VOV4.Êđê - Gia\m 15 ha dliê ti kdriêl dliê kmrơ\ng kyua mơ\ng Knơ\ng brua\ Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên Dliê kmrơ\ng Quảng Sơn, ti kdriêk Dak Glo\ng, ]ar Daknông kriê dla\ng mrâo mâo phung bi rai dliê mko\ mjing hdra\ nao bi rai jih nguê], ]uh bi rai ho\ng hdra\ k`a\m ma\ la\n ana\n pla mjing. Kha\dah phung bi rai dliê mâo ma\ kơ\ng jih ]ia\ng ktuê ksiêm dla\ng, [ia\dah mâo klei êmuh snei, ya nga\ brua\ anei dưi mâo ti ana\p ala\ mta mtam kno\ng kbưi ho\ng anôk gak ra\ng kriê mgang dliê kno\ng êbeh 1 km đui]?

Klei thâo [uh hlăm hruê 6/2/2018, leh knơ\ng brua\ sang ]ư\ êa sa\ Quảng Sơn, lehana\n du\m dhar brua\ djo\ tuôm ksiêm dlăng hlăm ]uê dliê mrô 1, alu\ wa\l dliê mrô 1680, hlăm đang dliê kyâo Quảng Sơn kia\ kriê. Mâo 10 ]ô mnuih yua anua\ môtơr, jông kga\ druôm kyâo găl adhan kruh kyâo hlăm dliê leh jah mơ\ng êlâo. Êngao ana\n, êpul brua\ djo\ tuôm lo\ [uh 7 ]uê dliê je\ ana\n mơ\ng kdrê] mrô 25 truh kdrê] mrô 59, hlăm ]uê dliê mrô 1, alu\ wa\l dliê mrô 1680 mrâo jah druôm truh kơ 14ha8. Phung knua\ druh dliê kyâo ma\ kơ\ng dua [e\ anua\ môtơr, 3 [e\ kga\, hlo\ng ngă hra\ mơar kơ ana\n, lehana\n ma\ kơ\ng 5 ]ô mnuih.

Lăn dliê tuôm ho\ng klei jah bi rai ana\n dôk hla\m anôk dap, lăn ]a\t jing, lehana\n dôk hlăm krah kmrơ\ng, kno\ng kbưi ho\ng kđông gak răng dliê kyâo hlăm brô 1km đu]. Phung jah bi rai kruh đram leh [hut giăm 15ha dliê. Hlăm brô 2/3 ênha\ jah đruôm ana\n leh jik kuai, prăp êmiêt kơ yan  pla mjing. Ti anei, mâo lu pưk mâo mdơ\ng ho\ng djăp ênu\m mnơ\ng [ơ\ng hua\, lehana\n jih jang mnơ\ng mnua\ pioh yua hla\m klei hua\ [ơ\ng mdei msăn kơ du\m pluh ]ô mnuih. Mâo sa anôk mju\t mjing leh êđai kphê. Y – L^, kahan ksiêm sa\ Quảng Sơn kdriêk Dak Glong brei thâo:

“Ênha\ dliê tuôm ho\ng klei bi jah ênah ngă hma jing pro\ng. Du\m dhar brua\ djo\ tuôm mu\t hlăm anei [uh dliê leh jih rai. Tơl phung jah ênah dja\ ba wa\t êdeh kai hlo\ng kai lăn. Snăn hruê mlan dôk ngă brua\ kơ anei dah t^ng êbeh 1 mlan, [ia\dah ya ngă knơ\ng brua\ dliê kyâo amâo mâo gang gha\”.

Djo\ tuôm ho\ng brua\ anei, kahan ksiêm kdriêk Dak Glong ngă leh klei ba k]u\t, ma\ kơ\ng pô ngă soh jing Phan Thành Nghĩa, kkiêng thu\n 1966, dôk ti sa\ Quảng Sơn. Lehana\n mrâo anei lo\ ma\ kơ\ng mâo 5 ]ô djo\ tuôm leh ksiêm êmuh kơ klei bi rai dliê. Đinh Minh Tuấn, khua kahan ksiêm sa\ Quảng Sơn, brei thâo:

“Anôk bi rai dliê jing anôk mâo kđông êpul gak răng dliê kyâo. {ia\dah pô dliê lehana\n brua\ sang ]ư\ êa amâo mâo hmao [uh ôh. Ho\ng ênha\ dliê leh bi rai êbeh 10ha dôk bi jah druôm lu] lu hruê mlan, amâo mâo djo\ kno\ng 1 hruê 2 hruê ôh. Klei anei kla\ s^t pô dliê ngă brua\ ka jih ai tiê ôh. Tơl truh dhar brua\ djo\ tuôm hriê mghaih msir, gang mkhư\ snăn kơh bi hưn, êlâo ana\n amâo mâo klei duah bi hưn ôh kơ klei anei”.

Du\m dhar brua\ djo\ tuôm kdriêk Dak Glong hlăk po\k mlar brua\ ksiêm duah, ]ia\ng ngă bi mnga] hlei êpul êya, lehana\n mnuih nao hla\m klei bi rai dliê anei. Lehana\n mghaih msir bi mnga] brua\ đua klam, si ngă mâo klei sa ai mơ\ng phung knua\ druh, brua\ gak răng dliê kyâo mơ\ amâodah hơăi. Lê Quang Dần, k’ia\ng khua knơ\ng brua\ lo\ hma ]ar Daknông brei thâo, Knơ\ng brua\ k]e\ leh kơ Anôk brua\ kia\ kriê dliê kyâo ngă hra\ mơar kơ klei anei, hgu\m ho\ng dhar brua\ kahan ksiêm, ngă bi mnga] brua\ klam mơ\ng du\m t^ng, ]ia\ng lo\ hyua\ kjăp klei bhiăn hlăm brua\ kia\ kriê răng mgang dliê:

“Wưng leh êgao, anôk brua\ hlăk dôk ngă brua\ djo\ ho\ng brua\ Đảng ]ar, knơ\ng brua\ sang ]ư\ êa ]ar g^t gai, kơ klei lo\ hyua\ kjăp klei bhiăn hlăm brua\ răng mgang dliê. Lui boh klei bi rai dliê tơl hnơ\ng mse\ snei hmei [uh amâo mâo djo\ leh êdi. Leh dliê rai, êpul brua\ dliê kyâo hgu\m leh ho\ng du\m dhar brua\ djo\ tuôm mghaih msir bi ktang klei ngă soh”.

Lu mnuih dôk mâo klei đing, mâo amâodah hơăi brua\ pô dliê đru phung bi rai dliê ti sa\ Quảng Sơn? Ya ngă kno\ng kbưi ho\ng kđông gak răng dliê kyâo 1km đui] [ia\dah du\m pluh ha dliê rai [hut, doh bhung mtam pioh mjing anôk pla mjing?

Y Khem pô ]ih hlo\ng ra\k