VOV4.Êđê - Gia\m 7 thu\n êgao, ho\ng brua\ jing Khua kahan ksiêm sa\ Êa Ô, kdriêk Êa Kar, ]ar Daklal. Bùi Trọng Lực ba myơr leh lu ai tiê mb^t ho\ng du\m gưl brua\ ti alu\ wa\l mko\ mkra du\m gru bi hmô “Ênai  tông mmông ra\ng mgang klei êđa\p ênang”: “Phung duh mkra ho\ng brua\ ra\ng mgang klei êđa\p ênang yang [uôn” lehana\n “Kdra\p bi k]a^ asa\p hiu hâo hưn mtô mblang”, ]ia\ng rơ\ng brua\ kriê mgang klei êđa\p ênang hla\m alu\ wa\l.

Alu\ 12 jing alu\ wa\l krah mơ\ng să Êa Ô kdriêk Êa Kar, ho\ng lu sang ]h^ mnơ\ng [ơ\ng huă, alu\ hlăp ]hưn. Lu phung hlăk ai hlăm alu\ wa\l khăng ruah anôk anei ]ia\ng bi k[^n, hlăp ]hưn, ]a\m bi rai ngă brua\ kriê mgang klei kơ klei êđăp ênang dleh dlan.

Phan Tiến Sỹ, ti alu\ 12, să Êa Ô, kdriêk Êa Kar brei thâo: du\m thu\n êlâo dih, alu\ wa\l anei jing anôk hlơr amâo mâo klei êđăp ênang êjai klei tle\ dăp, bi ]a\m biêng khăng mâo naqnao. Khă snăn yap mơ\ng mâo gru hmô “ Ênai tông mmông kriê mgang klei êđăp ênang” dưi ba yua klei anei hro\ h^n leh:

“ Mơ\ng leh kahan ksiêm să mko\ mjing gru hmô “ Ênai tông mmông kriê mgang klei  êđăp ênang”, s^t ênai tông mmông kăm êrô êbat mmăt mlam snăn jih jang mnuih [uôn sang, sang ]h^ mnơ\ng [ơ\ng huă bi hluê ngă djo\ m’mông kăm êrô êbat, mjưh rue# klei ]h^ mnia. Gru hmô ênai teng mko\ mjing mâo ba w^t boh tu\ dưn, kyua tơdah amâo mâo ôh ênai teng, sơnăn srăng dleh dlan, kyua grăp blư\ hiu suang dlăng êpul ksiêm dlăng amâo mâo mta phu\n ]ia\ng mtă mtăn kơ mnuih [uôn sang, du\m sang ]h^ mnơ\ng [ơ\ng huă. Bi leh ênai teng dưi tông, snăn phung hlăk ai amâo lo\ mâo ôh m’mông ]ia\ng bi k[^n, klei bi ]^k ]a\m, klei tle\ dăp amâo lo\ mâo ôh”.

Mơ\ng klei tu\ jing mơ\ng gru hmô “ Ênai tông mmông brua kriê mgang klei êđăp ênang”, knhal jih thu\n 2014, Bùi Trọng Lực mâo klei akâo ho\ng khua g^t gai Knơ\ng bruă sang ]ư\ êa să Êa Ô mko\ mjing gru hmô “ Phung ngă bruă mnia mblei ho\ng klei êđăp ênang hnu\k êngiê”. Mơ\ng du\m gru hmô, phung ngă bruă mnia mblei hlăm alu\ wa\l mguôp prăk pioh brei phung mnă mrâo kbiă mơ\ng sang war ]an amâo mă prăk mnga w^t kơ [uôn sang duh [ơ\ng `u\ kma ho\ng êpul êya.

Phạm Xuân Bính, 59 thu\n ti alu\ 5A, să Êa Ô, kdriêk Êa Kar brei thâo; ako\ thu\n 2015, leh rue# thu\n krư\ kđăl w^t kơ [uôn sang klei hd^p mda tuôm ho\ng lu klei dleh dlan leh ana\n ai tiê hê` mlâo, ]ia\ng k[^n ai tiê kơ bruă duh [o\ng, [ia\dah amâo mâo prăk, k[ah klei thâo.

{ri hlăm wưng ana\n, du\m dhar bruă, êpul êya, hlăm ana\n mâo pô bi ala jing Bùi Trọng Lực, Khua kahan ksiêm să Êa Ô khăng nao bi mtru\t mđ^ ai, đru brei. Amâo djo\ kno\ng du\m ana\n đui] ôh, Bùi Trọng Lực lo\ ]an prăk mơ\ng keh prăk “ Phung ngă bruă mnia mblei ho\ng brua\ kriê mgang  klei êđăp ênang” ]ia\ng đru duh bi liê bruă rông mnơ\ng. Mơ\ng ênoh prăk anei mb^t ho\ng klei đru mơ\ng djuê găp gơ\ duh bi liê rông u\n ana mđai leh ana\n u\n mă kđeh ]h^ mnia. Truh kơ ara\ anei êpul u\n đ^ lar truh giăm 100 drei prăk mnga hrui w^t grăp thu\n truh du\m êtuh êklăk prăk. Phạm Xuân Bính yăl dliê:

“ Jih rue# thu\n krư\ kđăl, snăn ai tiê ênguôt êdi, klei hd^p mda go\ êsei dleh dlan. Êdei kơnăn, t^ng kahan ksiêm mâo Bùi Trọng Lực bi ala kơ kahan ksiêm să nao mđ^ ai leh ana\n brei ]an 50 êklăk prăk, kâo mguôp mb^t ho\ng ênoh prăk ]an mnơ\ng [^ng găp ]ia\ng duh bi liê rông u\n. Mơ\ng ana\n go\ êsei mko\ mjing rông u\n ana mđai truh 30 drei, hlăm brô êbeh 100 drei u\n mă kđeh grăp lung, sơnăn grăp thu\n ba ]h^ hrui w^t prăk mnga mâo hlăm brô 150 – 200 êklăk prăk. Kyua ana\n mâo prăk mprăp kơ anak aneh, mâo pưk sang h’^t kjăp”.

Hluê si Bùi Trọng Lực, să Êa Ô jing să taih kbưi mơ\ng kdriêk Êa Kar ho\ng 3 êbâo go\ êsei, giăm 12 êbâo ]ô mnuih [uôn sang leh ana\n 10 djuê ana ayo\ng adei dôk hd^p mb^t. Êa Ô jing anôk “ hlơr mơr” kơ klei amâo mâo êđăp ênang mơ\ng kdriêk Êa Kar. }ia\ng msir mghaih klei anei, `u nao ksiêm hriăm klei thâo ti lu anôk leh ana\n akâo kơ khua g^t gai knơ\ng bruă sang ]ư\ êa să Êa Ô, kahan ksiêm kdriêk Êa Kar brei mko\ mjing du\m gru hmô ]o\ng răng mgang klei êđăp ênang hnu\k êngiê. Yap mơ\ng du\m gru hmô dưi hluê ngă, êpul bruă djo\ tuôm mb^t ho\ng lu êpul êya mnuih [uôn sang sa ai hluê ngă, snăn klei amâo mâo êđăp ênang hnu\k êngiê dưi msưh kdu\n leh.

Bùi Trọng Lực brei thâo: du\m gru hmô hlăk hluê ngă, `u [uh ư ai tiê êdi jing gru hmô “ Ênai tông mmông brua\ kriê mgang klei êđăp ênang”. Gru hmô anei dưi mdah 3 mta: Ênai mmông tông mtru\t mjhar hriăm hră, ênai mmông tông hưn mthâo brua\ kriê mgang klei  klei êđăp ênang leh ana\n ênai mmông tông hưn răng ]ia\ng mnuih [uôn sang mb^t ho\ng du\m êpul ]o\ng răng mgang mko\ mjing hluê ngă. Mơ\ng du\m gru hmô ênai tông mmông hưn răng, du\m thu\n êgao êpul kahan ksiêm să mb^t ho\ng mnuih [uôn sang hmao [uh, mă kơ\ng lu êpul mnuih, lu gưl tle\ dăp ngăn do\:

“ Ti alu\ 1B, mnuih [uôn sanh hmao [uh mâo êpul mnuih đ^ êdeh ma\i tle\ mă asâo. Mnuih [uôn sang tông mmông hưn răng iêu mthưr mnuih [uôn sang ]ia\ng nao gang ti du\m kdrê] êlan, bi kah mbha anôk dôk kăp ]ia\ng mă kơ\ng 2 ]ô mnuih tle\ leh ana\n 1 boh êdeh ma\i mb^t ho\ng mnơ\ng tle\ mă jing 2 drei asâo. Leh mă kơ\ng, pô bi ala kơ mnuih [uôn sang iêu đ^ng blu\ hưn mthâo kơ knơ\ng bruă kahan ksiêm nao jao mnơ\ng tlư\ dăp mâo asâo leh ana\n êdeh máy mb^t ho\ng 2 ]ô mnuih ]ia\ng kahan ksiêm ba nao kơ kdriêk phat mkra”.

Vũ Huy Khôi, khua Knơ\ng bruă sang ]ư\ êa să Êa Ô brei thâo: alu\ wa\l mâo knơ\ng brua\ sang ]ư\ êa kdriêk Êa Kar ruah mă jing să lông ngă mơ\ng ]ar kơ bruă mko\ mjing kr^ng [uôn sang mrâo. Hlăm bruă mko\ mkra kr^ng [uôn sang mrâo, hnơ\ng ]ua\n kriê kjăp klei êđăp ênang hnu\k êngiê jing hnơ\ng ]ua\n năng ai êlưih hluê ngă [ia\dah le\ dleh dưi krơ\ng kjăp mkă ho\ng du\m hnơ\ng ]ua\n mkăn. Hlăm du\m thu\n êgao, Êa Ô dưi  kriê  kjăp hnơ\ng ]ua\n anei ]ia\ng ngă rue# riêng êlâo bruă mko\ mjing kr^ng [uôn sang mrâo. Mâo he\ boh tu\ dưn anei mâo klei đru mguôp amâo djo\ điêt ôh mơ\ng asei mlei Khua kahan ksiêm să Bùi Trọng Lực. Vũ Huy Khôi brei thâo:

“ Hlăm du\m thu\n êgao, mâo klei đru k]e\, g^t gai mơ\ng êpul kahan ksiêm să, hlăm ana\n jing khua Kahan ksiêm Bùi Trọng Lực, gơ\ đru k]e\ kơ să g^t gai jăk bruă kriê dlăng klei êđăp ênang hnu\k êngiê alu\ wa\l h^n kjăp h^n. Mơ\ng anôk hlơr mơr sơnăn truh kơ ara\ anei klei êđăp ênang hnu\k êngiê hlăm alu\ wa\l dưi krơ\ng kjăp kyua ba yua du\m gru hmô êđăp ênang. Truh kơ ara\ anei dưi bi mklă boh tu\ dưn mơ\ng du\m gru hmô ăt hlăk ngă bruă jăk, boh nik gơ\ kahan ksiêm kdriêk Êa Kar ruah mă leh gru hmô “ ênai teng êđăp ênang” ]ia\ng mđ^ lar hlăm kluôm kdriêk”.

Ho\ng du\m boh tu\ dưn mâo ba w^t hlăm du\m thu\n êgao, Khua kahan ksiêm să Bùi Trọng Lực mâo knơ\ng bruă djo\ tuôm alu\ wa\l, Kahan ksiêm ]ar Daklak mđup myơr lu klei pah mnia yuôm bhăn, bohnik gơ\ khua Knu\k kna mđup brei Hra\ pah mni kyua ai tiê đru mguôp jăk siam hlăm hdră bruă kriê dlăng răng mgang klei êđăp ênang Ala ]ar. Khă snăn, ho\ng Bùi Trọng Lực klei pah mni yuôm bhăn h^n năng ai jing klei đăo knang khăp ]ia\ng mơ\ng gưl dlông, phung [^ng găp, mb^t ho\ng du\m gưl tal mnuih [uôn sang leh ana\n klei h’^t ênang ti alu\ wa\l nah gu\ jing klei tu\ yuôm h^n êdi./.