VOV4.Êđê - Hla\k hla\m wưng yan bhang mđia\ hlơr ktang êdi mơ\ng thu\n 2018, du\m anôk brua\ djo\ tuôm mb^t ho\ng pô dliê ti ]ar Daklak s^t êm^t  po\k hluê nga\ lu hdra\ msir gang kdơ\ng klei pui [ơ\ng dliê k`a\m rơ\ng klei ja\k êđa\p kơ êbeh 526 êbâo ha dliê hla\k mâo.

      Mnuih nga\ brua\ mơ\ng Knơ\ng brua\ trách nhiệm hữu hạn Krông Bông jah huai mdoh bh^t pum rơ\k rung, hla krô gu\ phu\n kyâo

Êbeh sa mlan ho\ng anei, êbeh 50 c\ô phung nga\ brua\ mơ\ng Knơ\ng brua\ Trách nhiệm hữu hạn Dliê kmrơ\ng Krông Bông, c\ar Daklak a\t nao hla\m kr^ng wa\l pô kia\ kriê c\ia\ng ksiêm dla\ng leh ana\n jah huai rơ\k rung adôk hla\m dliê. Bùi Văn Hưng, Khua Adu\ brua\ pla kyâo dliê mơ\ng knơ\ng brua\ brei thâo: C|ia\ng pral thâo hla\m brua\ mgang kdơ\ng klei pui [ơ\ng dliê hla\m yan bhang, mơ\ng ako\ mlan 12 mtam, knơ\ng brua\ hluê nga\ leh lu gưl brua\ jah huai mgoh rơ\k rung bh^t pum, po\k  mlar êlan bi mkhư\ pui [ơ\ng, pơ\ng du\m po\k mdha\ hưn răng kơ klei pui [ơ\ng dliê leh ana\n mtô mblang kơ mnuih [uôn sang bi mđ^ klei thâo săng răng mgang dliê. Hla\m ana\n, bi mđing kơ dliê mrâo pla mâo mơ\ng 1 – 2 thu\n kyua anei jing wa\l dliê êlưih nga\ pui [ơ\ng. Ho\ng du\m wa\l dliê mâo klei hu\i pui [ơ\ng pro\ng, sna\n knơ\ng brua\ bi mko\ mjing du\m êpul mgang mkhư\ klei pui [ơ\ng mdê, du\m knua\ druh kia\ kriê pô mtam bi hluê nga\ brua\ mgang truih mdjiê klei pui [ơ\ng dliê:

“ Du\m anôk hu\i mâo klei pui [ơ\ng gu\ êyui kyâo dliê kpal amâodah du\m êlan mnuôr gang mkhư\ klei pui [ơ\ng hu\i hyưt sna\n knua\ druh knơ\ng brua\ pô mtam bi hluê nga\ brua\ anei. Tui hluê ho\ng yan adiê dưi hluê nga\ hla\m aguah ưm, tlam amâodah mma\t mlam. Mâo đa anôk  c\ia\ng mđing mse\ si du\m anôk c\ia\ng c\uh hluê hdra\ kl^t mmông brêc\ [ia\ amâo dưi c\uh ôh, sna\n hmei bi hluê nga\ bi mhro\ [rư\ [rư\ kyua tơ lui hrông c\uh, sna\n klei hu\i pui [ơ\ng jing pro\ng êdi, hu\i hyưt êdi leh ana\n ana\n du\m anôk sna\n phung nga\ brua\ đa di`u amâo jho\ng nga\ ôh kyua di`u hu\i klei đua klam mơ\ng pô”.

Êpul nga\ brua\ hiu suang ksiêm dla\ng mơ\ng Wa\l dliê mkuôm Knu\k kna C|ư\ Yang S^ng hiu suang ksiêm dla\ng dliê hla\m yan bhang

Ti Wa\l dliê Knu\k kna mkuôm C|ư\ Yang S^ng, kdriêk Krông Bông, c\ar Daklak, Khua kia\ kriê Lộc Xuân Nghĩa brei thâo: Wa\l dliê pô kia\ kriê ra\ng mgang mâo boh pro\ng gia\m 600.000ha ho\ng anôk ala dleh dlan bi kha\t mbha kyua c\ư\ dlông, hnoh êa êlam ana\n tơ mâo klei pui [ơ\ng dliê sra\ng dleh dưi ksiêm dla\ng. Kyua ana\n, brua\ po\k nga\ du\m hdra\ msir mgang  klei pui [ơ\ng jing brua\ c\ia\ng nga\ tal êlâo. Yan bhang anei, Wa\l dliê bi mko\ mjing 12 êpul mgang kdơ\ng klei pui [ơ\ng dliê, gra\p êpul mâo mơ\ng 7 – 10 c\ô mnuih, nao nanao hla\m wa\l dliê djo\ jao c\ia\ng mta\ mta\n kơ mnuih [uôn sang hluê nga\ bi djo\ kla\ du\m klei kc\ah mtru\n, klei kuôl ka\ kơ brua\ mgang truih mdjiê klei pui [ơ\ng dliê. Bohnik ti du\m anôk bi sia\ knông ho\ng wa\l anôk mnuih [uôn sang dôk, kha\ng mâo lu mnuih ga\n êrô. Hla\m wưng krah yan bhang, knua\ druh, mnuih nga\ brua\ anôk brua\ c\ia\ng dôk gak jih hruê mlam pioh mđ^ brua\ hiu suang dla\ng boh klei:

“ Tal sa jing klei nga\ [a\ng mnuôr bi mkhư\ klei pui lar [ơ\ng pro\ng mâo 10m, êlan mnuôr c\ia\ng bi kah jing du\m anôk wa\l điêt hu\i mâo klei pui [ơ\ng, tơ mâo klei pui [ơ\ng sna\n brua\ prah truih mdjiê klei pui [ơ\ng sra\ng mâo klei ga\l êlưih h^n. Tal 2, hmei mtio\ nao nanao phung knua\ druh hiu suang ksiêm dla\ng dliê mguôp ho\ng brua\ suang ksiêm dla\ng klei pui [ơ\ng dliê, bohnik hla\m  krah yan bhang thu krô jing hla\m brô mơng mlan 3 truh kơ krah mlan 5 ana\n yơh jing wưng thu krô êdi sna\n phung knua\ druh bi dôk gak răng jih hruê mlam c\ia\ng hmao thâo [uh, hmao msir mghaih du\m klei luc\ liê tơ mâo klei pui [ơ\ng dliê.”

Hluê si Mai văn Kiện, K’ia\ng khua Knơ\ng brua\ ksiêm dla\ng dliê kmrơ\ng c\ar Daklak, ara\ anei kluôm c\ar mâo êbeh 220.000 ha dliê mâo klei hu\i pui [ơ\ng pro\ng, truh gia\m mkrah wah ênoh dliê mâo. Hla\m ana\n k[^n lu êdi ti kdriêk M’drak, La\k, Êa H’Leo, Krông Bông, Krông H’Nang, Êa Kar, Êa Sup….. Mơ\ng brua\ bi mkla\ du\m wa\l anôk dliê êlưih pui [ơ\ng hluê ho\ng hnơ\ng, c\ar Daklak bi kah mbha leh êpul nga\ brua\ po\k nga\ brua\ mgang kdơ\ng klei pui [ơ\ng dliê leh ana\n c\ih mkra hdra\ nga\ brua\, msir mghaih boh klei tơ mâo klei pui [ơ\ng dliê:

“ Ti anei hmei bi mkla\ 3 kr^ng wa\l, kr^ng wa\l hui pui [ơ\ng pro\ng êdi, hu\i pui [ơ\ng pro\ng keh ana\n hu\i pui [ơ\ng man dưn. Mơ\ng du\m kr^ng wa\l anei bi mkla\ du\m hdra\ mgang kdơ\ng truih mdjiê klei pui [ơ\ng hla\m ana\n mâo brua\ mđ^ klei mtô mblang bi hria\m hdra\ bhia\n răng mgang dliê leh ana\n mgang truih mdjiê klei pui [ơ\ng ti nah gu\ [uôn sang, mđ^ brua\ đua klam mơ\ng pô dliê, k[^n mko\ mjing êpul dôk nga\ brua\ kah mbha brua\ dôk gak răng c\ia\ng hluê tuê dla\ng, dja\l dưi thâo [uh pioh msir mghaih. T^ng kơ c\ar mâo êpul g^t gai dôk gak nga\ brua\ c\ia\ng tơ mâo klei pui [ơ\ng dja\l hmao msir mghaih đru do\ng.”

Ho\ng klei pral thâo nga\ s^t êm^t mơ\ng du\m alu\ wa\l leh ana\n brua\ djo\ tuôm  Daklak hla\k jih ai tiê dôk gak răng ho\ng klei pui [ơ\ng dliê, hur har jih ai tiê amâo lui wa\l dliê luc\ rai kyua pui [ơ\ng.

H’Mrư pô ]ih – H’Nga ra\k