VOV4.Êđê - Thŭn hriăm 2021-2022, kyua hmaĭ mơ̆ng klei ruă Covid-19, lu alŭ wăl ti čar Dak Lak mkŏ mjing hdră hriăm online, hlăm hdră mđung rup leh anăn jao klei hriăm truh ti sang. Pŏk ngă hdră hriăm mrâo, dŭm alŭ wăl hlăm čar tuôm hŏng dŭm klei dleh dlan, boh nik ti dŭm krĭng taih kbưi, dleh dlan, krĭng mnuih djuê ƀiă. Čiăng msir mgaih, dŭm sang hră mâo leh klei mkra mlih djŏ guôp hĭn hŏng boh klei sĭt êdi. Jih êpul nai mtô, hđeh sang hră leh anăn amĭ ama phung hđeh dôk gĭr čiăng bi leh hdră mtô leh anăn hriăm.

Jing sa hlăm dŭm nai mtô dôk mtô bi hriăm ti sa boh sang hră kbưi hŏng wăl krah să lehanăn kƀah lu mta mnơ̆ng mnuă hlăm hdră mtô bi hriăm, nai Lê Thị Hải Đường, mtô adŭ 1, Sang hră gưl sa Mạc Thị Bưởi, să Êa Kiêt, kdriêk Čư̆ Mgar, čar Dak Lak brei thâo: Mơ̆ng leh mphŭn pŏk thŭn hriăm mrâo, nai mtô nao “Khŏk ƀăng” grăp gŏ sang hđeh čiăng ksiêm dlăng klei găl mâo hlăm hdră hriăm online, ktrâo lač kơ phung hđeh hdră hriăm hlăm đĭng blŭ djă hiu. Boh tŭ brei ƀuh, jih 33 čô phung hđeh hlăm adŭ snăn knŏng mâo 13 čô mâo klei găl dưi hriăm hluê hdră online. Mbĭt anăn, gŏ sang phung hđeh anei dôk hlăm krĭng taih kbưi kyua anăn êlan pui kmlă đĭng blŭ lehanăn êlan Internet amâo h’ĭt. Klei anei ngă kơ nai Lê Thị Hải Đường bi mlih hdră mtô bi hriăm čiăng djŏ guôp hŏng klei mâo: “Phung hđeh adŭ 1 gơ̆ mrâo mŭt hriăm, kâo nao khŏk ƀăng grăp gŏ sang mtrŭt mjhar gŏ sang phung hđeh mkŏ êlan Internet lehanăn mâo 14 čô hđeh dưi mkŏ leh, bi mkrah wah ênoh hđeh kâo mtô hluê hdră jao klei hriăm wĭt tui ksiêm, hmei gĭr jih ai tiê ktrâo lač kơ phung hđeh hdră hriăm lehanăn wĭt ti sang ngă klei hriăm lehanăn hmei lŏ mâo 1 hdră mkăn ciăng ksiêm dlăng lehanăn jao klei hriăm kơ hruê kăm êdei kơnăn”.

Bi ti Sang hră gưl sa Ama Trang Lơng, să Čư̆ Mgar, kdriêk Čư̆ Mgar, 80% ênoh hđeh jing mnuih djuê ƀiă, klei hdĭp adôk dleh dlan. Mơ̆ng hdră ksiêm dlăng, knŏng mâo 30% ênoh hđeh mâo djăp klei găl dưi hriăm online. Čiăng mtô bi hriăm ba wĭt klei tŭ dưn, sang hră mtrŭt mjhar leh phung amĭ ama mâo klei mđing dlăng kơ anak aneh pô. Nai Lê Thị Tuyến, nai mtô adŭ 2A, sang hră gưl sa Ama Trang Lơng, să Čư̆ Mgar, kdriêk Čư̆ Mgar brei thâo: “Hriăm hră ti sang msĕ snei phung amĭ ama mâo bruă klam yuôm bhăn êdi. Tăp năng mâo bruă klam hĭn mkă hŏng phung nai, kyua anăn klei bi hgŭm plah wah nai hŏng phung amĭ ama mâo bruă klam yuôm hlăm klei mtô bi hriăm phung anak aneh čô, nao kreh iêu nanao đĭng blŭ kơ phung amĭ ama êmuh, msĕ si phung amĭ ama ya klei ka thâo săng ăt iêu êmuh mơh kơ nai mtô”.

Hŏng lu phung amĭ ama, hdră mtô bi hriăm online jing bruă mjêč hlăk dôk hlăm wưng mâo lu klei dleh dlan, kƀah dŭm klei găl hlăm hdră mtô bi hriăm ară anei. Amai H’Brăc Ayŭn, să Čư̆ Mgar, kdriêk Čư̆ Mgar brei thâo: Gŏ sang amai jing gŏ sang dleh dlan, amâo mkŏ êlan Internet ôh. Čiăng kơ dua čô hđeh dưi hriăm hră m’ar, amai atăt leh anak ñu dôk hriăm adŭ 7 nao sang găp “Hriăm mbĭt”, bi ĕ adŭ 2 hriăm hluê hdră jao klei hriăm wĭt ngă ti sang. Amĭ ama ăt gĭr mtô bi hriăm phung anak, boh nik hŏng ĕ dôk hriăm adŭ 2. “Phung hđeh amâo dưi nao sang hră kâo ăt mđing uêñ mơh, huĭ phung hđeh amâo săng kluôm ôh tơdah hriăm hluê hdră online. Mmăt kâo kreh mtô phung anak hlăm sang. Kâo gĭr brei phung anak hriăm čih, hriăm dlăng, ngă klei hriăm Toán čiăng kơ phung anak lŏ thâo săng hĭn kơ klei hriăm.

Hluê si klei ksiêm dlăng mơ̆ng Knơ̆ng bruă Sang hră m’ar mtô bi hriăm, ênoh phung hđeh mâo klei găl hriăm online ti gưl tlâo mâo 92%; gưl dua mâo 62%; gưl hđeh điêt knŏng mâo êbeh 31%. Kyua anăn mbĭt hŏng bruă mtô bi hriăm hluê hdră online lu sang hră ti Dak Lak lŏ mâo lu hdră mtô bi hriăm đru kơ phung hđeh mâo klei găl dưi hriăm hlăm wưng ară anei. Grăp čô nai mtô ti Dak Lak, boh nik phung nai dôk mtô bi hriăm ti krĭng taih kbưi, krĭng mnuih djuê ƀiă dôk maoa hdră ngn bruă pral kdal, djŏ guôp lehanăn gĭr ktưn lu blư̆ čiăng krơ̆ng kjăp bruă mtô bi hriăm, rơ̆ng bi leh jih mta kñăm mâo kčah mtrŭn hlăm thŭn hriăm mrâo./.