TƠDĂM {IH

(Tơdrong hơ ‘mon Êđê)

Kră xơ\, Mtao đe\i [ar ‘nu kon hơdru\h, anăn xư H’bia Ngô, o\h xư ‘no\h H’bia Lúi. Rim năr, mai o\h măr xư hơnơ\ng năm tơ\ mir cho\h mir pơtăm kpăih, kơ xơ\ v^h tơ oe\i [ơ\t kong tơnu\h chă dui brai.

M^nh năr ‘no\h, mai o\h măr xư athe\i [a\ năm ko\h pơ o, hơ iơl vă pơm tơ không tanh brai. ‘Mêm kơ eng kơ hơ ‘lơ\p, Mtao tôi tơgăk mơ\t tơ\ bri. Ư|h kơpu\n ai lăp Mtao ko\h đang ‘long hơ iơl ‘no\h pơ piơ\ch ‘mi tôch kơ t^h, đak lo\k ro đơ dôl, jro\h hu\t gơng. Gơmăng gơmu dơ\ng, je\i pă đe\i trong vă v^h tơ\ pơle\i, Mtao bơ brơ\k chă pơma m^nh ‘nu:

            - Koă kă kiơ đe\i bơngai pơm gơng tơro\h klo\h kle\ch păh to thong đak le\i ^nh rơ\ng io\k oe\i kon ^nh hloi.

            Mtao pơma hơlơ\k [ar pêng ‘măng. Lăp ư\h kơ đunh 1 to\ [^h tôch kơ t^h kơ jung đơ\ng đak ngoi lăng păng ap^nh:

            - Mtao pơma kiơ he\i?

            Lăp [o#h [^h. Mtao pơ jăh pơ jăng:

            - Kiơ đe\i ^nh khan đak t^h dêh, ư\h kơ gơ\h vă koa păh to đak kroong bơih ‘nau, đe\ch lah.

            - Ih ôn bơih ‘ne\i.

            Mtao pơ jăh pơ jăng hơnơ\ng mă le\i ư\h kơ hlơp, kơna drơ\ng đe\ch bơih po pơma khan rơ\ng kon hơ ‘lơ\p tơdăh tơdăm ayơ pơm gơng tơ ro\h klo\h kle\ch păh to đak kroong. Đơ\ng no\h bơih, klăn pro\h akau đơ\ng păh au tru\h păh to pơm gơng ăn Mtao koa. Lăp Mtao koa kle\ch păh to thong đak, Klăn pơkă tru\h pơyan yă rak kơnh xư tru\h io\k oe\i kon hơdru\h Mtao pơm akăn.

            V^h tru\h tơ\ hnam, Mtao xơ ‘nhôi xơ ‘ngon. ‘Mơng ư\h kơ đe\i chă pơma hiă m^nh nơ\r, ơ\t kơpor ol kơđak, lăp chă lơ\k kop bon m^nh hơn^h. {ar ‘nu mai o\h bia Ngô hăm bia Lu\i tôch tơtăm. Hli kơ [a\ chă j^ pơlo\ tro\ tơngie\t, kơna năm chă krao đe ming hơmet, tru\h po đơ\ng ro\ng [ok Mtao măh krao kon hơ ‘lơ\p tơroi tôm tơdrong păng ap^nh bia Ngô:

            - Kon ăi, e hăm drơ\ng nơ\r io\k oe\i kơ klăn ưh?

            Kơtơ\ng khan klăn, bia Ngô pơ jăh pơ jăng. Mtao xơ ‘ngon xơ ‘nhôi tep bon ơ\t kơ por ol kơ đak, lăp m^nh [ar năr ră mă le\i đ^ hơ ke\ hơ kong. Bia Lu\i lăng [o#h lơ lo\h [rơ\k mơnat, pơma hăm [a\:

            - {a\ ăi ih ‘ne\ pă chă tơ tăm kiơ bơih [a\ ăi, kon io\k oe\i kơ xư [a\ ăi.

            Kơtơ\ng lơ lo\h, Mtao chhơp jơhngơ\m. Lăp tru\h pơyan yă rak klăn pơkă, năm tru\h tơ\ hnam Mtao. Lăng [o#h klăn t^h dơ\ng kơ jung dơ\ng, rim răih bơngai hli tăr văr kơdau jăk đ^ đăng. Mtao athe\i tôn ch^ng chêng, ko\h ko\h kơpô rơmo, tơ kang tơdrô chă pơkong. Mư\h rim bơngai et xa, klăn je\i et xa mơ\n, lăp pha ‘no\h klăn t^h ne\i kơna et xa lơ hlo\h đe\ch. Đơ\ng mă no\h, bia Lu\i hlôi jing akăn klăn.

            Oe\i hăm d^h băl ư\h kơmăh đunh. Klăn pơtơm bia Lu\i năm hum. Tru\h tơ\ đak kroong, Klăn athe\i bia Lu\i hum hơdrol. Bia Lu\i ư\h kơ chu, kơna Klăn kơtăh lơ\m đak hum hơdrol. Hum đak, Klăn lak he# akar ‘ngoăih jing m^nh ‘nu bơngai tơdăm t^h păh jăl tơ khăl păh lăp măt lăng pă kơtha, pơma pă dê pơm ăn bia Lu\i chơt hơ iă ‘nă hal pă băt dang yơ.

            Mư\h [oh o\h đe\i klo ‘lơ\ng. Bia Ngô hmach păng ‘nhe\ng.

            Bia Lu\i hơnăp, klăn pơkă hăm akăn:

            - Ôu hơ\ ^nh vă năm tơ\ te\h đak Lao te\ch mơdro tơmam drăm. Oe\i tơ\ hnam d^h kau ve\i lăng năng tông jơhngơ\m jăn mă ‘lơ\ng hơ iă hơ.

            Lăp Klăn năm Lu\i oe\i tơ\ hnam ‘me\h xă ple\i iu\. Ngô0 ‘me\h vă tơgar io\k klo o\h, kơna pơtơm Lu\i năm phe\ kro#i. Mai o\h măr xư năm păng che\p ba xăng hăm [o\h. Lăp mă Lu\i năm tơ je# nak ‘no\h Ngô tơlơ\ Lu\i huo\ng lơ\m đak, ti Lu\i oe\i che\p xăng hăm [o\h. M^nh to\ ka glơi năm tơ\ no\h păng loăn drok Lu\i hloi.

            Oe\i lơ\l klak ka, Lu\i hơnhơl, hơnhơl đe\i m^nh ‘nu kon dro\ nglo. Hơ io\h băt chă pơma, băt chă nơnăm. Lăng [o#h an^h oe\i gơmăng gơmu, hăp ap^nh me\:\.

            Lu\i xơ ‘nhôi xơ ‘ngon tơroi ăn kơ kon băt akhan me\ kon măr xư to\k bo\k oe\i lơ\m klak ka. Kơtơ\ng lơ lo\h bơngai hơ io\h au tôch kơ ble\k. Hlôi đe\i xăng, hăp răih klak ka, đơ\ng no\h klă [o\h. Mơ\ng j^ ka pơ pơ\ pơ pe\nh, lăp ư\h kơ đunh lôch hloi. Akau ka hoch năm tơ\ j^h. M^nh to\ klang [o#h ka lôch ‘no\h păr jur xa. Oe\i lơ\m klak ka [ar ‘nu me\ kon kơtơ\ng xem cho\h hek xa ‘nhe\m păng kơtơ\ng xem hmoi kơna mă băt akau ka hlôi hoch năm tơ\ j^h păng io\k xăng kăt ka le\ch đơ\ng klak ka. Hli bơngai mo\ băt d^h kau oe\i er^h, me\ kon bia Lu\i mơ\t oe\i lơ\m bri, pơm pơxu\n, cho\h mir jơmu\l pơtăm [a hơ [o pro hơmre\ vă er^h xa kơ ‘năr.

            Te\ch mơdro tơmam drăm đ^ đunh păng hloi răt đe\i lơ tơmam drăm kơna Tơdăm klăn v^h hơnhăk ba tôch kơ lơ bơ\n mu\k drăm, go\ ge, kơpô rơmo păng đ^ch đam hnam dông. Yak hlo\h bri kơ drơ\ng, kơtơ\ng ie\r oo\, xư drong mơ\t ngôi lơ\m pơxu\n ‘no\h tă tơ [ơ\p akăn po. Băt đe\i tơdrong kơna xư pơ jing hloi hnam t^h kơ jung lơ\m bri, ư\h kơ le# kon pơle\i băt.

            Lăp ư\h kơ đunh tơdăm Klăn bro\k năm ngôi hăm đe tơne\i, Ngô ngêh ngăi Lu\i đ^ lôch kơna xơng hơvơn tơdăm klăm tôch kơ bre\, đơ\ng no\h pơma ‘me\h vă io\k Klăn pơm klo tơ pl^h nhap o\h. Mă le\i Tơdăm klăn pơma:

            - &nh pă ‘me\h io\k akăn bơih.

            Lăng [o#h Klăn ư\h kơ ‘me\h io\k po pơm akăn, Ngô popưma:

            - Tơdăh ih ư\h kơ ‘me\h io\k ^nh le\i ih tơchă ăn kơ ^nh Tơdăm Klăn anai văi.

            Tơdăm klăn drơ\ng nơ\r.

             Bia Ngô tơ che\ng m^nh ‘nu, bơ\n gô đe\i klo ‘lơ\ng nhen H’Lu\i mơ\n kơna xư chhôk hơ iă ‘nă hal pă băt dang yơ. Tơdăm Klăn athe\i bia Ngô năm tơ\ đak kroong, jro tơ [o#h klăn tôch kơ t^h. Bia H’Ngô chhôk hơ iă athe\i đe chă hơ luơk hor klăn v^h tơ\ hnam đơ\ng no\h ko\h [u\h kơpô rơmo pơgơ\r et pơkong. Lăng [o#h klăn loăn jrok tôch kơ lơ ‘nhe\m ‘nhot ‘no\h Bia Ngô tôch chơt hơ iă, hôn bơnê.

Gơmăng mă no\h, Bia Ngô ba klăn mơ\t lơ\m hơn^h hơnơ\m xư. To\k bo\k gơmăng, klăn prăih đơ\ng xoai, loăn jrok bia Ngô, đơ\ng no\h ‘ngơ ‘ngan kơtăh lơ\m đak kroong [iao pă [o#h hloi.

            Lăp [rưch hơdăh phoăh kơ ‘năr dơning, lăng o\ng klăn tu\ng hăm kon hơdr\h pă đe\i [o#h tơ\ yơ, Mtao hli tăr văr, kơ dau krao đe năm tơ chă. Tơdăm Klăn mơ\ng mơ nat, hăt hot kơtăh jur lơ\m đak hor to\k klăn to\k tơ\ kông, đơ\ng no\h răih klak klăn tu\ng, do\ng er^h Nga. Đơ\ng mă no\h, bia Ngô ư\h pă pơ\n pơm tơdrong kơne# bơih./.