VOV4.Sêdang - Ƀă khôi túa tơrŭm môi tuăn, kum dêi pó, pâ dêi pó pơla hdroâng mơngế, klêi kơ’nâi rơkong krếo thế dêi Kăn xiâm hnê ngăn tơnêi têa ƀă Khu râ kăn hnê ngăn Vi ƀan xiâm Măt trâ̆n Tơnêi têa Việt Nam, hên kơ koan, tíu cheăng, khu tơrŭm cheăng, mơngế krê hiăng mơnhông hnoăng cheăng, tiô tơdroăng ki ai ƀă ivá dêi tơná, veăng tơlo liăn vâ tŏng kum hbrâ mơdât COVID 19. Kố cho khu ki kơdrâm vâ rơtế ƀă Chin phuh tŏng kum ăm khu ƀok thái pơkeăng, mâu ngế pêi tơdroăng pơlât, pêi cheăng a mâu kơpong klâ kơtăn xuân môi tiah vâ ai liăn tơkŭm po pâk vaccine ăm kuăn pơlê tung lâp tơnêi têa.

 Kơbong ki tơdah mâu “hiâm mơno ki ‘nâi rơ-ui kum mơngế” ki veăng hbrâ tơplâ mơdât pơreăng COVID-19 a Vi ƀan xiâm Măt trâ̆n tơnêi têa Việt Nam tung mâu hâi ki kố đi đo lôu péa koh tơdah mâu khu râ, kơvâ cheăng, mơngế krê, mâu khu mơdró kâ, mâu ngế ai hiâm mơno ‘nâi rơ-ui pâ pơrá veăng tơdjoâm ivá mơno rơtế ƀă Chin phuh hbrâ tơplâ mơdât ƀă pơreăng COVID-19.

Râng kơxô̆ liăn ai 131 rơtuh liăn dêi Khu pơkuâ ngăn kuăn pơlê Việt Nam a Ma Cao, kong têa Sinuâ prếo vêh a tơnêi têa vâ veăng kum ăm tơdroăng hbrâ, tơplâ, mơdât pơreăng COVID-19, jâ Nguyễn Thị Hương ai tối tiah kố: kuăn pơlê pin ki rêh ối a kong têa ê đi đo tí tăng ‘nâi plĕng ‘na tơdroăng tâ tú pơreăng tung tơnêi têa, ối rơhêng vâ mâu tơdroăng ki veăng kum troh khu râ pơkuâ ngăn ƀok thái pơkeăng, mâu ngế ki rêm hâi rêm măng khăm pơlât, vâ veăng ‘no hnoăng tơná tơplâ mơdât pơreăng COVID-19:

“Ngin hiăng pêi cheăng ƀă Khu kăn teăng mâ Việt Nam ƀă Khu pơkuâ ngăn kuăn pơlê Việt Nam a Ma Cao vâ tơkŭm po mâu roh hôp mâu kuăn pơlê hnối krếo  thế vâi veăng tơrá liăn ngân. Kuăn pơlê xuân vâ môi tuăn, xua môi hdroâng hdrê pin, lăm ulâi xuân tơmiât rơ-ui troh pơlê xiâm tơná. Xua ti mê, ngin hiăng krếo thế vâi krâ-nhŏng o ki rêh ối a kong têa kố, hlo ai hên ngế rơhêng vâ tơrá tŏng kum hên ‘nâng”.

Rak vế, pêi pro rơkong krếo thế dêi pôa Nguyễn Xuân Phúc, Kăn xiâm hnê ngăn tơnêi têa ai tối tiah kố: Tơnêi têa kal khât ‘nâng tơdroăng ki mơhnŏng veăng ‘no liăn ngân, hiâm mơno dêi kuăn pơlê”. Mâu hâi hdrối kố nah, hên kơ koan, đông lêng, mâu tíu pơkuâ cheăng hiăng mơhnhôk khu pơkuâ, mơngế cheăng tung kơ koan veăng tơlo ai 1 hâi liăn khế vâ veăng tơplâ mơdât pơreăng.

A Khu xiâm ngăn ‘na khu kăn ƀô̆ dêi tơnêi têa, klêi kơ’nâi mơ’no thế pêi pro tơdroăng kố, mê tíu kố hiăng châ xo 430 rơtuh liăn, tâi tâng kơxô̆ liăn ki kố hiăng châ pơtroh ăm Khu xiâm hbrâ, tơplâ, mơdât COVID-19 vâ veăng kum pêi pro tiô kơ tơdroăng ki tơplâ ƀă pơeăng. Pôa Vũ Đăng Minh tối ăm ‘nâi:

“Tâi tâng mâu kăn ƀô̆, khu pêi cheăng ăm tơnêi têa dêi Khu ngăn kăn ƀô̆ tơnêi têa hiăng mơhnhôk thế tơdroăng tơrá liăn ngân. Kăn ƀô̆ cheăng tung Khu xiâm pơkuâ ngăn kăn ƀô̆ tơnêi têa pơkâ thế rêm ngê pin ai troăng hơlâ ki veăng hbrâ, tơplâ, mơdât ƀă pơreăng ki tơtro má môi, vâ khoh kâi châ mơdât tơdroăng tâ tú dêi pơreăng. Pro ti lâi vâ rĕng khoh kâi châ mơdât pơreăng tâ tú, vâ khoh châ rak vế tơniăn tơdroăng rêh ối, vâ mơnhông tơnêi têa.

La ki kal, kơxô̆ liăn ki kố má luâ ga iâ, la ki ahdrối tâ, kal athế tŏng kum, ai troăng hơlâ tơtro vâ rĕng châ tŏng kum ăm mâu kăn ƀô̆ khăm pơlât mơngế ki châi tamo. Kong prâi tô téa, khu ƀok thái pơkeăng xuân trâm pá ó khât”.

Pơcháu kơxô̆ liăn ai 300 rơtuh veăng kum, pơtroh ăm Vi ƀan xiâm Măt trâ̆n tơnêi têa Việt Nam, pôa Vũ Hải Quang, Kăn xiâm phŏ pơkuâ ngăn Rơ’jíu Việt Nam tối ăm ngin ‘nâi, rêm ngế kăn ƀô̆, mơngế pơkuâ, mơngế cheăng, mơngế chêh hlá tơbeăng, mơngế rah chêh, mâu ngê̆ sih tung Rơ’jíu Việt Nam hiăng veăng tơrá châ 300 rơtuh liăn ƀă hiâm mơno pói rơhêng vâ veăng kum rơtế ƀă Đảng, Tơnêi têa, Chin phuh châ mơdât tơdroăng ki tâ tú dêi pơreăng tung pơlê pơla. Pakĭng tơdroăng veăng tơrá, mâu hâi hdrối mê hiá nah, Rơ’jíu Việt Nam hiăng pêi pro kơhnâ khât tơdroăng hnê mơhno tung hbrâ tơplâ mơdât pơreăng:

“Ƀă hnoăng cheăng cho kơ koan ki tối tơbleăng tơdroăng ki kal dêi Đảng, dêi Chin phuh, ngin hiăng mơ’no tối hên troăng hơlâ vâ mơ’no tối mâu tơdroăng nếo ai ƀă mâu tơdroăng cheăng ki hbrâ, tơplâ, mơdât pơreăng COVID-19. Đi đo ăm khu chêh hlá tơbeăng troh pêi cheăng a kơpong ki tâ tú pơreăng hnê tối kuăn pơlê, tối mơnhên mâu tơdroăng ki ƀlêi chiâng xua Đảng ƀă Chin phuh hiăng hnê djâ. Tơdroăng ki pêi cheăng hên luâ tâ péa hdroh rế tơplâ mơdât pơreăng rế mơnhông pêi cheăng kâ; hâk kơdeăn mâu ngế ki djâ troăng ahdrối, malối ƀă nâu ngế ki dế pêi hnoăng cheăng tơplâ mơdât pơreăng a tíu ki xahpá, ai tá tơdroăng piu hiât dêi châ”.

Mâu roh ki trâm pá má môi cho roh ki vâ rêm ngế kuăn pơlê pêi pro, mơhno tối dêi hiâm mơno tơrŭm tơrôa, rơtế pêi mâu tơdroăng cheăng ƀă ai hnoăng xua vâ kum tơnêi têa, xua vâ veăng kuăn pơlê. Hên khu mơdró kâ ƀă mơngế krê hiăng thăm mơdêk hiâm mơno ki tơrŭm, veăng kum dêi pó, “rơ-ui kơ vâi môi tiah rơ-ui dêi châ”, “ngế ki chiá ai kum ngế ki ôh tá ai kế ki klâi”. Teăng mâ mâu khu mơdró kâ, hngêi rak liăn ƀă mơngế krê ai tối: “Á tơmiât tiah kố, kơnôm ai tơdroăng ki veăng tŏng kum, ki mơhnŏng veăng dêi kuăn pơlê, mê cho ing hiâm mơno. Cho tuăn mơno ki ‘nâi rơ-ui kum mơngế ki hliăng tiâ, châi tamo, khôi túa ki kố hiăng hmâ ai ƀă tơrêm ngế kuăn pơlê Việt Nam. Hnoăng cheăng mê, pakĭng tơdroăng ki mơhnŏng pêi pro dêi xêh, mâu ngế ki kố ối ‘nâi plĕng nhên, mê cho kal pôu râng hnoăng cheăng, rơtế veăng ƀă Chin phuh, rơtế kum kuăn pơlê”.

Vêh mơnhên kô xúa tro tơdroăng, tơbleăng mơnhên, tơdrăng ƀă tơƀrê kơxô̆ liăn ki khu mơdró kâ, mâu ngế ki ai tuăn mơno rơ-ui vâ veăng kum ăm kơxô̆ liăn ki hbrâ tơplâ mơdât pơreăng COVID-19, jâ Trương Thị Ngọc Ánh, Kăn xiâm phŏ hnê ngăn Vi ƀan xiâm Măt trâ̆n tơnêi têa Việt Nam tối tiah kố: Kố cho tuăn mơno, ivá ki ó rơdêi má môi vâ khoh châ rôe vaccine pâk ăm kuăn pơlê tung lâp tơnêi têa, vâ veăng kum ăm khu ƀok thái pơkeăng, mâu ngế ki plâ hâi plâ măng khăm pơlât lơ pêi cheăng a mâu kơpong ki ăm klâ ối krê, ing mê, vâ veăng kum rôe mâu kơmăi kơmok, pơkeăng, tơmeăm khoăng tung hbrâ, tơplâ, mơdât pơreăng COVID-19:

“Ƀă ivá cheăng tí tăng mơhnhôk thế dêi Khu xiâm pơkuâ hnê ngăn Đảng, mê ngin hiăng tơrŭm cheăng ƀă Khu hnê mơhno tơnêi têa ‘na hbrâ tơplâ mơdât pơreăng COVID-19 vâ rak vế tơniăn ăm tơdroăng pơkuâ ngăn, xúa kơxô̆ liăn veăng tơrá dêi khu mơdró kâ, mâu ngế ki ai tuăn rơ-ui kum, rak vế tơniăn xo kơxô̆ liăn ki mê pơtroh tro tơdroăng, châ tơƀrê ing kơxô̆ liăn ki hiăng mơhnhôk veăng tơrá”.

“Ivá ki tơrŭm cheăng, môi hiâm, môi mơno, tâi tâng kuăn pơlê tơplâ pơreăng”-mâu khu ngế ki teăng mâ khâu mơdró kâ, khu pơkuâ cheăng, mơngế krê hiăng troh veăng kum a Vi ƀan xiâm Măt trâ̆n tơnêi têa Việt Nam tung mâu hâi ki kố mơhno tối nhên, kố ti xê to rơkong tơpui ƀă rơkong tê, mê cho ki tơdrăng, lĕm tro păng ‘nâng tung hiâm mơno, ai pơxúa păng ‘nâng vâ mơhno tối hiâm mơno tơrŭm tơrôa, môi khôi túa ki kơnía git dêi hdroâng kuăn ngo. Hiâm mơno ki mê, thăm mơhno rế bâ eăng tung pơla trâm pá puih, hliăng tiâ, thăm rế mơhno tối hiâm mơno kâi chân, tuăn tơmiât krá kâk dêi mơngế Việt Nam.

Lại Hoa - VOV1

Nhat Lisa tơplôu ƀă tơbleăng