VOV4.Sêdang - Khế 11 hơnăm nah, tơpui a ngiâ Kuô̆k hô̆i, pôa Nguyễn Xuân Phúc, Ngế pro xiâm hnê ngăn tơnêi têa hiăng mơ’no thế pêt 1 rơtal xiâm loăng ngiât drêh pơla sap hơnăm 2021-2025. Hâi lơ 31/12/2020, Ngế pro xiâm hnê ngăn ối ki mơ’no hlá mơ-éa kơxô̆ 45 ‘na tơku\m po hneăng ‘’Têt pêt loăng’’ ƀă thăm mơdêk tơdroăng rak vế, mơnhông pêt kong sap ing apoăng hơnăm 2021. Rơtế ƀă lâp tơnêi têa, mâu kong pơlê a kơpong Tây Nguyên xuân dế kơhnâ khât tung pêi pro tiô Tơdroăng pêt 1 rơtal liăn xiâm loăng ngiât drêh - Xua môi Việt Nam ngiât le\m.

Nếo achê pơla kố, a pơlê kong kơdrâm Gia Nghĩa, Vi ƀan hnê ngăn kong pơlê Dak Nông hiăng tơkŭm po Leh veăng pêi tơdroăng pêt 1 rơtal xiâm loăng ngiât. Dó inâi ‘’Xua môi Việt Nam ngiât lĕm’’. Tơdroăng kố hiăng tơ’mot lối 200 ngế kăn ƀô̆, mơngế pơkuâ cheăng, mơngế cheăng, đoân viên, droh rơtăm ƀă kuăn pơlê a pơlê kong kơdrâm Gia Nghĩa hiăng veăng pêi pro. Klêi kơ’nâi leh mơhnhôk pêi, hên ngế hiăng djâ lối 300 xiâm loăng kía prăng pêt a mâu drô troăng ối tung kơpong pro pơlê nếo Dak Nur B, bêng Nghĩa Trung, pơlê kơdrâm Gia Nghĩa.

Droh rơtăm Dak Nông kơhnâ pêt loăng

 Pôa Lê Trọng Yên, Kăn phŏ hnê ngăn Vi ƀan kong pơlê Dak Nông tối tiah kố, tơdroăng pêt loăng kong pơlê kô thăm mơdêk pêt hên tâ, tơ’mot hên khu râ, kơvâ cheăng tung pơlê pơla veăng pêt.

‘’Kong pơlê kô mơjiâng mâu troăng prôk, troăng pơkâ vâ veăng kum hdrê loăng pêt lâp lu, pêt loăng mơjiâng kong hnối pêi chiâk deăng. Ki má pá nếo pêt kong tơkŭm môi ƀăng kân. Ki má pu\n pêt loăng vâ ai liăn tê. Mâu hdrê loăng ki chiâng xúa hên tơdroăng, mê cho loăng ki vâ pro xâp hding tô, rak vế têa la xuân cho hdrê loăng ki vâ cheăng kâ chiâk deăng, môi tiah loăng kơxu, loăng hôt, loăng mak ka. Mâu hdrê loăng ki hiăng tối mê, ngin kô pêt mơjiâng a mâu tíu ki ai hyôh kong prâi tơtro. Kong pơlê Dak Lak kơdo mơ-eăm troh  hơnăm 2025 kô mơdêk pêt loăng mơjiâng kong châ lối 40%.’’.

Mơ’nui khế 3 kố nah, kong pơlê Gia Lai xuân hiăng tơkŭm djâ pêt loăng ‘’Xua môi Việt Nam ngiât le\m’’ a cheăm Biển Hồ, pơlê kong kơdrâm Plei Ku.

Kuăn pơlê Gia Lai veăng lo pêt loăng

Akố, pôa Võ Ngọc Thành, Kăn hnê ngăn Vi ƀan kong pơlê Gia Lai tối kong pơlê dế pơkâ roh tơdroăng ki mơjiâng kong pơlê chiâng ‘’Kong ngo ngiât lĕm rak vế ivá kuăn pơlê’’; pêt loăng, mơjiâng kong tí xê to vâ rak vế hyôh kong prâi tơniăn, mê ối ai tơdjâk troh mơnhông pêi cheăng kâ, rêh ối pơlê pơla, mơhno túa lĕm tro ƀă ôm hyô. Tung 5 hơnăm hdrối nah, kong pơlê hiăng kêi pêt 20 rơpâu ha kong ƀă loăng ki pêt lâp lu. Tơdroăng pơkâ dêi Hneăng hôp kân Đảng ƀô̆ kong pơlê Gia Lai roh má 16, hneăng 221-2025 xuân hiăng mơ’no hnoăng cheăng pêt nếo 40.000 ha kong, thăm mơdêk tơdroăng ki ăm kong châ hding xâp rơngâp dêi kong pơlê tâk troh 47,75% tung plâ 5 hơnăm la ngiâ. Veăng a hâi pêt loăng, pôa Lưu Trung Nghĩa, Kăn ngăn ‘na Chiâk deăng ƀă Mơnhông thôn pơlê dêi kong pơlê Gia Lai tối:

‘’Khu ngăn ‘na chiâk deăng ƀă mơnhông thôn pơlê kô hnê tối ăm Vi ƀan kong pơlê, hnê djâ mâu tơring, pơlê kong krâm, pơlê kong kơdrâm tơkŭm pêt loăng; pơkâ hdró pêt loăng tiô pơkâ, ki kơnâ, kơnía ‘na tơmeăm khoăng, ‘na hyôh kong prâi, tơnêi tíu [ă hnối rak vế gen vâ pơtối djâ gen ki mê mơdâ pêt tung lâp lu’’.

A chôu phut leh mơhnhôk pêt loăng mê ‘’Xua môi Việt Nam ngiât lĕm’’ a pơlê kong kơdrâm Plei Ku, khu kăn pơkuâ ngăn Hngêi rak liăn ƀă mơnhông thôn pơlê Việt Nam hiăng diâp 5 rơtal liăn kum tơdroăng rêh ối, pêi cheăng a kong pơlê kố, ƀă 1 rơtal cho vâ rôe hdrê loăng pêt mơjiâng. A kong pơlê Dak Lak, pêi pro tiô hnoăng cheăng pêt loăng, mơjiâng kong, pêi pro ‘na rak krúa lĕm hyôh kong prâi, tơnêi tơníu, Đoân viên droh rơtăm Hngêi rak liăn kum ‘na Chiâk deăng ƀă mơnhông thôn pơlê ki ai tíu cheăng a kong pơlê Dak Lak hiăng tơkŭm pêt lối 300 xiâm loăng kía prăng a ƀăng kong dêi pơlê kong kơdrâm Ƀuôn Ma Thuột. Kố xuân cho tơdroăng cheăng ki vâ pơkâ pêt 1.000 xiâm loăng ngiât a mâu tíu xah hêi, troăng kơphô̆, drô kĭng troăng kân, deăng ki pêt loăng, kong ilâng dêi Agribank Dak Lak.

Pôa Phan Thông Thái, Kăn hnê ngăn Ko\ng đoân, Kăn phŏ pơkuâ Hngêi rak liăn Agribank ki ai tíu pêi cheăng a kong pơlê Dak Lak ăm ‘nâi:

‘’Ngin hiăng ai tơdroăng pơkâ pêt 1.000 xiâm loăng ngiât, tung mê, ngin klâ xing xoăng 19 Kong đoân râ pá pêng, râ pá kơdâm vâ pêt a 8 tơring, pơlê kong kơdrâm. Tâi tâng ai vâ chê 200 rơpâu ngế, ngin pói tơngah kô châ hnê tối ăm dâng 20% mê hiăng tơniăn. Xua ing mê, vâi pơtối hnê pơtâng ăm khu ngế ki ê, hnê tối ăm dêi rơpŏng, kuăn ‘ne\ng hdroâng hdrê, kuăn mơngế ki hlê plê̆ng, pêi ro kô hên tâ’’.

Xông tơpui a ‘’Hâi Têt pêt loăng’’ rơnó Hơngui Tân Sửu pơla hdrối kố nah a kong pơlê Phú Yên, pôa Nguyễn Xuân Phúc, Ngế pro xiâm hnê ngăn tơnêi têa tối ăm ‘nâi, rơtế ƀă mâu tơdroăng cheăng dêi kơvâ ngăn ‘na chiâk deăng ƀă mâu kong pơlê, pơlê kong kân kơdo mơ-eăm rak vế, ƀă thăm mơdêk pêt kong vâ kong loăng xâp hding tơnêi rơngiâp lĕm. Tơdroăng ki pơcháu pêt 1 rơtal xiâm loăng ngiât ti xê to veăng kum pro ngiât drêh ăm tơnêi ngo lĭng, mê ối pro ngiât drêh ăm kơpong kơphô̆ ƀă thôn pơlê dêi Việt Nam.

Ngế pro xiâm hnê ngăn veăng leh pêt 1 rơtal xiâm loăng ngiât a Nghệ An

‘’Kố cho tơdroăng cheăng ki ai pơxúa kân khât môi tiah rơkong hnê tối dêi Pôa Hồ pin hiăng hnê djâ, tơdroăng cheăng kố ôh tá mơhrê hên liăn ngân mê ối veăng kum tơdroăng ki kal tung veăng mơnhông tơdroăng rêh kâ ối kuăn pơlê ƀă pin tơbâ chôu tơdroăng cheăng tung chal tơplâ nah, hnối ai tá mơnhông cheăng ăm tơnêi têa, tơná Pôa Hồ pin cho ngế ki apoăng pơkâ thế pêt loăng a hâi lơ 28/11/1959 xua môi Việt Nam ngiât lĕm, krúa hơ’djâ tâ lơ môi Việt Nam ngiât cho tơdroăng ki hnê tối xiâm dêi Tơdroăng pơkâ pêt 1 rơtal xiâm loăng ngiât’’.

Mơ’nui khế 3 hdrối kố nah, a Kơpong tơbâ Khu droh rơtăm pleăng dêi hnoăng cheăng Truông Bồn, cheăm Mỹ Sơn, tơring Đô Lương, kong pơlê Nghệ An, pôa Nguyễn Xuân Phúc pơtối veăng Leh pêi pro tiô pơcháu pêt 1 rơtal xiâm loăng ngiât - Xuân môi Việt Nam ki ngiât lĕm. Tối nhên ‘na mơngiơk ngiât dêi tơdroăng ki kro mơdrŏng, dêi tơdroăng ki tơtêk kro mơdrŏng, xúa ti mê, Ngế pro xiâm hnê ngăn hiăng krếo thế mâu khu râ, kơvâ cheăng pơtối tŏng kum, rơtế prôk [ă mâu khu râ, kơvâ cheăng, mâu kơ koan vâ pro bâ eăng, thăm mơdêk tơdroăng ki tơ’noăng pêt loăng, pro xâp rơngâp, hding tô ăm tơnêi tíu, ngo li\ng tung lâp tơnêi têa.

Quốc Học rah chêh

Nhat Lisa tơplôu ƀă tơbleăng