Chiing năc tr’coọ xa nưl căh choom căh vêy ooy pr’ăt tr’mung âng manưih Tây Nguyên.

Tơợ trung tâm phường Kon Tum lươt mơ 20km, vêêl Kon Jong âng manưih Xơ Đăng coh chr’val Ngọc Réo, tỉnh Quảng Ngãi ặt têêm ngăn đhị crâng choh cao su, cà phê lâng crâng n’loong t’viêng liêm. Đhị đâu vêy toọm Đắk Lôi liêm cha ngaách, năc đhị lêy chô chi ơh pr’hay lâng đợ apêê kiêng lươt chi ơh t’bil gr’lêêh k’bao.

Manuyh K’Ho coh tỉnh Lâm Đồng, tơợ ahay năc ơy choh tơơm abhoo. Tơợ cr’liêng abhoo năc bhrợ t’vaih bấc rau chr’na a yêm, cơnh: avị c’zụa lâng abhoo, pr’chơh abhoo k’duah, pr’chơh abhoo puyh, chè abhoo, lâng bánh abhoo….

Bh’rợ pr’ngooch acoon căn âng manuyh Ê Đê đhị Tây Nguyên đơơng chr’năp liêm, rơơm đoọng ha zập ngai ặt ma mông liêm pr’hay, ặt tớt cơnh ma nuyh bhuh xoọng coh đong, đh’rưah tr’pác, tr’zooi z’lâh k’đhap zr’năh coh pr’ặt tr’mông, pa dưr tr’mông tr’meh pr’loọng đong, vel bhươl ha dưr lâh mơ.

Manưih Chứt coh tỉnh Quảng Bình ty, nâu cơy năc tỉnh Quảng Trị xoọc vêy k’dâng 1.860 pr’loọng lâng lâh 7.800 manưih, pa zưm đhị zâp chr’val k’coong ch’ngai, zr’lụ k’noong k’tiêc, đhị vêy pr’đơợ crâng k’coong lâng pr’ăt tr’mung dzợ bâc zr’năh k’đhạp.

Văn hóa chiing goong Tây Nguyên âi bơơn UNESCO xay moon năc k’kir văn hóa phi vật thể lâng pa choom lâng boop angacoon ma nưih moot c’moo 2005. Bâc nghệ nhân coh apêê vêêl đong bh’nhăn t’bhlâng k’đhơợng đơc, pa choom đoọng đợ bài chiing ty đanh ha pr’châc p’niên

Coh crâng k’coong Tây Nguyên bhưah liêm, đhị xa nưl âng đhí coh ha rêê, xa nưl âng acoon toọm chô hooi dưp da ding bha đưn, vêy mưy râu xa nưl ơy bool xơợng - tr’xin ha ngur - nâu đoo năc xa nưl âng đing tit, mưy râu tr’coọ xa nưl ty chr’năp âng manưih Êđê.

Zư lêy môi trường ch’ngaách liêm, zư lêy rau chr’năp pr’hay âng văn hoá năc c’lâng bh’rợ bha lâng đoọng pa dưr du lịch liêm pr’hay coh zr’lụ đhanuôr acoon coh lâng da ding k’coong tỉnh Khánh Hoà.

Lâng tr’pang têy t’bech g’lăng đh’rưah lâng loom chăp kiêng văn hóa acoon coh đay, pân đil c’mor Ba Na – Y Rum ặt đhị vel Kon Rờ Bàng, phường Kon Tum, tỉnh Quảng Ngãi ơy ih pazêng xa nập áo dài liêm cra đươi pa zưm bhai adin lang bhai t’mêê rau lơơng

Ooy đăh râu văn hoá chr’năp pr’hay âng đhanuôr Êđê, đợ pr’hat xa nưl cơnh hát eirei, hát kưt, đh’nui khan... năc đợ râu pa noong p’têêt zư đợc râu ma bhưy chr’năp tơợ lang a’conh a’bhươp đợc đoọng