Tơhnah rơhê kroăng Pa rêm hơnăm thăm rế ó tâ – Hâi 1 lơ 20.07.2015
Thứ hai, 00:00, 20/07/2015

VOV4.Sêdang - Ô vâi krâ nho\ng o [ă pú hmâ! Rơnó mê hngê Tây Nguyên hiăng troh hnối cho tơdroăng ki tôu tuăn ‘na mê khía mơhot têa kân lân lu. {ă kong pơlê, kuăn pơlê ki rêh ối a péa pâ k^ng têa kroăng Pa, troăng ki tơkâ hluâ kong pơlê Gia Lai, tơdroăng ki xâu rơ-iêu rế hlo ó tâ, drêng tơdroăng ki tơnêi rơhê tơhnah tơhnâp rế hên. {ai chêh dêi Công Bắc, ngế chêh hla tơbeăng cheăng tung Rơ’jiu Việt Nam ai mơnhên tơdroăng mê.

Rơpo\ng jâ Vũ Thị Phương, pơlê a Thái Bình, troh ối a thôn Quỳnh Phụ 3, cheăm }ư R]a\m, kơpong achê kông Lệ Bắc, tơring Krông Pa, kong pơlê Gia Lai, tiô pêi cheăng kâ nếo sap hơnăm 1985. Rơpo\ng jâ châ axoa\ng tơnêi dâng 1 rơpâu 800 met karê vâ rêh ối tơniăn a kố. Laga, tơdroăng rêh ối dêi rơpo\ng jâ hiăng ôh tá tơniăn. Tơnêi ki axoăng ăm ối pro hngêi trăng bu dâng 100 met karê [a\ tơ’lêi tro têa mơhiu tâi tâng drêng têa kân lân lu.

Bo song Ba da sat lo toi sat nha dan.jpg

‘Noăng têa kroăng Pa tơhnah tơhnâp troh a hngêi kuăn pơlê

Rơpo\ng jâ Phương rêm hâi trâm rơ-iêu drêng rơnó mêi troh, púi tơngah châ tơnêi têa pro tơ’lêi hlâu to\ng kum rơpo\ng xe\n ối a tíu ki ê, tơniăn tơdroăng rêh ối ăm rơpo\ng: Rơpo\ng ôh tá ai kơbố rak ngăn, rơpo\ng má nôu kuăn, chiâk deăng ôh tá ai, rêm rơnó mêi kân môi tiah kố, tơnêi tơhnah tơhnâp, má kuăn a xâu ‘nâng ôh tá ‘nâi kơtâu ối u lâi. Roh têa kân hơnăm 2009 nah, mê kăn [o# cheăm xuân ăm khu lêng kuăn pơlê lăm xe\n kuăn pơlê ối pơtân a hngêi nho\ng o. Sap hơnăm 2009 troh nôkố rêm hơnăm tơnêi tơhnâp môi iâ. Troh nôkố kơnôm ai mâu khu râ kơpêng kum má nôu kuăn.

Kơtăn thôn Quỳnh Phụ 3 dâng 1 km, tơhnah tơhnâp têa kroăng Pa xuân tơdjâk ó troh tơdroăng rêh ối, pêi chiâk deăng [a\ châ chăn kuăn pơlê tung pơlê Lang, cheăm }ư R]a\m. Tơhnah tơhnâp têa kroăng Pa hiăng pro hr^ng hectar tơnêi pêi chiâk deăng, mơhiu 21 tơnâp kiâ [a\ tơ’lêi tơhnah tơhnâp hngêi trăng, pro rơ-iu troh châ chăn dêi lối 80 rơpo\ng kuăn pơlê tung pơlê. 

 

sat lo sau lam mat nhieu dat san xuat.jpg

Tơhnah tơhnâp tơnêi pêi chiâk deăng 

Klêi kơ’nâi rơnó mêi têa kân lân lu, tơnêi tơhnah tơhnâp rế kân, mâu rơpo\ng tung pơlê Lang tô tuăn ‘nâng. Kuăn pơlê hiăng hên hơnăm pâ thế mâu khu râ ai hnoăng, laga xuân tá hâi tơleăng. Poâ Nay Thông, ối a pơlê Lang, cheăm }ư R]a\m, tơring Krông Pa, kong pơlê Gia Lai, tối: Pâ thế khu râ kăn pơkuâ cheăm [a\ kong pơlê, mơ-eăm pro tơ’lêi hlâu ăm kuăn pơlê, vâ xe\n kuăn pơlê ăm ối tíu ki tơniăn, rế re\ng rế tơtro. Vâ kuăn pơlê tơniăn pêi cheăng kâ. Tơnêi chiâk deăng nôkố hiăng hiu tâi tâng.

Drô têa kroăng Pa, hơhngế lối 20 km vêh peăng kơnho\ng tâng pơchông [a\ cheăm }ư R]a\m, 170 rơpo\ng kuăn pơlê [a\ dâng 900 pơ’leăng mâ mơngế, a 4 pơlê dêi cheăm Ia Rsai, tơring Krông Pa xuân trâm rơ-iêu xua tơhnah tơhnâp k^ng têa kroăng. A 4 pơlê kố, têa kroăng Pa xuân hiăng pro tơhnah tơhnâp troh achê hngêi kuăn pơlê. Hơnăm 2012, khu râ kăn pơkuâ cheăm Ia Rsai [a\ kơvâ cheăng tơring Krông Pa hiăng mơhnhôk tơdroăng tơkêa pro xe\n kuăn pơlê ối a tíu ki tơniăn. Laga troh nôkố, tơdroăng tơkêa pro xuân tá hâi kêi đeăng, kơpong ki ối nếo tá hâi on tơhrik, têa ôu hum roh jíu [a\ hngêi trung hriêm, kuăn pơlê tá hâi chiâng vâ xe\n ối tíu ki nếo. Xiâm kối chiâng hrá kố xua ôh tá tu\m liăn ngân. Tiô pơkâ kơxo# 623/QĐ-UBND dêi Vi[an kong pơlê Gia Lai k^ tơdroăng tơkêa pro xe\n kuăn pơlê kơpong tơnêi tơhnah tơhnâp cheăm Ia Rsai hneăng hơnăm 2012 – 2014, tơdroăng tơkêa pro ai kơxo# liăn mơ’no lối 17 rơtal liăn, tung mê 70% liăn ngân tơnêi têa, 30% liăn ngân kong pơlê. Laga, troh tâi hơnăm 2014, hiăng tâi hâi khế po rơdâ pêi pro, tơdroăng tơkêa pro nếo bu tơdah châ dâng 8 rơtal liăn. Vâ re\ng tơniăn tơdroăng rêh ối ăm kuăn pơlê, poâ Ngô Tiến Hùng, kăn hnê ngăn Vi[an cheăm Ia Rsai, pâ thế: Nôkố têa kroăng Pa ga đi đo hơ’lêh troăng têa hiu, péa pái hơnăm achê kố, ga hiăng tơhnâp troh peăng kuăn pơlê dế rêh ối. Têa kân hiu têi, mê tơdroăng tơnêi tơhnah tơhnâp [a\ pro tơdjâk troh hngêi trăng dêi kuăn pơlê. Xuân púi tơngah Tơnêi têa re\ng tơmâng to\ng kum rế re\ng rế ‘ló.

Poâ Đinh Xuân Duyên, kăn pơkuâ [ơrô pêi chiâk deăng tơring Krông Pa, ăm ‘nâi, pơlê ai tơkăng dêi rơpó pơla tơbăng – kơpong tơbăng kân rơdâ, tơnêi ai hên prêi [a\ rơnâk ó, tơring Krông Pa cho kơpong ki má môi tíu ki tơhnah kân dêi têa kroăng Pa. Mâu hơnăm achê kố, tơdroăng têa kroăng Pa tơhnah tơhnâp rế ó. Lâp tơring nôkố ai lối 280 rơpo\ng kuăn pơlê, a 5 thôn, pơlê dêi 2 cheăm }ư R]\a\m [a\ Ia Rsai, trâm rơ-iu xua tơhnah tơhnâp. Laga, tơdroăng xe\n kuăn pơlê lo ing kơpong rơ-iu kố trâm hên pá puât. Tơring hiăng pơkâ troh mâu râ 3 tơdroăng tơkêa pro: péa tơdroăng tơkêa pro xe\n kuăn pơlê a cheăm }ư R]a\m, Ia Rsai [a\ môi tơdroăng tơkêa pro mơjiâng ‘noăng kâng tât k^ng têa kroăng Ba [a\ kơxo# liăn lối 320 rơtal liăn. Laga, troh nôkô, bu nếo ai tơdroăng tơkêa pro xe\n kuăn pơlê a cheăm Ia Rsai châ k^, laga ôh tá tu\m kơxo# liăn pêi cheăng, péa tơdroăng tơkêa pro ki ê [a\ kơxo# liăn dâng 303 rơtal xuân dế ối tơkôm kong pơlê [a\ Tơnêi têa k^. Poâ Đinh Xuân Duyên tối: Peăng tơring, cheăm xuân hiăng pâ troăng hơlâ mơ’no mâu tơdroăng tơkêa pro, laga kơxo# liăn ôh tá tu\m vâ mơ’no mơjiâng pro hngêi trăng troăng klông. Ngin hiăng pâ thế mâu khu râ, mâu kơvâ cheăng dêi kong pơlê, xuân môi tiah Tơnêi têa séa ngăn, kô séa ngăn ki nhên khât ‘na tơdroăng tung cheăm vâ ai to\ng kum liăn po rơdâ pêi pro mâu tơdroăng tơkêa pro tơdâng tơ’mô, tơniăn tơdroăng rêh ối dêi kuăn pơlê tung cheăm.

Drêng tơkôm po rơdâ pêi pro tơdroăng tơkêa pro xe\n ối tíu ki tơniăn, kuăn pơlê mâu tơring peăng mâ hâi lo Gia Lai, rêh ối drô têa kroăng Pa xuân ối pơtối trâm rơ-iu ‘na tơnêi tơhnah tơhnâp. {a\ tơdroăng kong prâi pro ôh tá tơniăn, troăng têa hiu hơ’lêh, ôh tá ‘nâi drêng lâi ga kô pro rơ-iu ăm hr^ng rơpo\ng kuăn pơlê. Tơdrêng amê, rơnó mêi, khía pê têi hơnăm kố hiăng troh, kuăn pơlê tô tuăn khât ‘na tơdroăng tơnêi tơhnah tơhnâp.

A Sa Ly tơplôu

Tags:

Viết bình luận

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC