VOV4.Êđê - Mrâo anei, Kđông kahan ra\ng mgang [a\ng jang knông la\n Thuận An, hla\m Knơ\ng brua\ g^t gai L^ng kahan ra\ng mgang knông la\n ]ar Daknông po\k leh 2 adu\ msir la\m klei amâo thâo hra\ m’ar kơ mnuih [uôn sang djuê ana [ia\ ti sa\ knông la\n Thuận An, kdriêk Dak Mil. Dua adu\ bi hria\m anei mdê êdi, kyua hnơ\ng thu\n phung nao hria\m mâo mơ\ng phung hđeh truh kơ mduôn khua; c\ia\ng bi mguôp jih 3 êpul nao mtô bi hria\m, mâo phung l^ng kahan, phung nai mtô lehana\n phung ka\p ktrâo ata\t.

Truh kơ kr^ng knông lăn Thuận An, kdriêk Dak Mil, ]ar Daknông, knông ho\ng Campuchia, êjai adiê êa\t, [ia\dah klei hriăm hra\ mơar hlăm adu\ msir klei amâo mâo thâo hra\ ăt mtluk mtlak ti Bon Sa Pa, mâo phung kahan răng mgang knông lăn mtô bi hriăm, ho\ng klei blu\ tlao je\ giăm êdi ho\ng mnuih [uôn sang. Phung nao hriăm amâo mâo klei hê` mlâo ôh hlăm klei blu\ tlao, kyuadah mâo nai kia\ kriê adu\ ktrâo ata\t jih ai tiê hla\m klei hriăm.

Leh rue# mmông bi hriăm kơ klei t^ng hla\m adu\, Đại uý Lang Văn Năm, k’ia\ng brua\ kđi ]ar kđông răng mgang knông lăn [a\ng jang knông lăn Thuận An brei thâo, anei jing sa boh adu\ hriăm jăk snăk mâo nai mtô đru ata\t [h^ kl^.

“ Klei mdê êdi hlăm adu\ hriăm anei jing mâo lu mnuih nao hriăm ho\ng gưl thu\n mdê mdê, mơ\ng hđeh êlăk hlo\ng truh kơ mnuih khua thu\n leh, tăp năng mâo wa\t phung mduôn. Mâo mơh hlăm anei đa đa mnuih tuôm hriăm hra\ leh, [ia\dah wơr he\ jih ara\ anei lo\ w^t hriăm. Di`u [uh klei yuôm bhăn mơ\ng klei thâo dlăng hra\ pioh yua hlăm klei hd^p. Snăn ho\ng nai mtô brei mâo klei g^r, ktrâo ata\t hlăm klei mdje\, [h^ ênu\m. Lehana\n nai kia\ adu\ brei mâo klei mha] tlao, êdu êun ho\ng phung hriăm, mjing klei sa ai, mơak hlak, ba klei khăp hlăm klei hriăm”.

Yan adei hlăm knông lăn Thuận An, kdriêk Dal Mil, ]ar Daknông mnuih [uôn sang hlăk kpăk gun ho\ng brua\ krih êa kơ kphê, tiêu, [ia\dah mlam truh phung ka thâo dlăng hra\ ăt g^r nao hriăm djăp ênu\m. mâo lu go\ êsei, mâo ênu\m ung mo#, wa\t anak nao hriăm sơăi. Mse\ si ung mo# Y – Nhot, lehana\n H’Bru\ ti Bon Sapa m’^t anak kơ aduôn rông brei ]ia\ng nao hriăm hra\. Ho\ng kiê kngan leh ]a\t b^n, [ia\dah ăt hriăm mdje\ ]ia\ng thâo ]ih hra\, lehana\n yap mrô bi t^ng ho\ng kđiêng mơh. Y – Nhot la], hlăk điêt tuôm nao sang hra\ leh mơh, [ia\dah mkrah wah kbia\ he\ yơh, snăn ara\ anei lo\ ]ia\ng hriăm hra\. Jih dua ung mo# ka thâo hra\ mơar ôh, snăn tuôm ho\ng djăp mta klei dleh dlan hlăm klei hd^p, mse\ si rông anak, mơ\ng ana\n g^r lo\ nao hriăm ]ia\ng thâo ]ih lehana\n thâo dlăng hra\:

“ Mo# mơ\ng điêt tio\ am^ ama nao kơ hma, bi kâo tuôm hriăm leh mơh [ia\. Pô amâo mâo thâo kral boh hra\ jing amâo mâo thâo kral ôh êa drao pioh krih kơ kphê, tiêu. Nao hrăm ]ia\ng bi thâo t^ng ]ia\ng blei mnia tăp năng lu blư\ amâo mâo thâo b^t êlan t^ng ôh. Rông ba anak aneh kăn thâo b^t êlan bi hriăm anak hra\ mơar rei. Kâo nao hriăm mâo sa hruê kăm leh, thâo yap leh mrô, thâo krah boh hra\, lehana\n dơ\ng [uh leh hlăm klei bi t^ng mbha”.

Nai mtô Trần Thị Mai, mơ\ng sang hra\ gưl sa Nguyễn Văn Trỗi, mtô adu\ 2 kơ phung ka thâo hra\ mơar, mâo 60 ]ô mnuih hriăm hriê mơ\ng dua boh bon Sapa, lehana\n Budak, ho\ng thu\n mdê mdê, mơ\ng 8 thu\n hlo\ng truh kơ 50 thu\n. Jih jang mnuih nao hriăm jing djuê ana Mnông sơăi, lehana\n jing hlăm kr^ng phung đăo, snăn brua\ mko\ mjing adu\ bi hriăm anei mâo klei t^ng mka\ bi nik. Adu\ bi hriăm anei mbha hlăm sa hruê kăm mâo 4 tlam mơ\ng 7h mlam truh 9 mmông mlam. Mb^t ho\ng brua\ tio\ nao kahan răng mgang knông lăn đru mtô bi hriăm, snăn mmông hriăm ana\n ăt hlo\ng jing mmông găl mtô mblang kơ brua\ răng mgang klei êđăp ênang knông lăn, răng mgang klei êđăp ênang yang [uôn. Êjai ti knưng mâo sa ]ô nai dôk mtô, snăn hlăm gu\ ăt mâo nai kăp đru ktrâo ata\t, mâo mnuih kăp mblang klei blu\ mnuih djuê [ia\, ktrâo ata\t phung hriăm ênưih h^n.

Hla\m du\m thu\n êgao, kđông kahan răng mgang knông lăn [a\ng jang knông lăn Thuận An mâo nanao klei bi mguôp ho\ng gưl brua\ Đảng, brua\ sang ]ư\ êa alu\ wa\l, ngă leh lu brua\ đru mnuih [uôn sang mđ^ kyar klei hd^p mda. Hjăn thu\n 2017, mâo mđup brei leh 15 drei êmô kơ go\ êsei [ub bi mbha rông, lehana\n đru tu\ jum rông ba hđeh nao sang hra\ mơar. Leh êgao, kđông răng mgang knông lăn hgu\m leh ho\ng dhar brua\ sang hra\ mơar, mko\ mjing po\k 2 boh adu\ bi hriăm phung ka thâo dlăng hra\ hlăm alu\ wa\l. Tui si Nguyễn Văn Cường k’ia\ng khua sa\ Thuận An, kdriêk Dakmil la], anei jing adu\ mjua\t bi hriăm mâo 3 êpul hgu\m mb^t jing phung nai, l^ng kahan, lehana\n phung đru. Klei tu\ dưn mơ\ng adu\ bi hriăm anei, amâo mâo djo\ kno\ng đru bi hriăm mnuih [uôn sang thâo dlăng, thâo ]ih hra\ đui] ôh, [ia\dah lo\ mđ^ klei thâo săng, k`ăm hlăm thu\n anei sa\ Thuận An dưi bi leh ênoh ]ua\n kr^ng [uôn sang mrâo:

“ }ia\ng kơ brua\ đru bi hriăm klei ka thâo dlăng hra\ jing leh brua\ amâo mâo dưi k[ah ôh mơ\ng êpul kahan răng mgang knông lăn dôk hlăm alu\ wa\l sa\. Êjai hlăm brua\ hiu suang êwa\ng, hgu\m ho\ng du\m êpul brua\ djo\ tuôm mko\ mjing adu\ mjua\t bi hriăm anei, snăn mâo sơăi jih jang l^ng kahan răng mgang knông lăn hgu\m ngă. Du\m boh adu\ mtô bi hriăm ana\n mâo mko\ mjing êjai mlam, mb^t ana\n hlo\ng hâo hưn mtô mblang, lehana\n mtru\t mjhar mnuih [uôn sang, lehana\n êpul kahan răng mgang knông lăn bi mbha mnuih răng mgang klei êđăp ênang knông lăn, lehana\n nao hla\m klei bi hriăm mnuih [uôn sang ka thâo dlăng hra\”.

Tui si hdră, 2 boh adu\ mtô bi hriăm klei ka thâo dlăng hra\ anei ti 2 boh Bon Sapa, lehana\n Budak, sa\ Thuận An, kdriêk Dak Mil, ]ar Daknông srăng mjưh rue# ti hruê 30/4, bi hdơr 43 thu\n hruê mâo sua ma\ klei êngiê kơ kwar Dhu\ng. Klei kruăk knăl anei jing yuôm bhăn, kyuadah mơ\ng anei kr^ng knông lăn anei amâo srăng lo\ adôk ôh mnuih ka thâo dlăng hra\, klei thâo săng kơ mnuih [uôn sang mâo lo\ mđ^, đru yuôm bhăn kơ klei mđ^ kyar klei hd^p mda, lehana\n hrăm mb^t ho\ng kahan răng mgang knông lăn păn kjăp klei dưi êngiê knông lăn ala ]ar.

Y Khem pô ]ih hlo\ng ra\k