VOV4.Êđê - Ho\ng 30 thu\n nga\ brua\ ra\ng mgang klei êđa\p ênang ti kr^ng Dap kngư, Đại tá Đinh Sỹ Tuệ, Khua adu\ brua\ ra\ng mgang klei êđa\p ênang djuê ana, Kahan ksiêm ]ar Daknông, thâo kraih lu boh blu\ djuê ana [ia\ tinei mtam, mơ\ng ana\n mjing klei bi hgu\m mguôp su\k suôr, mâo leh lu klei kha\p ]ia\ng mơ\ng mnuih [uôn sang. Mnuih [uôn sang du\m djuê ana [ia\ ti ]ar dla\ng kơ `u mse\ si ga\p djuê hla\m go\ sang lehana\n iêu `u ho\ng ana\n bo\ ho\ng klei kha\p h’iêng êdi “Ama Ngọc” amâodah “Bap Ngọc”.

Thu\n 1990 rue# hriăm sang hra\ Đại học An ninh nhân dân, ara\ anei jing Sang hra\ ksiêm hriăm kơ brua\ răng mgang klei êđăp ênang yang [uôn, Đinh Sỹ Tuệ nao ngă brua\ hlăm Adu\ brua\ răng mgang brua\ kđi ]ar Kahan ksiêm ]ar Daklak. Leh kơ ana\n kyua mâo brua\ tio\ nao ngă leh hlăm du\m mta brua\ mse\ si: Êpul răng mgang klei êđăp ênang Kahan ksiêm kdriêk Dak Song, K’ia\ng khua kahan ksiêm kdriêk Dak Glong, lehana\n ara\ anei păn ngă Khua adu\ brua\ răng mgang klei êđăp ênang djuê ana, hlăm knơ\ng brua\ kahan ksiêm ]ar Daknông. Dôk ngă brua\ hlăm sa alu\ wa\l pro\ng, êlan klông dleh dlan, lo\ mâo klei amâo mâo êđăp ênang hlăm alu\ wa\l, Đại tá Đinh Sỹ Tuệ mâo nanao klei dôk bi m^n:

“ }ia\ng rơ\ng dưi mâo klei êđăp ênang hlăm wưng ara\ anei, lehana\n kơ êdei ana\p, ]ia\ng mơ\ng ana\n mâo klei k]e\ kơ du\m gưl brua\ Đảng, lehana\n brua\ sang ]ư\ êa alu\ wa\l ngă jăk brua\ đru ]ung ba mnuih [uôn sang, k]e\ kơ du\m gưl brua\ Đảng, brua\ sang ]ư\ êa, hlăm ana\n kahan ksiêm jing knơ\ng hluê ngă hdră êlan djuê ana, kyuadah hdră êlan djuê ana mơ\ng Đảng, lehana\n knu\k kna truh ho\ng [uôn sang lu hdră brua\, lehana\n yuôm bhăn h^n jing hdră brua\ ana\n si ngă jing djo\ s^t ho\ng mnuih djuê [ia\ amâodah h’ăi.”

}ia\ng bi leh jăk brua\ jao, êngao kơ brua\ ksiêm mđing kơ du\m klei bhiăn knhuah hd^p mơ\ng mnuih [uôn sang kơ ana\n, Đại tá Đinh Sỹ Tuệ lo\ truh hlăm grăp boh [uôn bi tuôm, bi yăl dliê, akâo kơ mnuih [uôn sang kơ ana\n bi hriăm brei klei blu\, ]ia\ng kơ găl ênưih hlăm klei pô ngă brua\. Ara\ anei `u thâo săng, thâo blu\ lehana\n thâo ]ih leh mơh klei blu\ mnuih [uôn sang kơ ana\n. Kyua mơ\ng klei ana\n mơh mnuih [uôn sang je\ giăm h^n ho\ng `u, lehana\n jing anôk mnuih [uôn sang jưh knang, đru mghaih msir brei ya mta klei amâo mâo thâo bi djo\ hlăm du\m boh [uôn je\ giăm taih kbưi.

Mơ\ng klei je\ giăm, thâo mđing hmư\, thâo mpu\ kơ mnuih [uôn sang, lehana\n hdră `u mghaih msir bo\ ho\ng klei khăp, snăn ho\ng `u dơ\ng mơ\ng klei jing mnuih êgar, ara\ anei jing leh mnuih je\ giăm sia\ suôr, lehana\n mâo mnuih [uôn sang du\m boh [uôn iêu kơ `u ho\ng klei mpu\ jing Ama Ngọc, tui si klei Êđê, lehana\n Bap Ngọc tui si klei Mnông. Mduôn [uôn Ksiêng, ti sa\ Dak Ha, kdriêk Dak Glong, yăl dliê:

“ Mnuih [uôn sang mâo klei mpu\ snăk ho\ng Bap Ngọc, grăp blư\ Bap Ngọc truh mnuih [uôn sang mơak, mse\ si ayo\ng adei hlăm sa boh sang, ]ang hmăng kơ Bap Ngọc hriê ]ua\ jê` jê` ]ia\ng kơ thâo kla\ si klei mnuih [uôn sang hd^p, mtru\t mjhar, mđ^ ai mnuih [uôn sang hluê gưt hdră êlan mơ\ng Đảng, lehana\n knu\k kna”.

Ho\ng klei mbrua\, klei thâo je\ giăm ho\ng mnuih [uôn sang, mơ\ng thu\n 2004 truh kơ ara\ anei, Đại tá Đinh Sỹ Tuệ ]o\ng asei `u pô mtam k]e\, lehana\n g^t gai êpul l^ng kahan bi rai 13 êpul Fulro, mâo ma\ truh 200 ]ô ngă brua\ hgăm hlăm du\m boh [uôn. Kyua klei je\ giăm mơ\ng Đinh Sỹ Tuệ dưi iêu jak leh Y – Krang, ti sa\ Trường Xuân amâo lo\ tui hluê ôh klei phung bi roh, amâo lo\ găn knông lăn soh ho\ng klei bhiăn ôh, pral lo\ w^t ho\ng [uôn sang, lehana\n k]u\t kơ mnê] phung dja\ ako\ duah êlan ]ia\ng ktung ba mnuih [uôn sang. Ara\ anei jing leh sa ]ô mnuih kreh krui` kơ brua\ knua\, Y-Krang adôk hdơr nanao hlăk `u ]huai êlan mâo Ama Ngọc k]e\ mblang iêu w^t:

“ Hlăk thu\n 2003, kâo hmư\ klei phung bi kdơ\ng ktu\ng jak găn knông lăn ]ia\ng đue# nao kơ Mi hd^p jăk mơak, hmư\ klei mplư mse\ snăn kâo lo\ yăl dliê ho\ng 6 ]ô mkăn, [ri mơh Ama Ngọc pral thâo [uh lehana\n tru\n nao truh kơ Trường Xuân, mta\ mtăn kơ hmei phung ]huai êlan w^t kơ Anôk brua\ kahan ksiêm kdriêk Dak Song hưn jih boh klei, lehana\n nao bi hưn mâo 6 ]ô ayo\ng adei mb^t”.

Ho\ng [^ng găp anôk ngă brua\, Đại tá Đinh Sỹ Tuệ jing sa ]ô khua kia\ kriê jih ai tiê, mâo klei thâo bi hmô, pral mnê] hla\m brua\ knua\, jing mse\ si sa ]ô ayo\ng, jing sa ]ô nai mâo klei bhiăn kjăp, lehana\n êdu êun hlăm klei blu\ tlao, thâo mđing uê` kơ klei hd^p phung l^ng kahan. Lehana\n mâo hriăm mơ\ng `u knhuah êdu êun ana\n tơdah truh hlăm [uôn sang, dôk mb^t ho\ng [uôn sang, hlăm klei m^n kjăp mơ\ng sa ]ô kahan ngă brua\ răng mgang klei êđăp ênang, êjai kdơ\ng mblah ho\ng phung bi roh. Thiếu tá Phạm Trọng Đại, Adu\ brua\ răng mgang klei êđăp ênang mnuih djuê [ia\, Kahan ksiêm ]ar Daknông, la]:

“ Êjai dôk ngă brua\ hlăm alu\ wa\l, hrăm mb^t ho\ng jih jang mnuih djuê [ia\, `u mâo nanao klei sia\ suôr, je\ giăm thâo blu\ tlao nao hriê ho\ng mnuih [uôn sang, thâo mđ^ ai [^ng kahan, thâo blu\ lu klei blu\ mse\ si Mnông, Êdê, Ma\, Mông jing leh klei yuôm bhăn kơ brua\ knua\, klei anei yơh [^ng kahan hmei năng snăk tui hriăm mơ\ng `u lu h^n”.

Hlăm jih jang êwang êlan ngă brua\ răng mgang klei êđăp ênang, Đại tá Đinh Sỹ Tuệ mâo leh Đảng, Knu\k kna, Phu\n brua\ kahan ksiêm lehana\n brua\ sang ]ư\ êa alu\ wa\l mđup brei leh lu mêđai, lehana\n ana\n knăl yuôm bhăn, mâo leh lu thu\n mâo ma\ ana\n knăl chiến sĩ thi đua cấp cơ sở. {ia\dah klei pah mni pro\ng h^n ho\ng `u ana\n jing klei mnuih [uôn sang khăp, mnuih [uôn sang mpu\, iêu kơ `u jing Ama Ngọc, Bap Ngọc.

Y Khem pô ]ih hlo\ng ra\k