A kơpong tíu pêi cheăng ƀă kơmăi kơmok Hòa Tâm ƀă Kơno tuk Bãi Gốc, kong pơlê Dak Lak, lối chât toăng rơxế kân, kơmăi kui tơnêi rơtế ƀă hên mâu kơmăi kơmok dế gu tơnêi pro ăm tơbăng, po troăng pêi cheăng. Klêi kơ’nâi tơdroăng pêi pro thâ xo tơnêi pro troăng, Kơpong tíu pêi cheăng ƀă kơmăi kơmok Hòa Tâm hiăng hiăng chêh pro klêi tơdroăng ki ăm mung lối 215ha tơnêi. Pôa Đỗ Văn Khánh, Phŏ kăn pơkuâ Kŏng ti Tơlo liăn ‘No pêi cheăng ƀă Mơjiâng pro hngêi trăng, troăng klông Kơpong cheăng ƀă kơmăi kơmok Hòa Tâm ăm ‘nâi, krê Kơno tuk Bãi Gốc, tâi tâng 64,9 ha tơnêi ‘lâng hiăng châ pơcháu, pro tơ’lêi hlâu vâ tơdroăng tơkêa bro châ tơbleăng pro mâu kế tơmeăm ki xiâm tung khế 9 la ngiâ.

“Kăn hnê ngăn xuân môi tiah kăn pơkuâ Vi ƀan kong pơlê hiăng mơjiâng tôh pêi cheăng pêi pro rĕng ăm hnoăng cheăng xo tơnêi môi tiah hdrối kố nah xuân hlo pêi pro kơtăng khât. Tơhrâ apoăng khế 9 kô tơbleăng pro, rak tơniăn tŭm tro luât ƀă tíu pêi cheăng ai khu ki xo pro vâ tơbleăng pêi pro”.

Môi tíu ki pêi cheăng pơxiâm pơtroh kơmăi troh pêi cheăng xuân cho rôh kơxô̆ liăn gá păng ‘nâng mot tung tơdroăng cheăng kâ. Kố cho loăng rêk vê ngăn ki kal drêng mâu kong pơlê pơkâ pêi tâk péa kơxô̆. A Rôh hôp Pơkâ mơdêk ‘no liăn cheăng hơnăm 2026, Gia Lai ai tâi tâng kơxô̆ liăn chêh inâi pêi cheăng ƀă tiô tối hdrối cho dâng 850.000 rơtal sap ing 273 tơdroăng tơkêa bro. Ƀă kong pơlê Dak Lak xuân hiăng diâp pơkâ pêi pro tiô troăng ‘no liăn pêi cheăng ăm 25 to tơdroăng tơkêa, tâi tâng kơxô̆ liăn lối 40.000 rơtal liăn. Mâu kơxô̆ ki kố ăm hlo ki pro mơnguân dêi tơnêi tơníu mơjiâng pro nếo. La kơxô̆ liăn chêh inâi ƀă tơhrâ nếo bu cho tơdroăng ki pơxiâm tê; tơdroăng ki kal tâ cho ivá ki vâ pro pơhlêh mâu tơhrâ mê chiâng tơdroăng tơkêa bro ki ai khât. Pôa Đỗ Hữu Huy, Kăn hnê ngăn Vi ƀan kong pơlê Dak Lak ăm ‘nâi, kong pơlê hiăng mơjiâng Tôh séa ngăn, tŏng gum pêi pro mâu tơdroăng tơkêa klêi kơ’nâi pơkâ mơdêk ‘no liăn cheăng.

“Kal rĕng chêh pro klêi mâu túa pơkâ tơbleăng pêi mâu tơdroăng pơkâ cho troăng hơkâ ‘no liăn pêi cheăng, hlá mơ-éa mơnhên ‘no liăn pêi cheăng ƀă tâi tâng mâu hlá mơ-éa ki chêh vâ chôu vế tơrŭm cheăng hiăng châ diâp ăm a rôh hôp. Tôh séa ngăn kal pơtối tơbleăng pêi tơdrêng hlối túa pơkâ vâ pêi pro klâ xoăng tơdroăng cheăng tung pơkâ mơjiâng Tôh. Xoăng nhên ngế pêi hnoăng cheăng, xoăng nhên tơdroăng cheăng ƀă nhên rêm túa tơkêa pêi tá troh a hâi khế dêi tơdroăng tơkêa bro păng ‘nâng, ki pơxiâm pêi cheăng khât ah. Pôi tá ăm ai khu ki tơdah xo pêi hnoăng cheăng, ah vâi ôh tá chiâng pro klêi a tíu pêi cheăng ki ê”.

Laga, pơtroh kơxô̆ liăn tung hnoăng cheăng pêi xuân tá hâi cho tơdroăng ki má mơ’nui. Thăm mơdêk ối tơkôm tung ivá tơ’mot ƀă xúa tơƀrê kơxô̆ liăn. Môi tơdroăng tơkêa bro maluâ ai hên kơxô̆ liăn la ôh tá ai tơnêi tíu vâ pêi cheăng, hlá mơ-éa, tơmeăm pro lơ troăng prôk tơdjêp mê xuân tá hâi pro chiâng ki kơnía. Xua mê, rơtế ƀă tơ’mot ‘no liăn cheăng, mâu kong pơlê athế pro kơdroh hâi khế sap ing troăng hơlâ pơkâ pêi troh tíu pêi cheăng, sap ing tíu pêi cheăng troh mơjiâng pro ƀă tơdroăng pêi cheăng. Tiô pôa Nguyễn Ngọc Phúc, Phŏ hnê ngăn Vi ƀan kong pơlê Lâm Đồng, mâu kơxô̆ liăn kal ai tơdroăng ki tơdjêp chiâng mâu tíu tơrŭm cheăng ki nhên:

“Lâm Đồng ai hên tơdroăng ki rơdêi ‘na pêi chiâk deăng xúa kơmăi kơmok chal nếo, uâ pơliê tơmeăm pêi lo ing chiâk deăng, on tơhrik vêh pro. Tơdroăng ki kal cho athế tơdjêp mâu kơxô̆ liăn chiâng mâu tơdroăng tơrŭm pêi pro nhên, pro chiâng kế tơmeăm ki nếo, kơmăi kơmok ki nếo, túa mơjiâng pro nếo, pro pơxúa mâu tơdroăng ki kơnía khât ăm kuăn pơlê, khu mơdró kâ ƀă tơdroăng cheăng kâ dêi kong pơlê thăm mơnhông tâk péa kơxô̆, mơdêk kơlo kơxô̆ ki tơxup tơbriât râ kong pơlê”.

Tiah mê, ƀai toăn tơ’mot ‘no liăn pêi cheăng ôh tá xê to tơdroăng ki ‘na kơxô̆ liăn, mê ối cho tơdroăng ki rah xo kơxô̆ liăn tro troăng prôk, pro chiâng tơdroăng kơnía rế tâk ƀă ivá tơdjâk. A Khánh Hòa, klêi kơ’nâi ‘mot chiâng môi ƀă kong pơlê Ninh Thuận, kong pơlê a kĭng têa kơxĭ vâ chê 500 km, rơtế ƀă kơno tuk têa kơxĭ ƀă mâu tíu pêi cheăng (lo-ji-stiks) logistics châ pơkâ. Pôa Trương Văn Tiến, Kăn pơkuâ Tíu pêi cheăng Pơkâ mơdêk ‘no liăn cheăng, Tê mơdró ƀă Ôm hyô kong pơlê Khánh Hòa tối tiah kố, tơdroăng pơkâ cho tơdjêp châ troăng klông kố ƀă kế tơmeăm sap ing Tây Nguyên ƀă pa hdroh Tơdế Tơnêi têa.

“Pro tiah pêi cheăng châ tơƀrê khât ing mâu kơno tuk hlối ing tơdroăng ki tơdjêp troh kơpong kế tơmeăm a peăng Hdroh Tây Nguyên. Pro tiah lâi vâ krếo thế mâu khu ki ‘no liăn cheăng troh pêi cheăng pro tơdroăng tê mơdró, (lo-ji-stiks) logistics, pro tơ’lêi hlâu khât ăm mâu khu mơdró kâ. Ing mê, mơjiâng tíu pêi cheăng pơto chơ kế tơmeăm tiô túa ki kân”.

Ƀă Tây Nguyên – Kong tơbăng achê têa kơxĭ pa hdroh Tơdế Tơnêi têa, rak tơniăn kơxô̆ liăn xua mê ôh tá xê to môi tơdroăng ki tơ’mot ‘no liăn pêi cheăng. Mê cho pơkâ thế pơhlêh troăng hơlâ, tŏng gum liăn ngân mơnhông, pro chiâng kơxô̆ liăn chiâng cheăng pêi, chiâng kế tơmeăm, pêi lo liăn ƀă ivá tơxup tơbriât dêi tơdroăng cheăng kâ. Mê xuân cho tơdroăng ki kuăn pơlê rơhêng vâ châ ngăn hlo klêi kơ’nâi mâu tơdroăng pơkâ: troăng hơlâ tŏng gum athế châ mot trâu hơngế tung rêh ối, liăn ngân athế châ pro tơ’lêi hlâu, vâ chiâng tơdroăng mơnhông tơtêk khât.