Êbeh 1 hec-ta boh durian mơ̆ng gŏ sang Nguyễn Thị Hồng, ti ƀuôn hgŭm Ea K’nuếc, čar Daklak hlăk nao hlăm wưng bi mnga, jing wưng yuôm bhăn kơ klei đuôm adiê lehanăn mboh. Siămdah, adiê ară anei hlơr ktang, ñu bi mlih jih hdră êlan dlăng kriê đang boh. Ñu lač:
“Adiê mđiă hlơr ktang msĕ snei, hmei kgŭ ưm mơ̆ng 3h aguah nao mă bruă, krih êa truh 8–9 h mdei yơh. Mđiă ktang đei, amâo mâo dưi tŭ ôh, suăi êmăn snăk hŏng mnuih ngă lŏ hma.”
Amâo mâo djŏ knŏng boh durian, dŭm mta mnơ̆ng pla mkăn hlăm anăn mâo truh 210.000 hec-ta kphê, giăm 29.000 hec ta tiu, ăt hlăk dôk găn hlăm klei kƀah êa krih. Lu phung ngă lŏ hma čŏng bi mlih hdră krih êa, mơ̆ng klei krih êa lu msĕ si êlâo, ară anei krih mkiêt mkriêm krih ƀrư̆ ƀrư̆. Nguyễn An Sơn, ti ƀuôn hgŭm Čư̆ Mgar, brei thâo, gŏ sang ñu mâo mkŏ leh kdrăp krih êa hŏng hdră mkiêt mkriêm, mâo dua thŭn hŏng anei leh, đru bi hrŏ truh 1/3 hnơ̆ng êa mkă hŏng êlâo.
“Hrô kơ hdră krih êlâo dih jing jur hŏng đĭng, ngă liê êa, lehanăn luič mmông. Ară anei mâo kdrăp krih bi thư̆ êa, dưi mkiêt mkriêm êa lu snăk, kăn luič liê rei ai tiê mă bruă, ƀiădah ba wĭt klei tŭ dưn prŏng.”
Hlăm klei mnuih ƀuôn sang čŏng mkiêt mkriêm, mbĭt hŏng bruă sang čư̆ êa, lehanăn dhar bruă lŏ hma ăt dôk ngă lu hdră mơh čiăng bi mâo djăp êa krih, êjai adiê mđiă ktang sui hrue snei. Ti dŭm boh ƀuôn hgŭm, jih jang mnuôr mbông êa, bi pŏk kđăl êa hŏng klei djŏ guôp, lehanăn mtă mtăn kơ mnuih ƀuôn sang yua êa hlăm klei mkiêt mkriêm, ba yua kdrăp krih êa mrâo mrang. Nguyễn Văn Kiên, K’iăng khua anôk bruă mkăp kdrăp bruă lŏ hma ƀuôn hgŭm Ea Knốp, čar Daklak brei thâo:
“Knơ̆ng bruă sang čư̆ êa ƀuôn hgŭm jao leh kơ phung truăn hlăm bruă, ksiêm dlăng jih jang mnuôr mbông êa, čiăng kăp pŏk lehanăn kđăl êa bi djŏ guôp. Mbĭt anăn, mtă kơ mnuih ƀuôn sang thâo yua êa hŏng klei mkiêt mkriêm, ba yua kdrăp mrâo pioh krih êa, čiăng rơ̆ng dưi djăp êa krih kơ mnơ̆ng pla yan bhang không anei.”
Tui si klei đăo knăl adiê dôk không mđiă ktang ti Daklak hlăm dŭm hrue ti anăp, snăn klei kƀah êa srăng tuôm lu hĭn, boh nik hŏng dŭm alŭ wăl anôk kbưi hŏng êa, amâodah kdrăp krih mđoh êa ka djŏ guôp ôh. Aduôn Đặng Thị Thủy, K’iăng khua knơ̆ng bruă lŏ hma lehanăn wăl hdĭp mda čar Daklak lač, čar hlăk prăp êmiêt djăp hdră krơ̆ng êa kơ mnơ̆ng pla, mkŏ mjing hdră êlan pla mjing bi djŏ guôp hlăm yan ti anăp:
“Djăp êpul êya hlăk bi hgŭm, lehanăn mâo klei ktuê mđing kơ yan adiê hlăm yan pla mjing bhang anei, lehanăn mâo hdră êlan mbha êa bi djŏ. Mbĭt anăn, mprăp kơ bruă pla mjing hlăm yan hjan tinăp, ktrâo atăt djăp alŭ wăl mkŏ wĭt mnơ̆ng pla mjing, bi năng hŏng hnơ̆ng êa jua dưi mâo. Mbĭt hŏng anăn, lŏ dơ̆ng ksiêm dlăng dŭm boh ênao mgơ̆ng êa, mâo hdră êlan mbha êa yua lehanăn êa krih bi djŏ guôp kơ mnuih ƀuôn sang.”
Viết bình luận