng ngăn tơnâp dêi jâ pôa hiăng hlâ tung roh tơplâ nah, mê xuân cho i hiâm mơno púi rơhêng vâ dêi mơ’nui rơxông dêi ngế nôu. Trung tă Lê Nam Ninh ai tối tiah kố:

“Nhŏng o tung khu ngin kố hiăng kơhnâ mơ-eăm hnê tối, po roh hôp vâ pơcháu hnoăng cheăng ăm tơrêm ngế vâ pơtối mơdêk hiâm mơno ki kâi vâ pêi dêi hnoăng cheăng. Pêi tâi ivá tơná mê nếo kêi cheăng. Tơná á, tung rak vế, pêi pro hnoăng cheăng roh kố xuân púi tơngah kô châ tăng dêi pôa peăng pá nôu á”.

Dế nôkố, a 34 to ilâng kiâ mô đô̆i tung lâp kong pơlê Dak Lak, xuân u ối lối 4.100 tơnâp kiâ tá hâi teăm châ ‘nâi mơnhên inâi. Tơkéa vâ tối, lối rơpâu rơpŏng xuân ối khéa hơ’nêng tơkôm môi hâi ki châ ‘nâi dêi kuăn ‘nĕng, kơnốu tơná. Xua ga ing tuăn mơno ki púi rơhêng vâ mê hiăng thăm bro tơ’nôm ivá cheăng vâ mâu kăn ƀô̆, mâu lêng ƀă khu cheăng ‘na kơvâ tí tăng ‘nâi inâi kố pêi cheăng khoh krâu, khoh kơhnâ, mé luâ mê cho hâi tôu téa, lơ hâi pơtê.

Méluâ ti mê, hvêa chêng prôk ki vâ tăng mơnhên inâi ăm mâu vâi ngoh ôh tá xê la lâi xuân tơ’lêi hlâu. Klêi kơ’nâi pêi cheăng châ chât hơnăm, hên mâu tơnâp kiâ bu ối to tơnêi, prê, mâu kơxêng, xâk tơkéa xuân hiăng li lĕng tâi, ôh tá châ hlo ai kế ki lâi vâ mơnhên ăm tơdroăng cheăng ki vâ tăng ADN.

A ilâng kiâ Mô đô̆i La Hai, khu pêi dêi hnoăng cheăng hiăng chiâ 27 to tơnâp kiâ, la xiâm bu ai 6 tơnâp ki ối ai kơxêng, ối pa 21 to kơxêng ôh tá chiâng vâ mơnhên. Tơdroăng mê, tơkéa vâ tối xuân u ối hên mâu lêng mô đô̆i ki hlâ  tá hâi teăm châ vêh mơnhên inâi vâi.

Ƀok thái pơkeăng Hồ Kim Thi, Tíu xiâm ki mơnhên ‘na mơngế hlâ cheăng a kong pơlê Dak Lak tối ăm ngin ‘nâi, vâ tơrêm tơmeăm ki châ xo tung châ kơxêng mơngế, kô châ mơnhên tro khât tiô tơdroăng ki pơkâ vâ pro mơnhên ADN, rêm tơdroăng cheăng pơrá pêi po krâu kơhnâ khât.

“Tung tơdroăng ki mơnhên mâu kơxêng mê pêi pro pơrá nhên khât, ôh tá ăm ga tro krêa, tro tơmot ƀă mâu kơxêng ki ê, ôh tá ăm ga châ tơmot tung tơdroăng ki ê. Xua ga, tơdroăng ki tăng xo kơxêng mê hiăng pá puât păng ‘nâng mê kal athế pêi pro rơhí rơhó. Pói tơngah kô vêh châ tí tăng inâi ăm mâu ngế lêng  mô đô̆i ki hiăng hlâ mê”.

Khu ngăn ‘na lêng kong pơlê Dak Lak hiăng pêi pro klêi tơdroăng xo kơxêng a ilâng kiâ Mô đô̆i La Hai. Dế kố, khu kố dế pơkâ mơjiâng 2 tôh ki cheăng a ilâng kiâ Mô đô̆i Xuân Sơn Nam ƀă ilâng kiâ Mô đô̆i Xuân Phước, cheăm Đồng Xuân.

Troh nôkố, khu ki pêi hnoăng cheăng kố dế pơkâ khŏm chiâ, rôu tăng 280 tung 4.019 tơnâp kiâ mô đô̆i ki hlâ xua tơplâ nah; châ xo 105 kơxêng kiâ ki ối tŭm tơdroăng vâ mơnhên ADN, ối pá 175 tơnâp kiâ ôh tá châ xo kơxêng, xua hiăng li lĕng, kô pá vâ châ ‘nâi ‘na tơdroăng vâ mơnhên.

Tơdrêng ƀă tơdroăng cheăng ki mê, Đô̆i K51 hiăng tơrŭm cheăng ƀă mâu pơlê cheăm, vêh mơnhên mâu tơdroăng nếo ai a 8 tung 102 to cheăm; tơdah xo 4 tơdroăng cheăng ‘na mơngế ki hiăng hlâ ƀă tơnâp ki lêng mô̆ đô̆i; tơkŭm ai 4 kơxêng kiâ mô đô̆i, dế nôkố tá hâi teăm châ mơnhên inâi mâu ngế ki mê.

Tiô tơdroăng pơkâ, sap ing hâi kô troh hâi lơ 11/10/2026, tơdroăng ki chiâ, rôu, vêh pơtroh kơxêng, kế tung châ a mâu ilâng kiâ mô đô̆i ki u ối tung lâp kong pơlê kô pơtối châ pơkâ pêi pro, peăng apoăng pêi pro klêi hnoăng cheăng ki xo ADN ahdrối hâi lơ 31/10/2026. Pôa Đào Mỹ, Phŏ Kăn hnê ngăn ngăn Vi ƀan kong pơlê kong pơlê Dak Lak tối ăm ngin ‘nâi:

“Ngin hiăng thăm mơdêk tơdroăng pơkâ pêi pro 500 hâi măng vêh mơnhên tơdroăng ki nếo ‘nâi ‘na mơngế hlâ. Ngin dế vêh séa mơnhên ngăn tơdroăng pơkâ vâ pơtroh hnoăng cheăng, xing xoăng tơdroăng cheăng hên, kring vế, hnoăng cheăng xiâm mê cho troh 31 khế 10 hơnăm 2026 mê cho athế pêi pro kêi tơdroăng rôu, tăng mâu tơnâp vâ xo kơxêng ki mơnhên. Vâ thăm kơhnâ khât tơdroăng mơnhông tí tăng kơxêng kiâ mô đô̆i hlâ tung tơnêi têa, ƀă xuân dế pêi pro kơhnâ khât tunjg pơkâ tơdroăng cheăng vâ thăm mơdêk hnoăng cheăng tí tăng ngăn, tí tăng rôu a kong têa Kul”.

Hnoăng cheăng ki pêi pro 500 hâi măng ôh tá xê to hneăng ki tơ’noăng ƀă chôu phut, hâi khế vâ châ rak mâu kơxêng kiâ, ki dó inâi ADN ki u ối, mê ối cho tơdroăng cheăng pêi pro tiô troăng hơlâ “Khoh niân tiah hâi kố xua hnoăng vâi krâ nah”, pôu râng hnoăng cheăng rơxông nếo nôkố ƀă mâu ngế ki hiăng hlâ xua tơdroăng vâ rak tơniăn krê, ki tơ’lêi hlâu dêi Tơnêi têa xiâm. Rêm tơnâp kiâ ki hiăng rôu tah mê, rêm kơxêng ki chiâ xo mê, pơrá hiăng ai tơdroăng ki pói tơngah, tung ki tơngah mê kô ai tơ’nôm mâu ngế mô đô̆i ki hiăng hlâ mê kô châ krếo nhên, krếo tro inâi tơná, ai pơlê xiâm, ai rơpŏng hngêi, vâ to lâi khế hơnăm ki tơkôm, mâu vâi ngoh ki hiăng châ prếo vêh tung kơpeăng kŏng dêi mâu ngế ki mơjo pâ ƀă tơdroăng ki koh mơnê kân, hiăng kêi đeăng dêi tơnêi têa.