P’rá, chữ xră, pr’hat xa nul, pr’múa, xa nâp lâng bhiêc bhan… Apêê chr’năp văn hóa âng zâp c’bhuh acoon coh bhrợ t’vaih coh cr’chăl ăt ma mông, pa dưr, năc đoo đợ râu bhrợ t’vaih chr’năp âng zâp c’bhuh. N’hâu bhrợ đoọng văn hóa ty đanh âng zâp đha nuôr doó crêê bil pât ting c’moo c’xêê, ting pr’đơợ ma mông lâng cr’chăl ăt bhrợ đh’rưah?
P’rá, chữ xră, pr’hat xa nul, pr’múa, xa nâp lâng bhiêc bhan… Apêê chr’năp văn hóa âng zâp c’bhuh acoon coh bhrợ t’vaih coh cr’chăl ăt ma mông, pa dưr, năc đoo đợ râu bhrợ t’vaih chr’năp âng zâp c’bhuh. N’hâu bhrợ đoọng văn hóa ty đanh âng zâp đha nuôr doó crêê bil pât ting c’moo c’xêê, ting pr’đơợ ma mông lâng cr’chăl ăt bhrợ đh’rưah?
Bhiệc bhuốih crâng âng manứih Mạ cóh chr’hoong Cát Tiên, tỉnh Lâm Đồng nắc mưy j’niêng bh’rợ nông nghiệp chr’nắp liêm bhlâng. Ooy j’niêng bh’rợ nâu, manứih Mạ bhrợ p’cắh loom luônh năl ơn lâng chắp lêy đợ râu crâng da ding, plêệng k’tiếc ơy đoọng lâng pr’ắt bh’rợ hơnh déh, zư lêy pa liêm.
Bhiệc bhuốih crâng âng manứih Mạ cóh chr’hoong Cát Tiên, tỉnh Lâm Đồng nắc mưy j’niêng bh’rợ nông nghiệp chr’nắp liêm bhlâng. Ooy j’niêng bh’rợ nâu, manứih Mạ bhrợ p’cắh loom luônh năl ơn lâng chắp lêy đợ râu crâng da ding, plêệng k’tiếc ơy đoọng lâng pr’ắt bh’rợ hơnh déh, zư lêy pa liêm.
Đươi t’bhlâng xăl tơơm chr’noh, amoó Lò Lở Mẩy, đhanuôr Dao, ăt coh cr’noon Chu Cang Hồ, chr’val Tòng Sành, chr’hoong Bát Xát, tỉnh Lào Cai năc vêy đợ bơơn pay pa chô tươc k’ha riêng ức đồng tơợ ch’noh b’bêệt
Đươi t’bhlâng xăl tơơm chr’noh, amoó Lò Lở Mẩy, đhanuôr Dao, ăt coh cr’noon Chu Cang Hồ, chr’val Tòng Sành, chr’hoong Bát Xát, tỉnh Lào Cai năc vêy đợ bơơn pay pa chô tươc k’ha riêng ức đồng tơợ ch’noh b’bêệt
C’xêê tr’cuôl c’xêê 10 Âm lịch coh zập c’moo năc cr’chăl xang bh’rợ ha rêê đhuốch, đhanuôr Khmer bhrợ bhiệc bhan Ok Om Bok dzợ ng’đớc cơnh lơơng năc bh’rợ bhuôih bh’rương, đoọng chăp hơnh abhô zư lêy ha roo, abhoo, r’veh r’đoong, bhrợ t’vaih đoọng râu k’bhộ ngăn ha đhanuôr.
C’xêê tr’cuôl c’xêê 10 Âm lịch coh zập c’moo năc cr’chăl xang bh’rợ ha rêê đhuốch, đhanuôr Khmer bhrợ bhiệc bhan Ok Om Bok dzợ ng’đớc cơnh lơơng năc bh’rợ bhuôih bh’rương, đoọng chăp hơnh abhô zư lêy ha roo, abhoo, r’veh r’đoong, bhrợ t’vaih đoọng râu k’bhộ ngăn ha đhanuôr.
T’ngay bhrợ bh’rợ lươt ch’mêêt lêy, zư lêy quyền bhrợ c’la yêm têêm k’noong k’tiêc… ha dum tươc, cán bộ, chiến sĩ apêê Đồn Biên phòng pa bhrợ đhị vel đong tỉnh Quảng Nam năc dưr vaih thầy giáo đơơng quân hàm t’viêng đơơng âng acoon chữ tươc lâng đha nuôr Cơ Tu, Ve, Tà Riềng.
T’ngay bhrợ bh’rợ lươt ch’mêêt lêy, zư lêy quyền bhrợ c’la yêm têêm k’noong k’tiêc… ha dum tươc, cán bộ, chiến sĩ apêê Đồn Biên phòng pa bhrợ đhị vel đong tỉnh Quảng Nam năc dưr vaih thầy giáo đơơng quân hàm t’viêng đơơng âng acoon chữ tươc lâng đha nuôr Cơ Tu, Ve, Tà Riềng.
Pazêng p’niên crêê pr’luh cr’ăy cúm B doọ lâh ngân năc buôn ma dưah cr’ăy. Hân đhơ cơnh đêêc, virus công choom bhrợ t’vaih cr’ăy ngân lâh mơ cơnh: vaih k’ăy xoóh tu virus cúm căh cậ tu crêê bấc vi khuẩn bhrợ t’vaih pazêng râu cr’ăy ngân lâh mơ ha manuyh crêê pr’luh cr’ăy.
Pazêng p’niên crêê pr’luh cr’ăy cúm B doọ lâh ngân năc buôn ma dưah cr’ăy. Hân đhơ cơnh đêêc, virus công choom bhrợ t’vaih cr’ăy ngân lâh mơ cơnh: vaih k’ăy xoóh tu virus cúm căh cậ tu crêê bấc vi khuẩn bhrợ t’vaih pazêng râu cr’ăy ngân lâh mơ ha manuyh crêê pr’luh cr’ăy.
Bâc g’luh học ngoại khóa căh câ sinh hoạt câu lạc bộ chiing cha gâr, thi hát pr’hat acoon coh; biểu diễn, xay truih xa nâp acoon coh… âi dưr vaih bh’rợ looih lâng ting t’ngay ting t’đang t’pâh bâc học sinh zr’lụ đha nuôr acoon coh.
Bâc g’luh học ngoại khóa căh câ sinh hoạt câu lạc bộ chiing cha gâr, thi hát pr’hat acoon coh; biểu diễn, xay truih xa nâp acoon coh… âi dưr vaih bh’rợ looih lâng ting t’ngay ting t’đang t’pâh bâc học sinh zr’lụ đha nuôr acoon coh.
Xòe Thái năc bh’rợ nghệ thuật liêm pr’hay bhlâng coh pr’ăt tr’mông văn hóa âng đha nuôr Thái coh Sơn La – Tây Bắc.
Xòe Thái năc bh’rợ nghệ thuật liêm pr’hay bhlâng coh pr’ăt tr’mông văn hóa âng đha nuôr Thái coh Sơn La – Tây Bắc.
J’niêng bh’rợ pr’ngooch đhi noo ooy k’tiếc k’ruung hêê ơy váih tơợ đenh, p’têết pazưm 2 cha nặc cắh vêy mr’đoo đhi noo bhúh xoọng chô váih liêm ta níh. Manứih Mnông cóh Đăk Lăk cung pr’ngooch đhi noo, hân đhơ cơnh đêếc cắh mưy p’têết pazưm cha nặc manứih nắc dzợ 2 đắh pr’loọng đông cắh vêy mr’đoo đhi noo bhúh xoọng, cung dưr váih cơnh đhi noo bhúh xoọng. Bhiệc bhan pr’ngooch đhi noo bơơn manứih Mnông bhrợ liêm ta níh lâng bấcbh’rợ pr’đươi.
J’niêng bh’rợ pr’ngooch đhi noo ooy k’tiếc k’ruung hêê ơy váih tơợ đenh, p’têết pazưm 2 cha nặc cắh vêy mr’đoo đhi noo bhúh xoọng chô váih liêm ta níh. Manứih Mnông cóh Đăk Lăk cung pr’ngooch đhi noo, hân đhơ cơnh đêếc cắh mưy p’têết pazưm cha nặc manứih nắc dzợ 2 đắh pr’loọng đông cắh vêy mr’đoo đhi noo bhúh xoọng, cung dưr váih cơnh đhi noo bhúh xoọng. Bhiệc bhan pr’ngooch đhi noo bơơn manứih Mnông bhrợ liêm ta níh lâng bấcbh’rợ pr’đươi.
Lâm Đồng năc vel đong tr’haanh bhlầng đăh đươi dua công nghệ đhị bhrợ têng ha rêê đhuôch. Cr’chăl ahay, đhanuôr acoon coh đhị đâu cung ơy k’rong zên prặ, đươi dua công nghệ t’mêê đoọng bhrợ têng, choh bhrợ pô, rơ veh, đơơng chô bh’nơơn dal. Đhị chr’val Pho Tô, chr’hoong Lâm Hà, lalăm a hay đhanuôr năc choh cà phê, prang c’moo năc vêy bơơn bh’nơơn, ha dợ xoọc đâu ơy leh bấc cr’noọ bh’rợ choh zập rau rơ veh p’lêê a’pul (apêê moon năc lagim), prang c’moo vêy đơơng chô bh’nơơn. Coh đêêc, pr’loọng amoó Ka Lương (acoon coh K’Ho) ặt đhị Phi Sour, chr’val Phi Tô năc muy cha năc bhrợ vêy bh’nơơn cơnh đêêc.
Lâm Đồng năc vel đong tr’haanh bhlầng đăh đươi dua công nghệ đhị bhrợ têng ha rêê đhuôch. Cr’chăl ahay, đhanuôr acoon coh đhị đâu cung ơy k’rong zên prặ, đươi dua công nghệ t’mêê đoọng bhrợ têng, choh bhrợ pô, rơ veh, đơơng chô bh’nơơn dal. Đhị chr’val Pho Tô, chr’hoong Lâm Hà, lalăm a hay đhanuôr năc choh cà phê, prang c’moo năc vêy bơơn bh’nơơn, ha dợ xoọc đâu ơy leh bấc cr’noọ bh’rợ choh zập rau rơ veh p’lêê a’pul (apêê moon năc lagim), prang c’moo vêy đơơng chô bh’nơơn. Coh đêêc, pr’loọng amoó Ka Lương (acoon coh K’Ho) ặt đhị Phi Sour, chr’val Phi Tô năc muy cha năc bhrợ vêy bh’nơơn cơnh đêêc.