VOV4.Êđê - Jing sa hla\m du\m [uôn [un êdi ti sa\ Êa ~uôl, kdriêk {uôn Đon, ]ar Daklak, [ia\dah klei hd^p ti {uôn Niêng 3 hla\k [rư\ [rư\ dưi bi mlih kyua mâo pui kmla\ ala ]ar. Pui kmla\ amâo djo\ kno\ng ba boh mnga] đui] ôh, [ia\dah lo\ ba klei trei mđao ho\ng mnuih [uôn sang.

Leh 2 mlan t^ng mơ\ng hruê mâo mka\p pui kmlă, klei hd^p mda go\ êsei  Y’C|uông Niê ti [uôn Niêng 3, să Êa ~uôl, kdriêk {uôn Đon, ]ar Daklak mâo lu klei bi mlih. Leh huă [ơ\ng m’măt, ung mo# `u dôk dlăng klei tivi hmư\ klei mrâo mrang, bi phung anak aneh dôk hlăm jhưng hriăm hră. Y’C|uông la], leh gra\p hruê ngă bruă sua^ êmăn, kyua mâo pui kmlă, ai êwa ti Êa ~uôl bi mtluk mtlak h^n. Jih jang mnuih găl êlưih h^n kơ brua\ bi ]ua\ ]hưn hdăng găp, bi êmuh ya\l dliê kơ bruă duh [ơ\ng, bi kah klei thâo kơ bruă duh mkra:

“ Go\ êsei kâo leh ana\n lu go\ êsei mnuih [uôn sang mkăn ti anei [uh mnga] ta] h^n kyua mâo pui kmlă, kno\ng sui ho\ng anei du\m mlan đui], êlan klei pui kmlă mrâo ktang leh ana\n mnga] h^n. Anak aneh hlăm sang dưi ]hưn m’ak bi dlăng tivi, hmư\ đ^ng mui`, leh ana\n knă êsei ăt êlưih h^n mơh, êrô êbat ăt mse\ mơh”.

Y’C|uông dôk mtô anak hria\m hra\  gu\ boh mngac\ mtrang  mơ\ng pui kmla\

Bi aduôn H’ Bon K[uôr ( Am^ Lâm) ti [uôn Niêng 3 bi kah lac\, pui kmlă dhiang ba truh kơ [uôn đru leh klei hd^p mda go\ êsei mâo lu klei găl êlưih h^n. Tơdah mse\ si êlâo dih, `u kgu\ mơ\ng 4h aguah ]ia\ng răm pui, gi gi ho\ng djuh msah djuh krô, snăn ara\ anei mâo pui kmlă, bruă knă êsei êlưih h^n, pral khuăt. Leh ana\n ăt mơ\ng ana\n mơh, Am^ Lâm mâo m’mông hluê ngă du\m mta bruă mơ\ng êpul hgu\m brua\ mniê [uôn, [uh klei hd^p mda hdjul bul h^n:

“ Đưm adih knă êsei ho\ng pui djuh, yua pui kđen, pui kmlă yua mb^t anăn gơ\ êdu sna\k. Ara\ anei mâo êlan klei pui kmlă mrâo bi mlih hrô [uh pui kmlă mnga] h^n, hlăm sang ba yua lu mta mnơ\ng mse\ si go\ kna\ êsei ho\ng pui kmlă, tu\k êa ho\ng pui kmlă, anak aneh hriăm hră [uh m’ai h^n”.

Ama Hoai, khua [uôn [uôn Niêng 3, să Êa ~uôl brei thâo, [uôn Niêng 3 dưi mko\ mjing mơ\ng thu\n 2009 ho\ng êbeh 200 go\ êsei mnuih [uôn sang, hlăm ana\n mâo 60% jing mnuih [uôn sang djuê ana Êđê hlăm du\m go\ êsei [un mơ\ng du\m [uôn mkăn hriê dôk hluê hdră bruă 134 mơ\ng Knu\k kna. Khă gơ\ kno\ng kbưi ho\ng wa\l krah [uôn pro\ng {uôn Ma Thuột 20 km đuic\, [ia\dah amâo mâo pui kmlă yua ôh, ana\n klei hd^p mda êmưt đ^ kyar. }ia\ng êdi kơ pui kmlă, du\m go\ êsei ]o\ng đru mguôp prăk dhiang ba klei pui kmlă mơ\ng alu\ Hoà Thanh, să Êa ~uôl ba yua. {ia\dah kyua kbưi đei, hnơ\ng lui] liê pro\ng, anăn pui kmlă gơ\ êdu sna\k, klei hd^p mda mnuih [uôn sang ăt dôk dleh sua\i.

Ako\ mlan 10 mrâo êgao, êlan klei pui kmlă nao ga\n kơ [uôn dưi mkra mđ^, klei ]ia\ng kơ pui kmlă mrâo klă s^t dưi mâo êdi. Lu go\ êsei jho\ng duh bi liê po\k phai bruă duh mkra, blei mprăp ma\i pom êa krih kơ kphê leh ana\n du\m mta mnơ\ng yua hlăm go\ êsei mse\ si: tivi, go\ knă êsei ho\ng pui kmlă… Pătdah grăp boh  sang mâo s’a^ tivi dla\ng, amâo djo\ kno\ng kơ ]hưn m’ak đui] ôh, [ia\dah ]ia\ng tui hriăm klei thâo kơ brua\ kriê dlăng mnơ\ng pla mjing, mnơ\ng rông, dưi thâo lu gru hmô bruă duh mkra jăk hlăm leh ana\n êngao ]ar pioh tui hria\m ba yua hlăm go\ êsei pô:

“ Kyua mâo pui kmlă ana\n [uôn sang kâo hơ\k m’ak leh ana\n bi mlih mrâo lu êdi. Mâo pui kmlă, dưi dlăng tivi, hmư\ đ^ng mui`, tui hriăm du\m klei thâo kơ hdră kriê dlăng mnơ\ng pla mjing, mnơ\ng rông, mđ^ kyar bruă duh mkra, amâo mâo duah hmư\ asa\p phung jhat mplư, m]u\t m]hur. Mơ\ng leh mâo pui kmlă, lu go\ êsei mnuih [uôn sang jih ai tiê kơ brua\ duh [ơ\ng, jho\ng ai tiê lông ba pla lu djuê mjeh mnơ\ng pla mrâo mse\ si boh krue# cam, kuit, boh suai djăp mta”.

Êlan klei pui kmlă nao ga\n kơ [uôn Niêng 3 dưi mkra mđ^ amâo djo\ kno\ng ba boh mnga] đui] ôh, [ia\dah lo\ ba klei hơ\k m’ak, klei ]ang hmang kơ mnuih [uôn sang. Ana\n jing klei ]ang hmang mâo klei bi mlih mơ\ng [uôn sang, kơ klei hd^p mda mơ\ng mnuih [uôn sang [rư\ hruê [rư\ đ^ kyar leh ana\n trei mđao h^n./.

H’Mrư pô ]ih – H’Nga ra\k