VOV4.Bahnar – Đunh kơ âu hlo\h 10 sơ năm, yoa puh kiơ\ nơ\r bơ ngai kơ ne# pơ hlu\ pơ hlôm, lơ kon pơ lei tơ\ xăh Ia Tiêm, apu\ng Chư Sê, dêh char Gia Lai hu\t hơ chăng hnam tơ no\, kơ dâu kle\nh tơ\ Campuchia, hơ pơi ‘me\h chă đei tơ drong erih xa ‘nao hiôk jơ nap. Mă lei, truh tơ\ te\h đak đe nai, rim tơ drong ưh đei nhen nơ\r đe chă pơ hlu\ pơ hlôm, kơ na lơ bơ ngai vih dơ\ng tơ\ plei kơ dih, io\k đei tơ drong tơ gu\m đơ\ng khul kơ dră tơ ring, jơ hngâm đon ‘mêm mơ nat đơ\ng kon pơ lei, đơ\ng no\h adrin jang xa pơm pơ dro\ng păng pơ jing tơ drong erih xa ph^ tơ to\ dơ no\ ‘lơ\ng.

{ok Kpă Pim, oei tơ\ plei Rơ Ngol, xăh Ia Tiêm tơ roi, adrol ki yoa tam mă băt trong tơ mât yoa khoa ho\k ki thuât ‘nao lơ\m tơ drong cho\h jang xa, mă đơ\ng đei te\h lơ ră, mă lei hnam [ok oei hơ nơ\ng ưh kơ măh phe xa, [a so\ng, tơ drong erih tôch mơ mat. Sơ năm 2002, bơ ngai kơ ne# pơ hlu\ [ok năm tơ\ te\h đak gâp “ưh kăl jang mă lei đei tơ mam xa măh mai”. Put kiơ\ nơ\r bơ ngai kơ ne#, [ok Kpă Pim vih tơ\ hnam to\ng io\k 8 kơ long phe kiơ\ đe kơ dâu tơ\ Campuchia.

Mă lei, khei ‘năr oei xa tơ\ te\h đak Campuchia ưh đei nhen thoi nơ\r đe pơ hlu\ pơ hlôm. Vă đei jên, [ok Kpă Pim bơ\ jang glăi luât lơ\m m^nh hnam kơ măy. Tơ drong jang tôch kơ trăp, mă lei jên khei ưh kơ măh vă rong ‘me kơ dih kâu. {ok Kpă Pim tôch kơ ơ\h mưh băt kơ dih kâu pu\h [ơm nơ\r đe hơ le\nh, [lo\k dơ\ng kon kăn tơ\ hnam, [ok tôch ‘me\h vih. Đơ\ng ro\ng âu, đei ko\ng an Campuchia păng khul linh [ô đo#i vei lăng tơ ring sơ lam Việt Nam tơ gu\m, [ok Kpă Pim đei vih dơ\ng tơ\ pơ lei.

Dang ei, gơ nơm pơ nam jang, ho\k đei lơ ki thuât jang ‘nao dơ\ng, [ok Kpă Pim đei 3000 tơ nơm ‘long che\h phe jing ‘lơ\ng, m^nh sơ năm jang xa io\k đei truh dôm j^t triu hlak jên. Gơ nơm thoi no\h, [ok Kpă Pim đei jên rong kon năm ho\k đăi ho\k, hnam tơ no\ đei tơ drong erih xa sơ đơ\ng. {ok Kpă Pim pơ ma hơ dăh:

“Tơ\ âu, jang che\h phe, jang pơ gar,…yă kiơ ku\m đei xa. Năm jang chu\n, jang mir, pơ tăm hơ [o, [um yoăn, che\h phe, tiu,…roi đunh roi ‘mret [iơ\. Tơ\ âu hiôk [iơ\, adrin jang xa tơ\ âu đe\ch. Năm tơ\ Campuchia ưh kơ đei xa yă kiơ ôh. Dang ei mă đơ\ng đe tơm inh, inh kuă năm bơih. Oei tơ\ hnam rong kon kăn, đei dôm yơ xa dôm ei.”

Kơ dâu tơ\ te\h đak đe glăi luât hơ dai hăm [ok Kpă Pim, tơ\ plei Rơ Ngol, oei đei Kpă Do\. Ku\m đei khei ‘năr tôch mơ mat tat, ưh đei an^h oei sơ đơ\ng kiơ, [ât đei vih dơ\ng tơ\ pơ lei Kpă Do\ ưh lăp io\k đei tơ drong mơ nat đe\ch, mă oei đei khul kơ dră tơ ring tơ gu\m ăn sư jang xa, to\k klăih đơ\ng tơ nuh hin. Kpă Do\ pơ ma:

“Inh glăi bơih nè, mă lei glăi ‘no\h ba athei hơ met ming. Hrei ‘nâu, Te\h đak [lo\k truh kơ ba, ba mơ mat tat kiơ ku\m đei tơ gu\m ăn. Inh vă adrin erih xa mă tơ păt ‘lơ\ng, tơ mam kiơ ba kơ [ăh, tơ mam kiơ ba ưh đei ‘no\h apinh khul kơ dră pơ gơ\r chă tơ gu\m ăn. Khul kơ dră pơ tho tơ [ôh ăn bơ\n, kon pơ lei athei jang pơm pơ dro\ng mă tơ păt, kơ dih kâu athei adrin jang, athei tuh đak pơ uh pơ ang kơ dih ‘mơ\i na gơ\h đei xa.”

Adrin jang xa, jang kiơ\ trong io\k kơ đe\h rong kơ jung, Kpă Do\ jing bơ ngai jang xa rơ gei tơ\ tơ ring. Ku\m hăm pơ tăm ‘long che\h phe, tiu, Kpă Do\ oei pơ tăm dơ\ng bơ\n [a, hơ [o, [um… rim sơ năm io\k yoa truh 500 triu hlak jên.

Hnam [ok Kpă Do\ man tơ bơ\ng tôch ‘lơ\ng

Ư|h lăp thoi no\h đe\ch, [ok oei đei pôk pơm bơ ngai vei lăng Khul to\k io\k jên, pơm gơng tơ [ưh ăn kon pơ lei hăm An^h mong jên tơ gu\m tơ pôl, to\k io\k 1 ti hlak jên, tơ gu\m ăn kon pơ lei lơ\m plei đei jên jang xa, to\k klăih đơ\ng tơ nuh. ‘Nho\ng Siu Bun, m^nh ‘nu bơ ngai đei Kpă Do\ tơ gu\m pơ ma:

“Hnam nhôn bơ nê kơ ma Do\ tơ gu\m pơm ăn hla ar to\k io\k jên. Sư thei nhôn le# răt gre hon đa, hao roi đunh roi hư, đei jên athei răt rơ mo, mă ưh ‘no\h răt te\h pơ tăm che\h phe, răt pho\ng tu\h ăn che\h phe, jang xa, sut pơ đ^ pơ ngot, tơ jur tơ nuh. Sư pơ tho ăn nhôn thoi no\h. Io\k jên ‘no\h, răt te\h 5 sao pơ tăm che\h phe, răt dôm to\ rơ mo. Tơ drong erih xa da [iơ\ mơ mat tat, gle\h hrat bơih. Dang ei ku\m răt đei 1 tong hon đa, kon hơ ‘lơ\p đei năm ho\k ngăl.”

{ok Rcom Việt, Bí thư Đảng xăh Ia Tiêm tơ roi, j^ tơ ring đei hlo\h 80% kon pơ lei ‘no\h j^ bơ ngai Jarai, đunh kơ âu 10 sơ năm, Ia Tiêm đei năng j^ tơ ring đei lơ bơ ngai kơ dâu tơ\ te\h đak đe. Vă găn tơ drong ‘nâu, khul kơ dră tơ ring tơ le\ch trong tơ roi tơ băt ăn kon pơ lei găh trong jang đơ\ng Đảng, Te\h đak; tơ drong hơ le\nh pơ dăr đơ\ng bơ ngai kơ ne#. Gơ nơm thoi no\h, tơ drong kơ dâu tơ\ te\h đak đe roi jur, mă loi, 2 sơ năm tơ je# âu, kon pơ lei sơ đơ\ng jơ hngâm jang xa, ưh pă đei bơ ngai bu kơ dâu tơ\ te\h đak đe. Khul kơ dră tơ ring chă tơ gu\m ăn kon pơ lei jang xa, pơm hơ to\k tơ drong erih. {ok Rcom Việt, Bí thư Đảng xăh Ia Tiêm pơ ma:

“Nhôn hơ nơ\ng hue lăng, chă trong tơ gu\m ăn dôm bơ ngai bơ\h [ơm kiơ\ đe kơ dâu tơ\ te\h đak đe to\k io\k jên, pơ tăm ‘long, rong kon tơ rong vă jang xa, pơ jing mu\k drăm lơ\m hnam tơ no\, pơm ‘lơ\ng ăn tơ drong erih xa kơ đe sư. Kơ na, đe sư băt kơ dih kâu hlôi pơm glăi, đei yoch vă tơ plih ming đon. Xăh pơ jing tơ drong ‘lơ\ng vă đe sư jang xa. Hrei ‘nâu, đei bơ ngai hlôi jing pơ dro\ng tih. ‘Nâu j^ m^nh tơ drong mă xăh nhôn athei tơ roi tơ băt, pơih xă trong jang ‘lơ\ng âu.”

Ku\m hăm tơ drong adrin jang, tơ guăt pôm nơ\r [ơ\r đon đơ\ng khul kơ dră pơ gơ\r păng kon pơ lei, xăh Ia Tiêm, apu\ng Chư Sê, dêh char Gia Lai hrei ‘nâu hlôi tơ plih ‘lơ\ng. Trong nơ năm, hnam oei đei man kơ jăp ‘lơ\ng; lơ bơ ngai băt tơ mât yoa khoa ho\k ki thuât ‘nao lơ\m tơ drong cho\h jang xa, tơ drong erih xa roi đunh roi hiôk jơ nap, đ^ đăng vang ako\m jơ hngâm pơ jing pơ lei pơ la sơ đơ\ng, ‘lơ\ng ro\.

Dơ\ng: Tơ blơ\