Dôk hlăm dliê čiăng krơ̆ng êa mtah
Thứ năm, 10:02, 28/05/2026 Y-Ƀel Êban/ VOV Tây Nguyên Y-Ƀel Êban/ VOV Tây Nguyên
VOV.Êđê- Čiăng krơ̆ng kjăp dliê ba wĭt boh tŭ dưn, êpul ksiêm dlăng dliee kmrơ̆ng Quảng Ngãi bi mguôp leh lu hdră msir ba yua flycam ksiêm dlăng mơ̆ng dlông, mbĭt anăn mkŏ mjing dŭm êpul hiu ksiêm, suang dlăng dliê ti alŭ wăl. Mơ̆ng gŭ lăn truh kơ dlông wăl adiê, hdră răng mgang dưi pŏk ngă kjăp, kñăm pral hmao ƀuh klei pui ƀơ̆ng dliê hlăm yan bhang lehanăn krơ̆ng kjăp klei mtah mda kơ dŭm êtuh êbâo ha dliê.

Ti alŭ wăl dliê wăl krah să Măng Đen, čar Quảng Ngãi, êlâo dih ti kdriêk Kon Plông, čar Kon Tum, êpul răng mgang dliê alŭ wăl 6, anôk bruă răng mgang dliê čar Quảng Ngãi dôk ba flycam hlăm bruă kriê dlăng, răng mgang dliê leh anăn gang mkhư̆, truih mdjiê klei pui ƀơ̆ng. Ngă klei mkŏ, kdrăp yua dưi pal mđĭ phiơr, mơĭt rup kơ anôk bruă kiă kriê. Mơ̆ng boh dlông 100m, flycam đru kơ êpul răng mgang dliê ƀuh kluôm alŭ wăl dliê pla, hmao ƀuh dŭm anôk arưp aram mâo klei pui ƀơ̆ng amâodah mâo klei bi knăl bi rai dliê.

Mkă hŏng klei hiu suang dlăng êlâo dih, flycam đru mkiêt mkriêm lu mnĭt mmông, hruê ai. Êjai mâo klei hưn pui ƀơ̆ng, knuă druh răng mgang dliê dưi mgăt kdrăp yua nao truh anôk, bi klă anôk, hnơ̆ng pui ƀơ̆ng, mơ̆ng anăn ngă hdră êlan truih mdjiê pral leh anăn klă hĭn. Amâo djŏ knŏng đru gang mkhư̆, truih mdjiê pui, flycam lŏ đru hmao ƀuh klei jah dliê ngă hma, bi rai dliê amâodah mâo dŭm klei amâo mâo jăk hlăm klei kiă kriê.

Ayŏng Huỳnh Tú, anôk bruă ksiêm dlăng dliê alŭ wăl 6, anôk bruă kiă kriê dliê čar Quảng Ngãi brei thâo, flycam jing kdrăp yua tŭ dưn, ƀiădah klei nao suang dlăng ăt mâo bruă klam yuôm bhăn:

“Grăp hruê, anôk bruă kiă kriê dliê ngă bruă klam ksiêm dlăng, răng mgang, hiu suang dlăng. Ƀiădah, bruă ba yua flycam đru êjai mâo anôk pui ƀơ̆ng, hmei dưi bi klă êlan nao, bi hrŏ boh kbưi, truh anôk pui ƀơ̆ng pral hĭn. Hlăm klei gak răng, dŭm alŭ wăl jah ngă hma ăt dưi hmao ƀuh hnưm”.

Mbĭt hŏng bruă ba yua kdrăp mrâo, klei hâo hưn leh anăn bi mguôp hŏng mnuih ƀuôn sang ăt mâo dŭm anôk bruă pô dliê bi myuôm. Anôk răng mgang dliê Măng Đen, knơ̆ng bruă dliê Kon Plông ară anei dôk kiă kriê êbeh 9.800ha dliê, kluôm mơ̆ng 12 wăl anôk, êjai anăn êpul knŏng mâo mă 12 čô knuă druh, phung mă bruă.

Trần Văn Thanh, Khua anôk bruă răng mgang dliê Măng Đen brei thâo, alŭ wăl prŏng, êpul mă bruă ƀiă kyuanăn anôk bruă dlăng kơ bruă hâo hưn jing hdră êlan yuôm bhăn. Lu hdră êlan ênưih thâo săng dưi ngă čiăng đru kơ mnuih ƀuôn sang mđĭ klei thâo săng răng mgang dliê, gang mkhư̆ klei pui ƀơ̆ng. Kyuanăn, klei ngă soh hŏng hdră bhiăn dliê kmrơ̆ng leh anăn klei pui ƀơ̆ng dliê dưi ksiêm dlăng.

“Anôk bruă răng mgang dliê Măng Đen mkŏ mjing hră kak gang mkhư̆ pui ƀơ̆ng, dăp anôk gak răng. Dŭm anôk mâo klei arưp  aram pui ƀơ̆ng, hmei pơ̆ng mdhă amâodưi kuč pui čiăng kơ mnuih ƀuôn sang thâo anei jing anôk arưp aram. Mnuih ƀuôn sang čiăng êmiêt, čih ti kdrăn lŏ giăm dliê srăng waih mdoh guôi lŏ êlâo, leh anăn hưn hŏng anôk bruă. Êjai anăn, anôk bruă srăng mâo klei mtô kơ mnuih ƀuôn sang yua pui djŏ guôp.

Ti Knơ̆ng bruă dliê kmrơ̆ng Kon Plông, bruă răng mgang dliê dưi ngă hŏng lu hdră êlan hluê si grăp alŭ wăl leh anăn dăp êpul  ngă bruă ti dŭm anôk arưp aram ktang, boh nik jing bruă gang mkhư̆ pui ƀơ̆ng dliê. Nguyễn Văn Huynh, khua adŭ bruă hdră mnêč, knơ̆ng bruă dliê mkrơ̆ng Kon Plong brei thâo, anôk bruă lŏ duh bi liê dŭm anôk ksiêm dlăng dliê, mâo đĭng zumel, măi ƀhur leh anăn lu kdrăp yua čiăng êdi čiăng hnưm dưi ƀuh pui, săp mơ̆ng kbưi. Kyua čŏng pô ngă dŭm hdră êlan gang mkhư̆, truh kơ ară anei, ênhă dliê mơ̆ng knơ̆ng bruă kiă kriê ka mâo ôh klei pui ƀơ̆ng.

“Dŭm anôk bruă djŏ tuôm ngă jăk bruă gang mkhư̆ klei pui ƀơ̆ng hlăm yabn bhang. Hluê anăn dưi ksiêm dlăng, ksiêm wĭt jih jang dŭm kdrăp yua, čiăng hmao blei ênŭm, bi mbŏ, đru kơ bruă gang mkhư̆ klei pui ƀơ̆ng hlăm yan bhang”.

Hluê si klei tĭng mkă, mơ̆ng akŏ thŭn truh kơ ară anei, Quảng Ngãi mâo 3 klei pui ƀơ̆ng dliê ti dŭm dă Bờ Y, Sơn Hà leh anăn Mỏ Cày. Dŭm klei pui ƀơ̆ng ti dŭm bĭt dliê pla, mâo êpul ngă bruă hmao truih mdjiê.

Ară anei čar Quảng Ngãi mâo êbeh 900 êbâo ha dliê. Čar mtrŭt mđĭ klei ba yua kdrăp mrâo mrang msĕ si hưn brei răng hnưm, flycam, rup vệ tinh, mbĭt anăn mprăp ênŭm êpul bruă, kdrăp yua hluê hdră “4 tinăn mtam, 3 mprăp” čiăng hmao msir êjai mâo klei truh. Nguyễn Khánh Ngọc, k’iăng khua anôk bruă răng mgang dliê čar Quảng Ngãi brei thâo:

"Knŭk kna kiă kriê dŭm ênhă dliê akŏ êa leh anăn dliê mkra mjing. Bi hŏng pô dliê êpul 1 jing gŏ sang, grăp čô, êpul êya mnuih ƀuôn sang leh anăn ênhă dliê adôk ka kao mơ̆ng Bruă sang čư̆ êa să kiă kriê.  Mơ̆ng akŏ yan bhang, dŭm anôk bruă bi kluôm Êpul gĭt gai, mbĭt anăn mtô mkŏ mjing hdră bi mguôp plah wah dŭm êpul djŏ tuôm.”

Y-Ƀel Êban/ VOV Tây Nguyên

Viết bình luận

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC